Sygn. akt: KIO 4008/26
WYROK
Warszawa, dnia 21 września 2026 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodnicząca:Małgorzata Matecka
Jolanta Markowska
Martyna Mieszkowska
Protokolantka:Aldona Karpińska
po rozpoznaniu na rozprawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 13 sierpnia 2026 r. przez wykonawcę Trakcja S.A. z siedzibą w Warszawie w postępowaniu prowadzonym przez Gminę Miasto Częstochowa
przy udziale wykonawcy Przedsiębiorstwo Usług Technicznych "GROTEX" Sp. z o.o. z siedzibą w Zabrzu - uczestnika po stronie zamawiającego
orzeka:
1.Uwzględnia odwołanie w zakresie zarzutów nr 2 i 3 i nakazuje zamawiającemu unieważnienie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej oraz odtajnienie i przekazanie odwołującemu zastrzeżonej części wyjaśnień rażąco niskiej ceny i załączników złożonych przez wykonawcę Przedsiębiorstwo Usług Technicznych "GROTEX" Sp. z o.o. z siedzibą w Zabrzu.
2.Oddala odwołanie w pozostałym zakresie.
3.Kosztami postępowania obciąża odwołującego w części 1/2 i zamawiającego w części 1/2 i:
3.1.zalicza do kosztów postępowania odwoławczego kwotę 20 000 zł 00 gr (dwadzieścia tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez odwołującego tytułem wpisu od odwołania oraz kwotę 3 600 zł 00 gr (trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) poniesioną przez odwołującego tytułem wynagrodzenia pełnomocnika;
3.2.zasądza od zamawiającego na rzecz odwołującego kwotę 11 800 zł 00 gr (jedenaście tysięcy osiemset złotych zero groszy).
Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodnicząca:……………………….
……………………….
……………………….
Sygn. akt: KIO 4008/26
Uzasadnienie
Zamawiający Gmina Miasto Częstochowa (dalej: „Zamawiający”) prowadzi na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (dalej: „ustawa Pzp”), w trybie przetargu nieograniczonego, postępowanie o udzielenie zamówienia pn. „Przebudowa torowiska tramwajowego do Kucelina w Częstochowie” (dalej: „Postępowanie”). Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w dniu 26 marca 2026 r. (numer publikacji ogłoszenia: 210008-2026, numer wydania Dz.U. S: 60/2026).
W dniu 13 sierpnia 2026 r. wykonawca Trakcja S.A. z siedzibą w Warszawie (dalej: „Odwołujący”) wniósł do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej odwołanie wobec:
1)zaniechania odrzucenia oferty Przedsiębiorstwa Usług Technicznych GROTEX sp. z o.o. z siedzibą w Zabrzu (dalej jako: „GROTEX” lub „Przystępujący”) w sytuacji, w której wykonawca ten podlega wykluczeniu z Postępowania z uwagi na zaistnienie podstaw wykluczenia szczegółowo opisanych w zarzutach oraz uzasadnieniu odwołania;
2)nieprawidłowej oceny czynności zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa w zakresie wyjaśnień rażąco niskiej ceny złożonych przez GROTEX w dniu 9 lipca 2026 r. (wykonawca ten bezskutecznie zastrzegł tajemnicę przedsiębiorstwa);
3)wyboru oferty wykonawcy GROTEX jako najkorzystniejszej w Postępowaniu w sytuacji, w której oferta ta powinna zostać odrzucona z uwagi na fakt, że GROTEX podlega wykluczeniu z Postępowania (nie wykazał, że pomimo podstaw wykluczenia przeprowadził prawidłową procedurę samooczyszczenia), a wyjaśnienia cenowe tego wykonawcy powinny zostać odtajnione i udostępnione konkurencyjnym wykonawcom.
Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie następujących przepisów:
1)art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy Pzp w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp w zw. z art. 110 ust. 2 i 3 ustawy Pzp w zw. z art. 111 pkt 6 ustawy Pzp w zw. art. 239 ust. 1 ustawy Pzp poprzez zaniechanie wykluczenia GROTEX z Postępowania w sytuacji, w której wykonawca ten podlega wykluczeniu z Postępowania na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp w zw. z art. 111 pkt 6 ustawy Pzp, gdyż wyrokiem Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 3 lutego 2026 r. w sprawie KIO 5659/25 stwierdzono, że GROTEX w wyniku lekkomyślności lub niedbalstwa przedstawił w toku postępowania prowadzonego przez Tramwaje Śląskie S.A. informacje wprowadzające zamawiającego w błąd przy wykazywaniu spełnienia warunku udziału w postępowaniu w zakresie doświadczenia, a jednocześnie Zamawiający bezpodstawnie uznał, że GROTEX skutecznie przeprowadził procedurę „samooczyszczenia” w rozumieniu art. 110 ust. 2 Pzp, podczas gdy złożone przez GROTEX wyjaśnienia i dokumenty nie wykazują rzeczywistego podjęcia środków technicznych, organizacyjnych i kadrowych odpowiednich do zapobiegania dalszemu nieprawidłowemu postępowaniu, co w konsekwencji oznacza, że GROTEX nie wykazał spełnienia przesłanek z art. 110 ust. 2 ustawy Pzp (co powinno być wzięte pod uwagę w toku oceny Zamawiającego, o której mowa w art. 110 ust. 3 ustawy Pzp), a tym samym GROTEX podlega wykluczeniu (podjęte przez wykonawcę czynności nie są wystarczające do wykazania jego rzetelności) - w konsekwencji Zamawiający akceptując pozorne „samooczyszczenie” dopuścił się naruszenia wskazanych przepisów, co skutkowało zaniechaniem wykluczenia GROTEX i bezprawnym wyborem oferty tego wykonawcy jako najkorzystniejszej;
2)art. 18 ust. 1 i 3 ustawy Pzp w zw. z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji („Uznk”) z art. 239 ust. 1 ustawy Pzp poprzez uznanie, że wykonawca GROTEX w sposób prawidłowy wykazał, że informacje ujęte w wyjaśnieniach rażąco niskiej ceny stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, podczas gdy wykonawca GROTEX w uzasadnieniu zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa nie wykazał spełnienia przesłanek z art. 11 ust. 2 Uznk, tj. w szczególności, że:
zastrzeżone dokumenty posiadają wartość gospodarczą;
zastrzeżone dokumenty są poufne;
objął tajemnicą przedsiębiorstwa dopuszczalny zakres informacji;
co skutkowało zaniechaniem ich odtajnienia i uniemożliwieniem Odwołującemu przeprowadzenia pełnej weryfikacji wszystkich dokumentów złożonych w ramach procedury wyjaśniającej w zakresie rażąco niskiej ceny oraz doprowadziło do nieuzasadnionego wyboru oferty wykonawcy; a w konsekwencji powyższego:
3)art. 16 pkt 1 – 3 ustawy Pzp poprzez prowadzenie Postępowania w sposób niezapewniający zachowania uczciwej konkurencji, równego traktowania wykonawców, proporcjonalności i przejrzystości.
Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie Zamawiającemu:
unieważnienia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej;
wykluczenia wykonawcy GROTEX, a w konsekwencji odrzucenia złożonej przez tego wykonawcę oferty;
odtajnienia zastrzeżonej części wyjaśnień rażąco niskiej ceny i załączników złożonych przez wykonawcę GROTEX w dniu 9 lipca 2026 r.;
przekazania Odwołującemu dokumentów w postaci odtajnionych wyjaśnień rażąco niskiej ceny złożonych przez wykonawcę GROTEX wraz z towarzyszącymi im dokumentami;
przeprowadzenia ponownego badania i oceny ofert.
Uzasadniając podniesiony zarzuty Odwołujący przedstawił w szczególności następujące stanowisko:
Zgodnie z pkt 7.2 SWZ Zamawiający stosuje w Postępowaniu wszystkie fakultatywne przesłanki wykluczenia przewidziane w art. 109 ust. 1 ustawy Pzp.
W dniu 2 lipca 2026 r. Zamawiający wezwał wykonawcę GROTEX do złożenia wyjaśnień w zakresie wyliczenia ceny oferty („Wezwanie”). W odpowiedzi na wezwanie wykonawca GROTEX w dniu 9 lipca 2026 r. złożył wyjaśnienia rażąco niskiej ceny („Wyjaśnienia”). Wyjaśnienia zostały podzielone na dwie odrębne części - Część I oznaczona jako jawna oraz Część II oznaczona jako tajemnica przedsiębiorstwa, zawarta w osobnym załączniku.
Zgodnie z informacją zawartą w uzasadnieniu zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa, znajdującym się w Części I Wyjaśnień, Część II Wyjaśnień stanowi osobny załącznik i zawiera dokumenty objęte - zdaniem wykonawcy GROTEX - tajemnicą przedsiębiorstwa. Według opisu zawartego w Części I, na Część II składają się w szczególności: (i) robocza kalkulacja ceny, wraz z zakładanym przez GROTEX zakresem robót, który zamierza wykonać siłami własnymi; (ii) oferty potencjalnych podwykonawców na roboty drogowe, torowe i branżowe; (iii) oferta Przedsiębiorstwa Remontów Ulic i Mostów SA w Gliwicach na zakres dotyczący budowy wiaduktów nad torem surówkowym w Alei Pokoju w Częstochowie; oraz (iv) tabela przedstawiająca wysokość marży doliczanej przez GROTEX do wartości ofert podwykonawców. Tym samym zastrzeżeniem tajemnicy przedsiębiorstwa objęto (według deklaracji GROTEX z Części I Wyjaśnień) całość załączników składanych wraz z Wyjaśnieniami, a jawna pozostała wyłącznie narracyjna treść Wyjaśnień zawarta w Części I. Odwołujący nie ma możliwości zweryfikowania, czy Część II zawiera wyłącznie wskazane przez GROTEX dokumenty, czy też jej zakres jest szerszy z uwagi na objęcie zastrzeżeniem całości Części II.
W dniu 14 lipca 2026 r. Zamawiający skierował do GROTEX wezwanie na podstawie art. 126 ust. 1 ustawy Pzp do złożenia podmiotowych środków dowodowych, w tym aktualnego na dzień złożenia oświadczenia w postaci Jednolitego Europejskiego Dokumentu Zamówienia („JEDZ”).
Wykonawca GROTEX złożył podmiotowe środki dowodowe, w tym JEDZ, w którym zaznaczył odpowiedź „TAK” na pytanie dotyczące przypadków wprowadzenia w błąd przy dostarczaniu informacji wymaganych do weryfikacji braku podstaw wykluczenia lub do weryfikacji spełnienia kryteriów kwalifikacji (odnoszące się do art. 109 ust. 1 pkt 8 i 10 ustawy Pzp), wskazując jednocześnie, że przedsięwziął środki w celu samooczyszczenia. Jednocześnie GROTEX przedłożył wraz z JEDZ wyjaśnienia w trybie art. 110 ust. 2 ustawy Pzp stanowiące załącznik nr 1 do JEDZ („Samooczyszczenie GROTEX”) wraz z załącznikiem 1a w postaci Zarządzenia Prezesa Zarządu. Wskazane załączniki składające się na Samooczyszczenie zostały również złożone przez GROTEX wraz z ofertą. W złożonym Samooczyszczeniu GROTEX odnosi się do wyroku Krajowej Izby Odwoławczej („KIO”, „Izba”) z dnia 3 lutego 2026 r., sygn. akt KIO 5659/25, wydanego w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego prowadzonym przez Tramwaje Śląskie S.A., na mocy którego GROTEX został wykluczony z postępowania na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp z uwagi na wprowadzenie zamawiającego w błąd przy przedstawianiu informacji dotyczących spełnienia warunków udziału w postępowaniu (GROTEX powołał się na roboty referencyjne wskazując nieprawidłowe dane techniczne dotyczące długości wybudowanej sieci trakcyjnej). Wyrok KIO 5659/25 stanowi zatem bezpośrednią podstawę wykluczenia GROTEX z niniejszego Postępowania w oparciu o fakultatywną przesłankę, o której mowa w art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp, którą Zamawiający stosuje zgodnie z pkt 7.2. SWZ. W niniejszej sprawie nie upłynął okres, o którym mowa w art. 111 pkt 6 Pzp (rok od zaistnienia zdarzenia będącego podstawą wykluczenia).
W dniu 3 sierpnia 2026 r. Zamawiający opublikował informację o wyborze oferty najkorzystniejszej, za którą uznał ofertę GROTEX. Oferta Odwołującego znalazła się na drugim miejscu w rankingu ofert.
Uzasadnienie do zarzutu nr 1:
Samooczyszczenie GROTEX należy uznać za pozorne, a w konsekwencji nieskuteczne. GROTEX poprzestał na ogólnikowym opisaniu zamierzonych działań naprawczych, nie przedkładając dowodów ich faktycznego wdrożenia, a wskazane środki - nawet oceniane wyłącznie przez pryzmat ich treści - nie wykazują wyraźnego związku z konkretnym naruszeniem stwierdzonym wyrokiem KIO 5659/25. W celu wykazania swojej rzetelności GROTEX opisuje w złożonym Samooczyszczeniu cztery grupy środków naprawczych, które - według jego deklaracji - zostały podjęte po wydaniu wyroku KIO 5659/25: (1) zmianę kadrową – osoba odpowiedzialna za przygotowanie oferty w postępowaniu objętym wyrokiem KIO 5659/25 nie jest już zatrudniona w spółce, przy czym GROTEX zaznacza jednocześnie, że podstawą rozwiązania stosunku pracy nie było wyżej opisane zdarzenie, a aktualnie za przygotowanie ofert odpowiedzialne są 2 osoby; (2) wprowadzenie systemu wielostopniowej weryfikacji ofert na podstawie Zarządzenia Prezesa Zarządu z dnia 9 lutego 2026 r., zakładającego przygotowanie oferty przez jednego pracownika Działu Przygotowania Ofert, weryfikację przez drugiego pracownika tego Działu, a następnie dodatkową kontrolę przez Dział Prawny przed podpisem Zarządu; (3) przeprowadzenie cyklu szkoleń z zakresu ustawy Pzp, z których pierwsze – organizowane przez Portal Zamówień Publicznych – miało odbyć się w dniu 24 lutego 2026 r.; (4) wprowadzenie zmian do regulaminu premiowania pracowników, polegających na utracie całości premii regulaminowej przez pracownika, którego niedbalstwo lub lekkomyślność podczas wykonywania obowiązków pracowniczych naraziły pracodawcę na straty finansowe lub inne negatywne konsekwencje wpływające na możliwość uzyskania przez spółkę zamówienia lub na udział w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego. Odwołujący podkreślił, że do Samooczyszczenia GROTEX (zarówno tego złożonego wraz z ofertą, jak i załączonego do dokumentu JEDZ) załączono wyłącznie treść Zarządzenia Prezesa Zarządu z dnia 9 lutego 2026 r. w sprawie wprowadzenia systemu kontroli i weryfikacji dokumentów przygotowywanych na potrzeby składania ofert przetargowych oraz potwierdzenia spełniania warunków udziału w postępowaniu. Nie złożono żadnych innych dokumentów potwierdzających faktyczne wdrożenie wskazanych środków (zarówno dotyczących zmiany kadrowej, szkoleń, czy też zmian wprowadzonych do regulaminu premiowania).
Odwołujący zwrócił uwagę, że GROTEX nie wykazał, że zapowiedziany cykl szkoleń z zakresu Pzp faktycznie się odbył. Brak jest jakiegokolwiek dokumentu w tym zakresie - list obecności, certyfikatów, potwierdzeń uczestnictwa czy programów szkoleń. Co istotne, GROTEX miał pełną możliwość udowodnienia przeprowadzenia szkoleń - wystarczyłoby przedłożenie np. listy obecności, potwierdzenia rejestracji uczestników, certyfikatu ukończenia szkolenia czy chociażby potwierdzenia zapisu pracowników na szkolenie organizowane przez Portal Zamówień Publicznych. Żadnego z tych dokumentów nie załączono. Brak ten jest tym bardziej wymowny, że szkolenie miało mieć charakter zewnętrzny, a zatem jego przeprowadzenie pozostawiłoby ślad dokumentacyjny w postaci choćby potwierdzenia uczestnictwa wystawionego przez organizatora. Całkowity brak jakiegokolwiek dokumentu w tym zakresie tworzy uzasadnioną wątpliwość czy szkolenie rzeczywiście się odbyło, czy może GROTEX celowo zaniechał jego udokumentowania. Wątpliwość ta, biorąc pod uwagę przywołane powyżej reguły oceny środków podjętych na gruncie art. 110 ust. 2 ustawy Pzp, musi być rozstrzygnięta na niekorzyść wykonawcy podlegającego wykluczeniu i korzystającego z wyjątku, jakim jest przeprowadzeniem procedury samooczyszczenia. Jedynym dokumentem przedłożonym w ramach Samooczyszczenia GROTEX jest Zarządzenie Prezesa Zarządu z dnia 9 lutego 2026 r., które jako akt wewnętrzny potwierdza wyłącznie fakt jego wydania – nie zaś faktyczne stosowanie opisanego w nim systemu wielostopniowej weryfikacji. W Samooczyszczeniu GROTEX zabrakło jakiegokolwiek potwierdzenia zakomunikowania zarządzenia pracownikom, śladów stosowania opisanych w nim procedur weryfikacyjnych, czy też dowodów zapoznania się Działu Przygotowania Ofert oraz Działu Prawnego z wynikającymi z niego nowymi obowiązkami. Szczególnie wymowny jest przy tym brak jakiegokolwiek środka nakierowanego wprost na wyeliminowanie konkretnej przyczyny naruszenia stwierdzonego wyrokiem KIO 5659/25. Naruszenie polegało na błędnym określeniu parametrów technicznych (długości sieci trakcyjnej) przy wskazywaniu referencji w ofercie. Żaden ze wskazanych przez GROTEX środków naprawczych nie zobowiązuje pracowników Działu Przygotowania Ofert ani Działu Prawnego do weryfikowania danych technicznych bezpośrednio ze źródłowej dokumentacji projektowej lub powykonawczej. Wskazywane przez GROTEX środki mogą co najwyżej zwiększyć liczbę osób zaangażowanych w przygotowanie oferty, nie dając jednak żadnej gwarancji, że którakolwiek z tych osób dokona rzetelnej weryfikacji danych technicznych. Wielostopniowa weryfikacja dokumentu przez osoby pozbawione właściwych kompetencji technicznych lub nieposiadające dostępu do źródłowej dokumentacji nie eliminuje ryzyka ponowienia tego samego błędu. GROTEX wskazuje również, że pracownik, którego niedbalstwo lub lekkomyślność naraziły pracodawcę na straty finansowe, utraci całość premii regulaminowej. Środek ten ma jednak wyłącznie charakter dyscyplinujący i represyjny, sankcjonuje skutki zaistniałego błędu, nie eliminując ryzyka jego popełnienia. Tymczasem art. 110 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp wymaga również podjęcia środków odpowiednich dla zapobiegania dalszym nieprawidłowościom. Jednocześnie, podobnie jak w odniesieniu do pozostałych rzekomo podjętych środków naprawczych - GROTEX nie przedłożył ani tekstu zmienionego regulaminu, ani żadnego potwierdzenia jego wdrożenia i zakomunikowania pracownikom.
Odwołujący zwrócił również uwagę, że niezależnie od braku dowodów wdrożenia, wskazane przez GROTEX środki naprawcze mają charakter na tyle ogólny, że nie wykazują wyraźnego związku przyczynowo - skutkowego z konkretnym naruszeniem stwierdzonym wyrokiem KIO 5659/25. GROTEX wprowadza (jak twierdzi) system wielostopniowej weryfikacji ofert przez Dział Przygotowania Ofert i Dział Prawny, nie wyjaśniając w żaden weryfikowalny sposób, jak ów system eliminuje ryzyko ponownego błędnego określenia parametrów technicznych wykazywanych robót referencyjnych. Brak wyraźnego związku przyczynowo - skutkowego między stwierdzonym naruszeniem a wdrożonymi środkami stanowi samodzielną podstawę do uznania Samooczyszczenia za nieskuteczne, niezależnie od opisanego powyżej braku dowodów wdrożenia. Samooczyszczenie GROTEX nie przewiduje również żadnych działań w zakresie systemu sprawozdawczości i kontroli, struktur audytu wewnętrznego do monitorowania przestrzegania przepisów, wewnętrznych regulacji lub standardów, które to winny stanowić immanentny element procedury samooczyszczenia (art. 110 ust. 2 pkt 3 lit. c) i d) Pzp).
Uzasadnienie do zarzutu nr 2:
Odwołujący zauważył, że każdy z zastrzeżonych dokumentów – czy to w postaci kalkulacji ceny, czy też ofert podwykonawców – zawiera cały katalog informacji, a nie „informację” literalnie wskazaną w art. 11 ust. 2 Uznk. Każda taka „informacja” ma spełniać przesłanki opisane powyżej, a po drugie, powinna zostać szczegółowo zbadana i oceniona przez Zamawiającego, czy może być uznana za tajemnicę przedsiębiorstwa. Wykonawca GROTEX dokonał natomiast ogólnego utajnienia treści całych dokumentów składających się na Część II Wyjaśnień – obejmując nim zarówno kalkulację roboczą ceny, oferty potencjalnych podwykonawców, jak i tabele zawierające zakładane marże – nie usiłując nawet przeprowadzić odpowiedniej selekcji informacji tam uwzględnionych. Co więcej, Odwołujący nie jest nawet w stanie jednoznacznie stwierdzić, czy Część II Wyjaśnień zawiera wyłącznie dokumenty wskazane w uzasadnieniu zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa zamieszczonym w Części I Wyjaśnień (załączniki nr 1-6), czy też obejmuje ona również inne załączniki lub informacje, które nie zostały wprost wskazane w Części I i których istnienia Odwołujący nie jest w stanie zweryfikować. Taka sytuacja jest bezpośrednią konsekwencją zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa en bloc - bez jakiejkolwiek precyzyjnej identyfikacji konkretnych informacji objętych ochroną. Fakt ten nabiera szczególnego znaczenia w zestawieniu z treścią uzasadnienia zastrzeżenia, które w zakresie wykazania wartości gospodarczej zastrzeżonych informacji opiera się w przeważającej mierze na cytowaniu tez z orzecznictwa, nie zawierając przy tym skonkretyzowanej analizy odnoszącej się do faktycznej treści zastrzeganych dokumentów. Nie ulega więc przy tym wątpliwościom, że rzeczywistym celem przedmiotowego działania GROTEX jest utrudnienie innym wykonawcom weryfikacji oferty tego wykonawcy pod kątem wysokości zaoferowanej ceny, jak i dochowania warunków zamówienia będącego przedmiotem Postępowania. Odwołujący wskazał, że wszelkie wyjątki od zasady jawności w Postępowaniu powinny być interpretowane ściśle. W trakcie badania zasadności dokonanego zastrzeżenia analizie podlega nie tylko kwestia potrzeby objęcia danych informacji tajemnicą przedsiębiorstwa, ale także ustalenie, czy cała treść zastrzeżonego dokumentu uzasadnia objęcie go tajemnicą przedsiębiorstwa. Nie jest zasadne i dopuszczalne obejmowanie zastrzeżeniem całego dokumentu w sytuacji, kiedy – ewentualnie – tylko pewna jego część odpowiada wymaganiom wskazanym w art. 11 ust. 2 Uznk. W przypadku uznania, że jedynie fragment informacji zawartych w załącznikach stanowi informacje wrażliwe, należałoby „zakryć” jedynie stosowany wycinek dokumentacji, czego jednak nie dokonano w Postępowaniu. Zgodnie z dominującą linią orzeczniczą Izby, bezrefleksyjne zastrzeganie całości dokumentacji (nośników informacji) jawi się jako działanie całkowicie niedopuszczalne, którego rzeczywistym celem jest zakłócenie uczciwej konkurencji w postępowaniu. GROTEX „mechanicznie” (automatycznie, hurtowo) zastrzegł całą Część II Wyjaśnień. Jako przykład niech posłużą oferty podwykonawców, które z pewnością zawierają również informacje niestanowiące tajemnicy przedsiębiorstwa - mogłyby one zostać udostępnione chociażby bez nazw poszczególnych firm czy ich danych identyfikacyjnych. Podobnie rzecz ma się z kalkulacją roboczą ceny, która w swoich ogólnych fragmentach (np. opis przyjętej metodologii, rodzaje przyjętych kategorii kosztów) z pewnością nie stanowi informacji wrażliwych wymagających pełnego utajnienia. Zamawiający zdecydował jednak o utrzymaniu w tajemnicy wszystkiego, bez względu na faktyczną wartość poszczególnych informacji, co jest zachowaniem błędnym, naruszającym przepisy ustawy Pzp. W ocenie Odwołującego, choć nie ma on dostępu do Części II Wyjaśnień, z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, już choćby na podstawie powyższych przykładów, można przyjąć, że GROTEX miał możliwość złożenia Wyjaśnień z ewentualnie „zakrytymi” fragmentami rzeczywiście wrażliwymi, które w jego ocenie – obiektywnie rzecz ujmując – nie powinny zostać ujawnione. Tego jednak zaniechał. GROTEX nie udowodnił przy tym, że charakter zastrzeżonych informacji jest tego rodzaju, że muszą być traktowane jako nierozerwalna całość podlegająca ochronie. Za nieuzasadnioną uznać należy akceptację tego typu zachowań przez Zamawiającego, który nie przeprowadził analizy całości zastrzeżonych dokumentów, akceptując automatycznie czynność dokonaną przez GROTEX.
Zakres zastrzeżenia jest przy tym tak rozległy i nieprecyzyjny, że Odwołujący nie jest nawet w stanie ustalić, które konkretnie informacje zostały objęte ochroną. Uzasadnienie zastrzeżenia zamiast rzetelnej analizy poszczególnych danych sprowadza się do ogólnych twierdzeń o wartości gospodarczej całych kategorii dokumentów (kalkulacji, ofert podwykonawczych, tabeli marż), bez jakiejkolwiek selekcji informacji rzeczywiście wymagających ochrony. W odniesieniu do kalkulacji ceny wykazanie przesłanek tajemnicy przedsiębiorstwa ma charakter całkowicie blankietowy. Uzasadnienie sprowadza się w istocie do ogólnych twierdzeń o poufnym charakterze kalkulacji i ofert podwykonawczych, bez wskazania, które konkretne elementy tych dokumentów posiadają wartość gospodarczą oraz na czym ta wartość miałaby polegać. GROTEX nie wyjaśnia, dlaczego poszczególne składniki kalkulacji miałyby stanowić informacje nieznane na rynku lub niedostępne dla podmiotów profesjonalnie działających w branży. Brak jest jakiejkolwiek analizy wykazującej, że ujawnienie tych danych mogłoby skutkować konkretną, realną szkodą gospodarczą. Uzasadnienie oparte jest w przeważającej mierze na przytaczaniu tez z orzeczeń sądów i Izby, co nie stanowi wykazania wartości gospodarczej w odniesieniu do konkretnych informacji objętych zastrzeżeniem, a jest wyłącznie zabiegiem formalnym, nieodpowiadającym wymogom art. 18 ust. 3 ustawy Pzp. Brakuje przede wszystkim rzetelnej – a nie tylko gołosłownej – analizy w zakresie faktycznej wartości gospodarczej chronionych informacji. Z perspektywy fundamentalnej zasady jawności kluczowe jest bowiem, aby wykonawca domagający się ochrony danych informacji nie ograniczał się do gołosłownych deklaracji, lecz był w stanie wykazać faktyczne skutki ewentualnego odtajnienia dokumentów. Jedynie w odniesieniu do ofert podwykonawczych GROTEX zdecydował się na bardziej rozbudowaną argumentację, jednak również w tym zakresie uzasadnienie pozostaje w istocie ogólne i deklaratywne. Nie zawiera ono wykazania, które konkretne elementy tych ofert mają wartość gospodarczą w rozumieniu art. 11 ust. 2 Uznk oraz dlaczego nie są one dostępne dla innych podmiotów działających na rynku. Nie wskazano również, w jaki sposób ujawnienie tych ofert miałoby doprowadzić do konkretnej szkody. GROTEX wskazuje w uzasadnieniu zastrzeżenia, że „Poznanie przez konkurencję sposobu kalkulacji oraz wartości kosztów poszczególnych robót przyjętych do kalkulacji ceny oferty, zaoferowanych w oparciu o oferty Podwykonawców/Dostawców, współpracujących z Wykonawcą od wielu lat narażałoby Wykonawcę na ujawnienie informacji dotyczących stawek i cen oferowanych mu indywidualnie przez podwykonawców/dostawców. Utrata tych informacji przez przedsiębiorstwo może skutkować wykorzystaniem ich przez firmy konkurencyjne w przyszłych przetargach w celu uzyskania przewagi konkurencyjnej lub w celu osłabienia pozycji danego wykonawcy na rynku". GROTEX wskazuje również, że: „Ujawnienie zastrzeżonych informacji spowoduje, że podmioty nieuprawnione uzyskają do nich dostęp i będą mogły wykorzystać te informacje na swoje potrzeby lub przeciwko Wykonawcy. Wykonawca w konsekwencji będzie zmuszony podjąć kolejne kroki w celu zmiany swojej bazy Podwykonawców/ Usługodawców, negocjacji nowych stawek, co również będzie wiązało się z koniecznością poniesienia dodatkowych nakładów czasowych i finansowych, co kolei powiększy szkodę wynikającą z ujawnienia części poufnej złożonych wyjaśnień. Warto wskazać, że działalność Wykonawcy związana z realizacją zamówień publicznych stanowi istotną część działalności gospodarczej całej spółki. Niezależnie od tego, informacje dotyczące szczegółów dedykowanych informacji handlowych nie są powszechnie dostępne i możliwe do uzyskania przez podmioty trzecie.”. Argumentacja ta ma charakter czysto spekulatywny i wewnętrznie sprzeczny. Skoro bowiem GROTEX sam powołuje się na wieloletnią współpracę z podwykonawcami jako na element uzasadniający wyjątkowość uzyskiwanych cen, to jednocześnie bezpodstawne jest twierdzenie, że samo ujawnienie tych cen w niniejszym postępowaniu skłoni podwykonawców do zerwania utrwalonych relacji biznesowych lub że konkurenci będą w stanie z łatwością nawiązać równoważną współpracę na podstawie znajomości jednej oferty cenowej. GROTEX nie wyjaśnia w żaden weryfikowalny sposób, w jaki sposób ujawnienie cen ofertowych miałoby doprowadzić do konieczności zmiany całej bazy podwykonawców. Twierdzenie to jest gołosłowne i nie stanowi wykazania wartości gospodarczej w rozumieniu art. 11 ust. 2 Uznk. GROTEX utrzymuje ponadto, że „zastrzeżone informacje mają istotną i wymierną wartość gospodarczą, bowiem ich pozyskanie przez konkurentów zwiększa ich przewagę informacyjną wobec Wykonawcy” oraz że „pozyskanie przez konkurencję wiedzy o sposobie podejścia do wyceny, m.in. założenia do kalkulacji, wynagrodzenia pracowników, ustalenie ryzyka, ceny i wysokość stosowanej marży, mogłyby zostać wykorzystane w innych postępowaniach i nieść ze sobą szkodę dla Wykonawcy”. Twierdzenia te również pozostają gołosłowne. Jak już wskazywano, GROTEX nie wyjaśnia, co dokładnie – w odróżnieniu od kalkulacji sporządzanych przez innych wykonawców na tym samym rynku – zawiera jego wycena, co czyniłoby ją wyjątkowo cenną dla konkurencji. Tymczasem Izba konsekwentnie wymaga wykazania, że wykonawca „zastosował unikatowy, tylko jemu właściwy sposób kalkulacji ceny oferty, że wykorzystanie przez innego wykonawcę zastrzeżonych przez niego dokumentów da lub może dać temu wykonawcy wiedzę pozwalającą na zaoszczędzenie wydatków czy przysporzenie zysków" (wyrok KIO z dnia 8 lutego 2022 r.). Takich okoliczności GROTEX nie wykazał. Rynek zamówień publicznych, na którym działa GROTEX, z samej istoty opiera się na konkurencji cenowej, a ceny i stawki stosowane przez podwykonawców w danym regionie i branży kształtowane są przez warunki rynkowe dostępne wszystkim uczestnikom rynku. Sam fakt, że określone warunki handlowe są korzystne, nie czyni ich automatycznie tajemnicą przedsiębiorstwa – zwłaszcza w braku jakiegokolwiek dowodu na to, że są one niedostępne dla innych podmiotów profesjonalnie działających w branży budowlanej. Znamienne jest przy tym, że uzasadnienie zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa złożone przez GROTEX w przeważającej części składa się z cytatów z orzecznictwa, a nie z własnej, skonkretyzowanej analizy odniesionej do faktycznej treści zastrzeganych dokumentów. GROTEX ogranicza się do przytoczenia tez judykatury opisujących ogólne przesłanki zastrzeżenia informacji jako tajemnicy przedsiębiorstwa, nie wykazując jednak, że przesłanki te są w niniejszym przypadku faktycznie spełnione.
Odwołujący wskazał, że nie dysponuje treścią Części II Wyjaśnień, albowiem GROTEX objął ją zastrzeżeniem tajemnicy przedsiębiorstwa. Brak dostępu do całości dokumentu utrudnia Odwołującemu pełne odniesienie się do podjętych przez GROTEX działań w celu utrzymania informacji w poufności, w tym w szczególności do ewentualnych dalszych załączników, których istnienia – jak wskazano powyżej – Odwołujący nie jest nawet w stanie zweryfikować. Niemniej jednak już na podstawie jawnej Części I Wyjaśnień oraz treści uzasadnienia zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa na uwagę zasługuje kilka istotnych kwestii. GROTEX objął zastrzeżeniem tajemnicy przedsiębiorstwa nie tylko załączniki do wyjaśnień dotyczących ceny, lecz również – jak wynika z uzasadnienia zastrzeżenia – dokumenty mające wykazać podjęcie stosownych działań w celu utrzymania informacji w poufności. Tego rodzaju działanie należy uznać za niedopuszczalne. Uzasadnienie zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa służy bowiem wykazaniu, że określone informacje podlegają ochronie, a zatem samo uzasadnienie powinno podlegać weryfikacji. Objęcie tajemnicą również dokumentów mających wykazać zasadność samego zastrzeżenia prowadzi do sytuacji, w której kontrola prawidłowości zastosowania wyjątku od zasady jawności staje się iluzoryczna. Trudno również stwierdzić, na jakiej podstawie Zamawiający uznał zastrzeżone przez GROTEX dokumenty mające wykazywać podjęcie działań w celu utrzymania informacji w poufności za tajemnicę przedsiębiorstwa - samo uzasadnienie zastrzeżenia bynajmniej się do nich nie odnosi. W odniesieniu do wskazanych dokumentów nie wykazano żadnej konkretnej wartości gospodarczej, poza ogólnym, blankietowym stwierdzeniem o ich poufnym charakterze. Niezależnie od powyższego, treść uzasadnienia zastrzeżenia w żaden sposób nie dowodzi, że GROTEX rzeczywiście wdrożył realne, skonkretyzowane środki ochrony zastrzeganych informacji. W uzasadnieniu zastrzeżenia GROTEX wskazuje, że w przedsiębiorstwie wykonawcy stosowana jest polityka bezpieczeństwa informacji, a pracownicy i współpracownicy objęci są zobowiązaniem do zachowania poufności istotnych dla wykonawcy informacji oraz że informacje takie, jak zastrzeżone w ramach niniejszych wyjaśnień, nie są ujawniane osobom, dla których ich znajomość nie jest niezbędna (zasada wiedzy uzasadnionej – dostęp do informacji jest nadzorowany i udzielany wyłącznie na potrzeby realizacji obowiązków służbowych). Na tym jednak informacje zawarte w jawnej części Wyjaśnień się kończą. Na tyle, na ile Odwołujący jest w stanie zweryfikować dostępną mu dokumentację, GROTEX nie przedłożył żadnego dokumentu potwierdzającego istnienie tej polityki – ani jej treści, ani dowodu jej wdrożenia, ani dowodu zapoznania się z nią przez pracowników. Nie wskazał, kiedy polityka ta została wprowadzona, jaki jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy, ani w jaki sposób jest egzekwowana. Nie przedstawił żadnych umów o zachowaniu poufności zawartych ani z pracownikami, ani z podwykonawcami, których oferty objęto zastrzeżeniem. Brak jest również jakiegokolwiek opisu technicznych środków zabezpieczenia informacji, takich jak przykładowo systemy kontroli dostępu do dokumentacji, ograniczenia uprawnień w systemach informatycznych czy procedury obiegu dokumentów poufnych. Samo powołanie się na ogólnie sformułowaną politykę bezpieczeństwa informacji i „zasadę wiedzy uzasadnionej”, bez przedłożenia jakiegokolwiek dowodu na ich faktyczne obowiązywanie i stosowanie, nie stanowi wykazania podjęcia działań w celu utrzymania informacji w poufności w rozumieniu art. 11 ust. 2 Uznk. Co więcej, GROTEX nie wykazał również, że zastrzegane informacje nie są powszechnie znane ani łatwo dostępne dla uczestników rynku. GROTEX ogranicza się do ogólnych stwierdzeń, że zastrzeżone informacje nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób oraz że nie zostały w żaden sposób ujawnione na stronie internetowej ani w komunikatach do mediów. Jest to wyłącznie oświadczenie własne GROTEX, niepoparte żadnym dowodem. GROTEX nie wyjaśnił w szczególności, w jaki sposób przyjęte przez niego rozwiązania różnią się od standardowych metod stosowanych przez profesjonalnych wykonawców działających na tym samym rynku, co sprawiałoby, że informacje te nie byłyby łatwo dostępne dla osób zwykle zajmujących się tego rodzaju robotami. Samo stwierdzenie, że informacje nie zostały opublikowane na stronie internetowej, nie jest równoznaczne z wykazaniem, że nie są one znane ani łatwo dostępne dla uczestników rynku.
Pismem z dnia 31 sierpnia 2026 r. Zamawiający udzieli odpowiedzi na odwołanie. Zamawiający uznał zarzuty podniesione w odwołaniu za niezasadne i wniósł o jego oddalenie. Merytoryczne uzasadnienie tego stanowiska przedstawił jedynie w odniesieniu do zarzutu nr 1.
Przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego zgłosił wykonawca Przedsiębiorstwa Usług Technicznych GROTEX sp. z o.o. z siedzibą w Zabrzu (j.w.: „GROTEX” lub „Przystępujący”).
Stanowisko w sprawie Przystępujący przedstawił w piśmie z dnia 11 września 2026 r. Wniósł o oddalenie odwołania.
Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła i zważyła, co następuje:
Okoliczności faktyczne dotyczące przebiegu Postępowania nie były pomiędzy stronami sporne. Spór dotyczył oceny wyjaśnień i dowodu przedstawionych przez Przystępującego na podstawie art. 110 ust. 2 ustawy Pzp (zarzut nr 1) oraz oceny jego uzasadnienia zastrzeżenia jako tajemnicy przedsiębiorstwa części wyjaśnień dotyczących wyliczenia ceny wraz z dowodami (zarzut nr 2).
Stanowisko Izby w odniesieniu do zarzutu nr 1:
Zgodnie z przepisem art. 110 ust. 3 ustawy Pzp Zamawiający ocenia, czy podjęte przez wykonawcę czynności, o których mowa w [art. 110] ust. 2, są wystarczające do wykazania jego rzetelności, uwzględniając wagę i szczególne okoliczności czynu wykonawcy. Jeżeli podjęte przez wykonawcę czynności, o których mowa w ust. 2, nie są wystarczające do wykazania jego rzetelności, zamawiający wyklucza wykonawcę. Z przepisu tego wynika, że dokonując oceny wyjaśnień i dowodów przedstawionych przez wykonawcę na podstawie art. 110 ust. 2 ustawy Pzp należy kierować się wagą i szczególnymi okoliczności czynu wykonawcy. Oznacza to, że w zależności od ww. wagi i okoliczności czynu podobne wyjaśnienia i dowody mogą podlegać odmiennej ocenie. Inaczej rzecz ujmując: im bardziej negatywna ocena czynu wykonawcy, tym większy i bardziej znaczący powinien być zakres środków podjętych przez wykonawcę w celu wykazania jego rzetelności.
Wyrokiem z dnia 3 lutego 2026 r. (sygn. akt KIO 5659/26) Izba nakazała zamawiającemu odrzucenie oferty złożonej przez wykonawcę Przedsiębiorstwo Usług Technicznych „GROTEX” sp. z o.o. w Zabrzu na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy Pzp, podlegającego wykluczeniu z postępowania na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp. Rozstrzygnięcie to zostało wydane w związku z uznaniem przez Izbę, że GROTEX złożył, na potrzeby oceny spełniania warunku udziału w postępowaniu, oświadczenie o długości wybudowanej sieci trakcyjnej, które okazało się niezgodne z rzeczywistością. W uzasadnieniu wyroku Izba stwierdziła: „zachowanie przystępującego Grotex nosiło znamiona „niedbalstwa”. Niedbalstwo (nieświadoma wina nieumyślna) oznacza zachowanie, w którym wykonawca działa nieświadomie, nie przewiduje możliwości wystąpienia skutku wprowadzenia w błąd wskutek niezachowania wymaganej od niego należytej staranności, choć miał obiektywną możliwość przewidzenia zajścia takich skutków (…) Faktycznie przystępujący Grotex wykazał, że posiadał wymagane przez zamawiającego doświadczenie zdobyte także na innym zadaniu (…) Zdaniem Izby powyższa okoliczność świadczyła niewątpliwie o tym, że przystępujący nie działał umyślnie, czyli nie chciał wprowadzić zamawiającego w błąd.”
Mając na uwadze m.in. treść uzasadnienia ww. wyroku, wyjaśnienia wraz z załączonym do nich dowodem, przedstawione przez Przystępującego w Postępowaniu na podstawie art. 110 ust. 2 ustawy Pzp, Izba uznała za wystarczające do wykazania jego rzetelności.
Przystępujący szczegółowo wyjaśnił okoliczności dopuszczenia się czynu opisanego w ww. wyroku, wyjaśnił, że zamawiający nie poniósł szkody w wyniku jego niedbalstwa, a także opisał podjęte środki mające na celu zapobieżenie nieprawidłowemu postępowaniu w przyszłości: 1) zmiana kadrowa (pracownik odpowiedzialny za ww. nieprawidłowość nie jest już zatrudniony u wykonawcy); 2) reorganizacja personelu i wprowadzenie systemu kontroli i weryfikacji dokumentów przygotowywanych na potrzeby składania ofert i potwierdzenia spełniania warunków udziału w postępowaniu (kilkuetapowa weryfikacja); 3) cykl szkoleń z zakresu ustawy Pzp; 4) zmiany zasad premiowania pracowników (utrata prawa do premii regulaminowej w sytuacji, gdy na skutek lekkomyślności albo niedbalstwa pracownik naraził pracodawcę na straty finansowe lub inne negatywne konsekwencje wpływające na możliwość uzyskania przez spółkę zamówienia lub na udział w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego).
Istotnie, wyłącznie środek wskazany powyżej w pkt 2 został przez Przystępującego wykazany załączonym do wyjaśnień dowodem (Zarządzenie Prezesa Zarządu z dnia 9 lutego 2026 r. w sprawie wprowadzenia systemu kontroli i weryfikacji dokumentów przygotowywanych na potrzeby składania ofert przetargowych oraz potwierdzenia spełniania warunków udziału w postępowaniu). Jednakże, po pierwsze, oceny wyjaśnień i dowodów przedstawionych przez wykonawcę na podstawie art. 110 ust. 2 ustawy Pzp należy dokonywać indywidualnie, biorąc pod uwagę konkretne okoliczności danej sprawy, a z przepisów ustawy Pzp nie wynika, że każda okoliczność bezwzględnie musi zostać udowodniona. Po drugie, zdaniem składu orzekającego Izby, ww. Zarządzenie należy uznać za środek, który spośród wszystkich ww. wymienionych ma najistotniejsze znaczenie w kontekście dokonywanej oceny rzetelności Przystępującego. Skoro ww. Zarządzenie zostało wydane, to należy przyjąć, że zostało ono wprowadzone w życie. Oczekiwania Odwołującego co do szczegółowego wykazania tego faktu należy uznać za nadmierne. Również jako nadmierne należy ocenić oczekiwanie, aby tego rodzaju akt musiał regulować tak szczegółowe kwestie jak zobowiązanie pracowników Działu Przygotowania Ofert oraz Działu Prawnego do weryfikowania danych technicznych bezpośrednio ze źródłowej dokumentacji projektowej lub powykonawczej. Należy również zwrócić uwagę na fakt, że pracownik odpowiedzialny za ww. nieprawidłowość nie jest już zatrudniony u wykonawcy. Za niezasadne należy uznać podejście, że do skutecznego przeprowadzenia procedury samooczyszczenia konieczne jest rozwiązanie umowy o pracę z winy pracownika. Ponadto, nie można zgodzić się z zarzutem, że zmiana w zakresie zasad premiowania to środek mający wyłącznie charakter dyscyplinujący i represyjny, sankcjonujący skutki zaistniałego błędu, a nie eliminujący ryzyka jego popełnienia. Należy zauważyć, że właśnie z uwagi na jego dyscyplinujący charakter, środek ten powinien przyczyniać się do zapobiegania podobnym nieprawidłowościom w przyszłości.
Mając na uwadze powyższe, w tym, że nakazane ww. wyrokiem Izby z 3 lutego 2026 r. odrzucenie oferty wykonawcy GROTEX na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy Pzp (podlegającego wykluczeniu z postępowania na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp) było konsekwencją złożenia niezgodnego z rzeczywistością oświadczenia na potrzeby oceny spełniania warunku udziału w postępowaniu - co nastąpiło na skutek niedbalstwa, miało charakter jednorazowy, a ponadto GROTEX posiadał wymagane przez zamawiającego doświadczenie zdobyte także na innym zadaniu – Izba uznała, że wyjaśnienia wraz z dowodem przedstawione przez Przystępującego na podstawie art. 110 ust. 2 ustawy Pzp należy uznać za wystarczające.
W konsekwencji, zarzut nr 1 nie podlegał uwzględnieniu.
Stanowisko Izby w odniesieniu do zarzutu nr 2:
Natomiast zarzut nr 2 Izba uznała za zasadny. Izba podziela w tym zakresie stanowisko zaprezentowane przez Odwołującego w ramach uzasadnienia tego zarzutu, w tym przytoczone tam poglądy prawne. W związku z tym, nie ma potrzeby szczegółowego powtarzania tego stanowiska.
Należy jednak podkreślić, że zasadą jest jawność postępowania o udzielenie zamówienia (art. 18 ust. 1 ustawy Pzp). Przepis umożliwiający wykonawcy zastrzeżenie – jako tajemnicy przedsiębiorstwa - niektórych informacji zawartych w dokumentach składanych w postępowaniu o udzielenie zamówienie, stanowi wyjątek od tej zasady. Zgodnie z art. 18 ust. 3 ustawy Pzp nie ujawnia się informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U. z 2026 r. poz. 85), jeżeli wykonawca, wraz z przekazaniem takich informacji, zastrzegł, że nie mogą być one udostępniane oraz wykazał, że zastrzeżone informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Wykonawca nie może zastrzec informacji, o których mowa w art. 222 ust. 5. Natomiast zgodnie z art. 11 ust. 2 Uznk przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności.
W związku z tym, wykonawca korzystający z ww. instytucji prawnej (art. 18 ust. 3 ustawy Pzp) obowiązany jest wykazać, że zastrzeżone przez niego informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Izba nie miała wątpliwości, że Przystępujący nie sprostał temu obowiązkowi. Po pierwsze, jak słusznie zauważył Odwołujący, Przystępujący zastrzegł całe dokumenty, a nie konkretne informacje w nich zawarte. Takie działanie (poza wyjątkowymi sytuacjami) uznaje się za nieprawidłowe, a w konsekwencji za zastrzeżenie nieskuteczne. Po drugie, wszystkie twierdzenia przedstawione w uzasadnieniu zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa są bardzo ogólne. Nie odnoszą się w sposób konkretny do informacji, które są utajniane. W szczególności, nie wiadomo na czym konkretnie polega wartość gospodarcza danej informacji. Uznanie tego uzasadnienia za skuteczne mogłoby mieć miejsce wyłącznie w sytuacji, w której określone kategorie informacji (np. o podwykonawcach) automatycznie, w każdym postępowaniu o udzielenie zamówienia, podlegałyby kwalifikacji jako tajemnica przedsiębiorstwa. Tak jednak nie jest – wykonawca obowiązany jest wykazać, że określone, konkretne informacje przekazywane w danym postępowaniu o udzielenie zamówienia, stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, w tym w szczególności posiadają wartość gospodarczą. Po trzecie, Przystępujący w ogóle nie udowodnił przesłanki dotyczącej podjęcia działań w celu utrzymania zastrzeżonych informacji w poufności.
Mając na uwadze powyższe, brak było podstaw do uznania, że Przystępujący skutecznie zastrzegł jako tajemnicę przedsiębiorstwa część wyjaśnień dotyczących wyliczenia ceny wraz z załącznikami. W związku z tym, Izba uznała, że zarzut nr 2 podlega uwzględnieniu i nakazała zamawiającemu unieważnienie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej oraz odtajnienie i przekazanie Odwołującemu zastrzeżonej części wyjaśnień rażąco niskiej ceny i załączników złożonych przez Przystępującego.
W konsekwencji również zarzut nr 3 (tj. zarzut naruszenia art. 16 pkt 1 – 3 ustawy Pzp poprzez prowadzenie Postępowania w sposób niezapewniający zachowania uczciwej konkurencji, równego traktowania wykonawców, proporcjonalności i przejrzystości), mający charakter wynikowy, należało uznać za zasadny.
Biorąc pod uwagę powyższe, Izba orzekła jak w pkt 1 i 2 sentencji na podstawie art. 553 oraz art. 554 ust. 1 pkt 1, ust. 2 oraz ust. 3 pkt 1 lit. a) i b) ustawy Pzp.
O kosztach postępowania odwoławczego Izba orzekła na podstawie art. 557, 574 i 575 ustawy Pzp oraz § 7 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. z 2020 r. poz. 2437).
Mając na uwadze powyższe, Izba orzekła jak w sentencji.
Przewodnicząca:……………………….
……………………….
……………………….