Sygn. akt: KIO 3929/26

WYROK

Warszawa, dnia 21 września 2026 r.

Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:

Przewodniczący: Robert Siwik   

Protokolant: Krzysztof Chmielewski

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2026 r. odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 10 sierpnia 2026 r. przez wykonawcę EcoTeam Sp. z o.o. Sp.k. z siedzibą w Częstochowie („Odwołujący”),

w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego: Gmina Wierzbinek („Zamawiający”),

przy udziale uczestnika po stronie zamawiającego – wykonawcy Expert Team Sp. z o.o. z siedzibą w Siedlcach, zgłaszającego przystąpienie do postępowania odwoławczego,

orzeka:

1.Oddala odwołanie.

2.Kosztami postępowania obciąża Odwołującego i zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł 00 gr (słownie: piętnaście tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez Odwołującego tytułem wpisu od odwołania oraz kwotę 3 600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) poniesioną przez Odwołującego tytułem wynagrodzenia pełnomocnika.

Na orzeczenie – w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia – przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Zamówień Publicznych.

Przewodniczący: ………………….…

Sygn. akt: KIO 3929/26

UZASADNIENIE

Zamawiający – Gmina Wierzbinek (dalej jako „Zamawiający”) prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego w trybie przetargu nieograniczonego na podstawie ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2024, poz. 1320 ze zm., dalej jako „ustawa Pzp” lub „Pzp”), pn. „Instalacja Systemów Odnawialnych Źródeł Energii na terenie Gminy Wierzbinek” (w systemie „zaprojektuj i wybuduj”) – Cz. I“ (numer postępowania: OŚiZP.271.1.2026), dalej jako „Postępowanie”.

Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w dniu 4 maja 2026 r. pod numerem 301603-2026.

Dnia 10 sierpnia 2026 r. do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej zostało wniesione odwołanie przez wykonawcę EcoTeam Sp. z o.o. Sp.k. z siedzibą w Częstochowie (dalej jako „Odwołujący”).

Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie:

„1. art. 226 ust. 1 pkt 10 ustawy PZP poprzez zaniechanie odrzucenia oferty Expert Team sp. z o.o., mimo iż oferta ta zawiera błąd w obliczeniu ceny, który nie jest możliwy do poprawienia zgodnie ze stanowiskiem Zamawiającego jako inna omyłka, albowiem Wykonawca zastosował błędną stawkę podatku VAT, mimo wskazania tej stawki przez Zamawiającego w formularzu oferty, jednakże bez określenia przez Zamawiającego sposobu obliczenia ceny, poza wskazaniem istotności ceny brutto, co uniemożliwia ustalenie zasady kreowania ceny oferty ze stawki netto jako wyjściowej, przez co nie ma możliwości w jednoznaczny sposób ustalenia jaka wartość winna być określona przy zastosowaniu właściwej stawki VAT, co z kolei nakazuje pozostawić stawkę 23% dla dostawy i montażu budynków mieszkalnych jako jedyną możliwą zastosowaną przez Wykonawcę i jest błędem w obliczeniu ceny;

2. art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy PZP, poprzez zastosowanie stawki VAT 23% dla dostawy i montażu budynków mieszkalnych co jest niezgodne z formularzem cenowym i wymaganiami Zamawiającego w zakresie ustalenia właściwej stawki VAT, a ta niezgodność nie może być poprawiona w trybie innej omyłki w rozumieniu art. 223 ust. 2 pkt 3 ustawy PZP;

3. art. 223 ust. 2 pkt 3 ustawy PZP poprzez dokonanie poprawienia w ofercie Expert Team sp. z o.o. danych związanych z ceną oferty poprzez zastosowanie stawki 8% VAT w miejsce zastosowanej w ofercie stawki 23% VAT przeliczając wartość oferty od stawek netto, a nie od ustalonych wartości brutto, w szczególności w sytuacji gdy według zasady wynikającej ze sposobu obliczenia ceny podanego w SWZ jedyną wartością do której odnosił się Zamawiający była cena brutto, a zatem jedyną wyjściową daną wedle której można było obliczać cenę po poprawieniu stawki VAT była stawka brutto, co z kolei czyni poprawienie omyłki w sposób wskazany przez Zamawiającego działaniem nieuprawnionym, niejednoznacznym i niewynikającym z żadnych danych zawartych w ofercie;

w konsekwencji zarzutu wskazanego w ust. 3 powyżej zarzucam Zamawiającemu naruszenie:

4. art. 226 ust. 1 pkt 3 ustawy PZP, w zw. z art. 223 ust. 1 ustawy i art. 223 ust. 2 pkt 3 ustawy PZP w zw. z art. 218 ustawy PZP, poprzez zaniechanie odrzucenia oferty niezgodnej z przepisami ustawy, tj. z art. 223 ust. 1 ustawy PZP, której treść została zmieniona przez Zamawiającego w wyniku nieuprawnionych negocjacji z Wykonawcą, a z treści całości złożonych przez Expert Team sp. z o.o. dokumentów wynika, że na ten sam przedmiot zostały finalnie zaoferowane trzy różne ceny (wraz z wartościami netto wynikającymi z wyjaśnień rażąco niskiej ceny) za wykonanie przedmiotu zamówienia (naruszenie art. 218 ustawy);

5. art. 224 ust. 6 ustawy PZP w zw. z art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy PZP poprzez zaniechanie odrzucenia oferty, co do której nie złożono wyjaśnień rażąco niskiej ceny w zakresie, który umożliwiałby ocenę czy cena zaoferowana w postępowaniu nie jest ceną rażąco niską, a zatem również wobec wystąpienia w ofercie rażąco niskiej ceny

6. w konsekwencji naruszenie art. 239 ust. 1 ustawy Pzp – poprzez wybór oferty najkorzystniejszej Wykonawcy Expert Team sp. z o.o. i zaniechanie wyboru oferty jako najkorzystniejszej Odwołującego Eco-Team sp. z o.o. sp. k, w sytuacji, gdy oferta ta spełnia wszystkie wymagania postawione przez Zamawiającego w niniejszym postępowaniu i powinna zostać uznana za najkorzystniejszą, a oferta Wykonawcy Expert Team winna zostać odrzucona;

Odwołujący wskazuje również, że naruszenie wskazanych powyżej przepisów ustawy Pzp niewątpliwie miało istotny wpływ na wynik postępowania, a zatem biorąc pod uwagę art. 554 ust. 1 pkt 1 Pzp, Krajowa Izba Odwoławcza winna uwzględnić niniejsze odwołanie.”

W związku z powyższym Odwołujący wnosił o:

„1. unieważnienie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej Wykonawcy Expert Team sp. z o.o.

2. unieważnienie czynności dokonania poprawienia w ofercie Expert Team sp. z o.o. innej omyłki w zakresie modyfikacji cen jednostkowych brutto w formularzu cenowym oraz ceny brutto oferty w formularzu cenowym i formularzu ofertowym, z uwagi na niemożliwość dokonania takiej zmiany;

3. dokonanie powtórnego badania i oceny ofert, a w ramach tej czynności odrzucenie oferty Expert Team sp. z o.o. jako niezgodnej z wymaganiami Zamawiającego w zakresie podanej stawki VATi zawierającej błąd w obliczeniu ceny

4. ewentualnie odrzucenie oferty Exepert Team na podstawie art. 226 ust; 1 pkt 3 ustawy PZP jako niezgodnej z ustawą w zakresie dokonanej modyfikacji treści tej oferty przez Zamawiającego w wyniku negocjowania treści oferty, a także co do której nie wyjaśniono, czy cena nie jest rażąco niska,

5. zasądzenie kosztów postępowania odwoławczego od Zamawiającego na rzecz Odwołującego w tym kosztów zastępstwa procesowego zgodnie z przedłożoną na rozprawie fakturą”.

W uzasadnieniu odwołania została przedstawiona argumentacja dla podniesionych zarzutów.

Odwołujący wskazał, że posiada interes we wniesieniu odwołania, bowiem:

„… W przypadku unieważnienia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej oraz poprzez dokonanie powtórnej czynności badania i oceny ofert, z uwzględnieniem zarzutów stawianych co do oferty Wykonawcy Expert Team sp. z o.o. oferta tego wykonawcy winna być uplasowana za ofertą Odwołującego w rankingu ofert, a finalnie winna zostać odrzucona w oparciu o podstawy odrzucenia wskazane w zarzutach. Wskutek takich działań Odwołujący wciąż może spodziewać się uzyskania dla siebie zamówienia w zakresie części nr 1. Jego oferta w obecnym rankingu ofert uplasowana jest jako druga, za ofertą Expert Team sp. z o.o.

Interes we wniesieniu odwołania przez Wykonawcę Eco-Team sp. z o.o. sp. k. polega na tym, że Zamawiający w sposób wadliwy dokonał wyboru oferty najkorzystniejszej - niezgodnie z przepisami art. 239 ustawy Pzp i z naruszeniem zasad uczciwej konkurencji i równego traktowania Wykonawców.

W konsekwencji - w przypadku podważenia zwycięskiej oferty - Odwołujący wciąż może spodziewać się uzyskania dla siebie zamówienia w zakresie części nr 1, bowiem finalnie oferta Expert Team winna zostać odrzucona.”

Do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego przystąpił wykonawca Expert Team Sp. z o.o. z siedzibą w Siedlcach („Przystępujący”).

W dniu 25 sierpnia 2026 r. Zamawiający złożył do akt sprawy odpowiedź na odwołanie, w której wnosił o oddalenie odwołania w całości. W odpowiedzi przedstawił uzasadnienie faktyczne i prawne swego stanowiska.

Przystępujący w swoim przystąpieniu z dnia 17 sierpnia 2026 r. przedstawił swoje stanowisko procesowe na oddalenie odwołania.

Po przeprowadzeniu rozprawy z udziałem stron postępowania odwoławczego oraz przystępującego, na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz oświadczeń, ‎a także stanowisk stron postępowania, Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła i zważyła,‎ co następuje:

Izba nie dopatrzyła się podstaw do odrzucenia odwołania w oparciu o art. 528 ustawy Pzp.

Strony nie zgłosiły opozycji ani zastrzeżeń co do skuteczności przystąpienia Przystępującego do postępowania odwoławczego pod stronie Zamawiającego – wykonawcy Expert Team Sp. z o.o. z siedzibą w Siedlcach. Izba stwierdziła skuteczność przystąpienia Przystępującego do udziału w postępowaniu odwoławczym po stronie Zamawiającego.

Izba dokonała ustaleń faktycznych w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, tj. w szczególności dokumentację przedmiotowego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego oraz na podstawie oświadczeń stron oraz dowodów przez nich składanych, które zostały przez Izbę przyjęte w poczet materiału dowodowego. Strony składały wnioski dowodowe o przeprowadzenie dowodów z dokumentów na okoliczności wskazywane przy ich składaniu. Izba postanowiła dopuścić wszystkie wnioskowane dowody w poczet materiału dowodowego i na ich podstawie przeprowadzić dowody. W sytuacji, w której dany dowód miał znaczenie dla rozstrzygnięcia, znajdzie to wyraz w dalszej części uzasadnienia.

Odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie.

W zakresie zarzutów nr 1-4 Odwołujący zarzucał de facto Zamawiającemu nieuprawnione dokonanie poprawienia innej omyłki na podstawie art. 223 ust. 2 pkt 3 Pzp w ofercie Expert Team sp. z o.o. (Przystępującego), twierdząc, że Zamawiający niedozwolenie zmienił treść oferty w wyniku negocjacji, doprowadził do powstania trzech różnych cen i dopuścił się błędu w obliczeniu ceny, której nie można było poprawić. Odwołujący w treści odwołania wskazywał m.in., że: „W ramach wskazanego sposobu obliczenia ceny Zamawiający w żadnym miejscu nie odnosił się do ustalania wartości netto zamówienia, jako elementu nadrzędnego nad cenę brutto, a wręcz jedyną wartością jaką posługiwał się w ramach sposobu obliczenia ceny była cena brutto oferty. (…) Nie ma zatem wątpliwości, że Zamawiający dla dostawy i montażu instalacji fotowoltaicznych na budynkach mieszkalnych nakazał zastosowanie stawki podatku VAT 8%. Stosowne oznaczenie znalazło się również w załączniku nr 1A – kosztorysie cenowym, gdzie Zamawiający zobowiązał Wykonawców do podania kwoty netto i cen brutto jednostkowych dla wskazanych tam budynków, podając w ostatniej kolumnie jaka stawka VAT ma zostać zastosowana w zakresie instalacji od 1 – 122 (tabela 1). W ramach odpowiedzi z dnia 22 kwietnia 2026 roku Zamawiający udzielił również odpowiedzi na pytanie nr 6 o to w jaki sposób ma być ustalona cena brutto oferty w ramach wyjaśnienia sposobu obliczenia ceny. (…) Zamawiający w żadnym miejscu sposobu obliczenia ceny nie odniósł się do stawki netto jako wyjściowej do badania ceny oferty. W przytoczonych odpowiedziach na pytanie nr 6 Zamawiający podaje jako cenę brutto zsumowanie stawek brutto z formularzy cenowych powołując się na określone kolumny tabeli. Niezrozumiałym jest z jakiego powodu dla poprawienia omyłki w ofercie Expert Team sp. z o.o. Zamawiający przyjął jako wyjściową do badania prawidłowej konstrukcji oferty stawkę netto.

Tym samym Odwołujący w pierwszej kolejności zarzuca Zamawiającemu błąd polegający na dokonaniu poprawienia innej omyłki w treści oferty Expert Team sp. z o.o., mimo iż takiej omyłki nie można było poprawić w oparciu o dokumenty zamówienia i wskazane w nich zasady obliczenia ceny oferty, ale także wobec treści samej oferty Wykonawcy Expert Team sp. z o.o. z której w żadnym miejscu nie wynika, iż wartość stawki netto jest wartością prawidłową.

Przyjęcie możliwości ingerowania w tak dowolny sposób w treść oferty Wykonawcy przeczy zasadzie przejrzystości postępowania, a także zasadzie równego traktowania Wykonawców, z których żaden nie ma możliwości ingerowania w treść swojej oferty po jej złożeniu. Z tych względów oferta Expert Team sp. z o.o. poprawiona przez Zamawiającego w taki sposób jak uczyniła to Gmina pozostaje również niezgodna z przepisami ustawy w tym jako kolejna oferta złożona w postępowaniu mimo zakazu wyrażonego w art. 218 ustawy PZP, jak również modyfikowana w sprzeczności z art. 223 ust. 1 ustawy PZP. Oferta winna być odrzucona w jej brzmieniu po dokonaniu poprawienia innej omyłki w oparciu o art. 226 ust. 1 pkt 3 ustawy PZP.

Odwołujący stawia również zarzut błędu w obliczeniu ceny wywodzący się jako konsekwencja błędnie podanej stawki VAT za dostawę i montaż instalacji fotowoltaicznych dla budynków mieszkalnych w wysokości 23%. Zamawiający nie miał możliwości poprawienia tego błędu jako innej omyłki z uwagi na brak danych pozwalających na przyjęcie jednego konkretnego sposobu dokonania poprawienia omyłki, bowiem jak wskazano wyżej sposób poprawienia jej tak jak przyjął to Zamawiający częściowo wskazał mu sam Expert Team natomiast czytając treść dokumentacji postępowania, należało co najwyżej poprawić ten błąd obliczając wartość netto od cen brutto podanych w formularzu cenowym. Należy nadmienić, że taka zmiana nie wywołałaby przeskoczenia Expert Team kilku pozycji w rankingu ofert i uzyskania w tym rankingu pierwszej pozycji.

W konsekwencji powyższego wywodu oferta Expert team sp. z o.o. pozostaje również niezgodna z warunkami zamówienia, bowiem zastosowana w niej stawka VAT jest niezgodna z wymaganą przez Zamawiającego stawką VAT dla instalacji na budynkach mieszkalnych.”

W odniesieniu zaś do zarzutów referujących do wyjaśnienia zaoferowanej przez Przystępującego ceny oferty, Odwołujący wskazywał: „Niezależnie od powyższych podstaw odrzucenia oferty Expert Team sp. z o.o. Odwołujący wskazuje, że Wykonawca ten był wzywany do wyjaśnień rażąco niskiej ceny, w odpowiedzi na co udzielił wyjaśnień pismem z dnia 8 lipca 2026 roku. Co do tych wyjaśnień Odwołujący wskazuje, iż są one niejasne, niepełne i nie zawierają dowodów, które wskazywałyby na zaoferowanie ceny, która nie jest ceną rażąco niską.

Po pierwsze dla tożsamych instalacji PV (o takich samych mocach) z magazynem i bez policzono taka samą ilość roboczogodzin.

W kalkulacji Wykonawcy występuje istotna niespójność w zakresie przyjętej robocizny dla instalacji wyposażonych w magazyny energii. Dla instalacji o mocy 7,82 kWp posadowionej na dachu Wykonawca przyjął 72 roboczogodziny dla wariantu bez magazynu oraz 96 roboczogodzin dla wariantu z magazynem, a więc zwiększył nakład pracy o 24 roboczogodziny, tj. o 33,3%. Tym samym sam Wykonawca potwierdził w swojej kalkulacji, że montaż magazynu energii powoduje istotny wzrost pracochłonności co jest okolicznością oczywistą.

Jednocześnie w przypadku 53 innych instalacji z magazynem energii, dla których występują odpowiadające im instalacje bez magazynu o tej samej mocy i sposobie posadowienia, przyjęto identyczny nakład robocizny. Dotyczy to zatem 43,8% wszystkich 121 instalacji przewidzianych dla gospodarstw domowych, dla których dodatkowa pracochłonność związana z magazynem nie została uwzględniona. Nie znajduje to uzasadnienia technicznego.

Instalacja z magazynem wymaga dodatkowo montażu i podłączenia modułów bateryjnych oraz BMS, wykonania połączeń z falownikiem, montażu smart metera oraz wykonania połączenia komunikacyjnego pomiędzy smart meterem a falownikiem. Smart meter zabudowywany jest najczęściej w rozdzielnicy głównej, co może wymagać ingerencji w istniejącą rozdzielnicę, natomiast doprowadzenie komunikacji do falownika wiąże się z wykonaniem dodatkowych tras kablowych, przepustów, wierceń, rur lub koryt, a w określonych przypadkach również robót ziemnych. Skoro zatem sam Wykonawca dla jednej z instalacji uwzględnił 33,3% większy nakład robocizny w związku z zastosowaniem magazynu energii, przyjęcie identycznej robocizny dla 53 pozostałych porównywalnych instalacji jest wewnętrznie niespójne z jego własną kalkulacją i wskazuje na niedoszacowanie kosztów robocizny w odniesieniu do 43,8% całego zakresu instalacji dla gospodarstw domowych.

W toku wyjaśniania ceny oferty pod kątem tego czy jest ona rażąco niska wystąpiło kilka kolejnych rozbieżności dotyczących wartości oferty Wykonawcy, w tym ustalonych w formularzu cenowym wartości netto. Odwołujący wyjaśnia, iż pierwotnie formularz cenowy obejmował 122 instalacje dla gospodarstw domowych i wskazywał wartość dostawy i montażu w wysokości 2 667 021 zł netto. Następnie, po stwierdzeniu, że zakres obejmuje o jedną instalację za dużo, pozycja ta została wykreślona, a prawidłowa liczba instalacji została określona na 121, co skutkowało obniżeniem wartości netto o 20 553 zł, tj. do 2 646 468 zł netto.

Na dalszym etapie stwierdzono kolejną niezgodność dotyczącą wartości brutto, którą wyjaśniano błędnym zastosowaniem stawki VAT. Korekta ta była dokonywana przy założeniu, że wartości netto pozostają prawidłowe i nie wymagają zmiany.

Tymczasem analiza przekazanej następnie kalkulacji rażąco niskiej ceny pokazuje, że również wartość netto wynikająca z tego dokumentu nie odpowiada wartości netto z poprawionego formularza cenowego. Łączna wartość netto instalacji dla gospodarstw domowych wynikająca z RNC wynosi bowiem 2 665 976 zł, a więc jest o 19 508 zł wyższa od wartości 2 646 468 zł netto wynikającej z poprawionego formularza cenowego. W RNC dla czterech instalacji 5,52 kWp na gruncie bez magazynu przyjęto cenę 22 089 zł netto za sztukę, podczas gdy w formularzu cenowym dla odpowiadających im pozycji 33, 40, 65 i 104 wskazano każdorazowo 17 212 zł netto za instalację. Różnica wynosi zatem 4 877 zł netto na każdej instalacji, tj. łącznie 19 508 zł netto. W rezultacie w dokumentacji pojawiają się trzy różne wartości netto dla zakresu instalacji w gospodarstwach domowych: 2 667 021 zł, 2 646 468 zł oraz 2 665 976 zł. Nie mamy więc do czynienia wyłącznie z błędem w zakresie VAT i wartości brutto, lecz również z kolejnymi rozbieżnościami w samej wartości netto oferty, przez co tym bardziej nie ma możliwości ustalenia jakiejkolwiek ceny oferty. Z udzielonych wyjaśnień nie wynika przy tym jednoznacznie, która z tych wartości jest prawidłowa i która rzeczywiście została przyjęta przez Wykonawcę jako cena tego zakresu zamówienia.

Oznacza to nic innego jak dowolne przeliczanie wartości netto zawartych w ofercie w oderwaniu od realnie zaoferowanych cen. Powyższych danych nie można nawet sprawdzić z dokumentami złożonymi jako dowody w ramach wyjaśnień rażąco niskiej ceny, bowiem takich dowodów brak jest w wyjaśnieniach rażąco niskiej ceny złożonych w tym postępowaniu przez Expert Team sp. z o.o. Wykonawca załączył wyłącznie własną kalkulację ceny oferty, której nie sposób powiązać z każdą pozycją formularza cenowego co do wartości netto, ale także taką co do której nie sposób ustalić w oparciu o jakie czynniki przyjęte były wartości do zawartych w niej wyliczeń. Wykonawca nie przedstawił umów o pracę lub ich części z których wynikałoby, że istotnie przyjęta do wyliczeń cena za roboczogodzinę jest wartością, z której Wykonawca może skorzystać. Na wielu stronach wyjaśnień Wykonawca opisuje swoją działalność, nie podając jednak spójnych danych cenotwórczych z których wywodzi zasadnicze wartości wskazanych w kosztorysie załączonym do wyjaśnień.

Finalnie Wykonawca złożył jedynie jako dowód ofertę cenową na część przedmiotu zamówienia (niektóre elementy instalacji), pozostawiając całą resztę wyjaśnień opartą wyłącznie na oświadczeniu własnym w postaci wartości w kalkulacji ceny, sprzecznej również z treścią formularza cenowego oraz zakresem pracy do wykonania w toku realizacji zamówienia.”

W odpowiedzi na odwołanie Zamawiajacy wskazywał m.in., że: „Wykonawca Expert Team sp. z o.o. w formularzu cenowym (Załącznik nr 1A) podał konkretne kwoty netto za poszczególne instalacje fotowoltaiczne. Jednocześnie w ostatniej kolumnie tabeli widniała jednoznaczna dyspozycja stawki 8% VAT dla budynków mieszkalnych. Wykonawca na skutek oczywistego błędu rachunkowo-edytorskiego przeliczył wartości brutto w kolumnach z zastosowaniem stawki 23% zamiast 8%.

Zamawiający dysponował zatem w samej treści oferty wszystkimi danymi niezbędnymi do dokonania poprawki:

• Pierwotnymi, niezmiennymi kwotami NETTO podanymi przez Wykonawcę za każdą pozycję; • Prawnie i formalnie wiążącą stawką VAT 8% wskazaną w SWZ i w formularzu cenowym.

Jedynym prawidłowym, matematycznym i zgodnym z prawem sposobem poprawienia tej omyłki było przeliczenie ceny brutto od stawek netto przy użyciu właściwej stawki 8% VAT. Działanie odmienne – proponowane hipotetycznie przez Odwołującego (tj. sztuczne przeliczanie kwot netto z ceny brutto skażonej błędnym VAT-em) – stanowiłoby bezprawną ingerencję w realne oświadczenie woli Wykonawcy co do wartości jego świadczenia netto i prowadziłoby do zniweczenia jego skalkulowanej ceny za wykonanie robót. (…) Jednocześnie należy zauważyć, że poprawieniu – zgodnie z przepisami prawa – uległa omyłka polegająca na wycenie 134 mikroinstalacji fotowoltaicznych – zgodnie z pierwotnymi dokumentami zamówienia, podczas gdy w wyniku zmiany SWZ z dnia 22.04.2026 r. Zamawiający obniżył liczbę wskazanych instalacji do 133 mikroinstalacji fotowoltaicznych, tj. w załączniku nr 1A do SWZ usunięto poz. nr 96 dot. zestawu instalacji na działce nr 130 obręb geodezyjny Ziemięcin z instalacją PV o mocy 3,68 kWp i magazynem 5 kWh. Pomimo opublikowanej zmiany dokumentów zamówienia, Wykonawca dokonał wyceny 134 zamiast 133 mikroinstalacji fotowoltaicznych, co stanowi omyłkę polegającą na niezgodności oferty z dokumentami zamówienia. (…) Zamawiający dokonał poprawek w dniu 2 lipca 2026 r. w sposób w pełni samodzielny, w oparciu o obiektywne dane z oferty i dokumentacji SWZ, stosując powszechne reguły matematyczne i prawne. Nie miały miejsca żadne negocjacje. Nie doszło również do złamania zakazu z art. 218 Pzp – Wykonawca złożył jedną ofertę, a jej substancja materialna (wycena netto) od początku pozostała identyczna. Tym samym zarzuty naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 3, 5, 10 oraz art. 223 ust. 1 i 2 pkt 3 Pzp są całkowicie bezpodstawne”.

W zakresie zarzutów dot. wyjaśnienia zaoferowanej przez Przystępującego ceny ofertowej Zamawiający w odpowiedzi na odwołanie wskazywał m.in.:

„Wbrew twierdzeniom Odwołującego, Wykonawca przedstawił wraz z wyjaśnieniami z dnia 8 lipca 2026 r.:

• Pełną, rozbitą na czynniki pierwsze kalkulację kosztorysową dla wszystkich 133 instalacji;

• Konkretne oferty handlowe na dostawę kluczowych komponentów (moduły PV, inwertery hybrydowe, magazyny energii) od uprawnionego dystrybutora Glass-Mal System;

• Szczegółowe wyliczenie kosztów pracy własnej kadry (stawka 40 zł brutto/h, znacznie przekraczająca minimalne wynagrodzenie za pracę);

• Opis i wycenę dysponowania własnymi zasobami sprzętowymi i transportowymi, co pozwala na uniknięcie marży podwykonawców.

(…) Zamawiający nie podziela zarzutu Odwołującego, zgodnie z którym wskazanie przez Wykonawcę w wyjaśnieniach dotyczących rażąco niskiej ceny jednakowej liczby roboczogodzin dla instalacji fotowoltaicznej wyposażonej w magazyn energii oraz dla instalacji niewyposażonej w taki magazyn miałoby świadczyć o nierzetelności kalkulacji ceny ofertowej. Argumentacja Odwołującego opiera się bowiem na nieuprawnionym założeniu, że każda instalacja fotowoltaiczna wyposażona w magazyn energii musi z definicji wymagać większej liczby roboczogodzin niż instalacja bez magazynu. Założenie takie nie znajduje uzasadnienia ani w charakterze przedmiotu zamówienia, ani w technologii wykonywania tego rodzaju instalacji.

Przede wszystkim należy wskazać, że liczba roboczogodzin jest parametrem odnoszącym się do całościowego nakładu pracy zespołu montażowego, a nie do liczby pojedynczych czynności technicznych wykonywanych przy danym urządzeniu. Nie można zatem automatycznie przyjmować, że pojawienie się dodatkowego elementu instalacji w postaci magazynu energii musi skutkować proporcjonalnym zwiększeniem łącznego czasu pracy ekipy instalacyjnej.

W przypadku typowych instalacji prosumenckich zasadnicza część prac pozostaje bowiem wspólna dla obu wariantów. Dotyczy to w szczególności organizacji stanowiska pracy, montażu konstrukcji wsporczej, montażu modułów fotowoltaicznych, wykonania tras kablowych, prowadzenia i zakończenia przewodów, montażu falownika, wykonania połączeń po stronie AC, wykonania uziemienia i połączeń wyrównawczych, wykonania zabezpieczeń, konfiguracji systemu oraz przeprowadzenia pomiarów i uruchomienia instalacji.

Magazyn energii nie stanowi odrębnej, niezależnej instalacji wykonywanej w oderwaniu od instalacji fotowoltaicznej, lecz jest elementem zintegrowanego systemu elektroenergetycznego. W szczególności w przypadku zastosowania falownika hybrydowego jego konstrukcja jest przystosowana do współpracy z magazynem energii, a przyłączenie magazynu odbywa się do dedykowanego obwodu/przyłącza przewidzianego przez producenta falownika. Producenci tego rodzaju urządzeń przewidują wykonywanie w ramach jednego procesu instalacyjnego zarówno połączeń strony PV, strony AC, jak i połączenia baterii oraz przewodów komunikacyjnych. Przykładowo dokumentacja techniczna falowników hybrydowych przewiduje bezpośrednie podłączenie baterii do dedykowanych zacisków falownika oraz późniejsze wspólne uruchomienie i konfigurację systemu.

Powyższe ma istotne znaczenie dla oceny kalkulacji Wykonawcy. Czynność polegająca na podłączeniu magazynu energii może obejmować w szczególności doprowadzenie przewodów DC, wykonanie połączenia komunikacyjnego, wykonanie połączenia ochronnego, kontrolę polaryzacji i parametrów elektrycznych oraz konfigurację urządzenia. Są to jednak czynności o charakterze punktowym, wykonywane w ramach zasadniczego procesu montażu i uruchomienia całego systemu. Nie oznacza to automatycznie konieczności zwiększenia liczby roboczogodzin przypisanych do całej instalacji.

Co więcej, w praktyce organizacji robót montażowych czynności te mogą być wykonywane równolegle z innymi czynnościami montażowymi przez członków tego samego zespołu. Przykładowo, podczas gdy jeden z instalatorów wykonuje połączenia elektryczne przy falowniku, drugi może wykonywać montaż lub przygotowanie magazynu energii, a pozostali członkowie zespołu mogą realizować prace związane z modułami PV, konstrukcją lub trasami kablowymi. W takim przypadku zwiększenie liczby wykonywanych czynności nie musi oznaczać proporcjonalnego zwiększenia czasu obecności całej ekipy na obiekcie.

Należy również zwrócić uwagę, że roboczogodzina nie jest tożsama z czasem trwania danej czynności technologicznej. Jeżeli przykładowo przy realizacji jednej instalacji pracuje kilkuosobowa ekipa, to czas wykonania poszczególnych czynności może być częściowo nakładający się. Tym samym dodanie kolejnej czynności wykonywanej przez jednego członka zespołu nie musi powodować zwiększenia czasu realizacji całego montażu o czas odpowiadający tej czynności pomnożony przez pełny skład ekipy. (…) Istotne jest również to, że magazyn energii może być elementem systemu zaprojektowanego od początku jako układ zintegrowany. W takim przypadku nie mamy do czynienia z sytuacją, w której po wykonaniu kompletnej instalacji fotowoltaicznej do istniejącego układu „dostawia się” całkowicie niezależne urządzenie. Zarówno falownik, jak i magazyn, okablowanie, zabezpieczenia oraz system zarządzania energią są dobierane i wykonywane jako elementy jednego systemu. Dokumentacje producentów pokazują, że procedura instalacji obejmuje m.in. połączenie baterii z falownikiem, połączenie komunikacyjne oraz wspólne uruchomienie systemu.

Z technicznego punktu widzenia szczególnie istotne jest zatem nie samo występowanie magazynu energii, lecz sposób jego integracji z pozostałą częścią instalacji. Czas montażu zależy m.in. od rodzaju falownika (w szczególności od tego, czy jest to falownik hybrydowy), sposobu przyłączenia baterii, konstrukcji i miejsca posadowienia magazynu, długości tras kablowych, liczby modułów bateryjnych, zastosowanych zabezpieczeń oraz przyjętej organizacji pracy ekipy montażowej.

Nie istnieje zatem techniczna zasada, zgodnie z którą każda instalacja PV wyposażona w magazyn energii musi mieć większą liczbę roboczogodzin niż instalacja PV bez magazynu. W szczególności brak jest podstaw do wyprowadzenia takiego wniosku wyłącznie z faktu występowania dodatkowego urządzenia.

Podkreślenia wymaga również, że przedmiotem oceny Zamawiającego były wyjaśnienia dotyczące realności całej kalkulacji ceny, a nie abstrakcyjna poprawność pojedynczego założenia przyjętego przez Odwołującego.”

W ocenie Izby wszystkie zarzuty odwołania nie potwierdziły się.

Zarzuty nr 1–4 sprowadzały się zasadniczo do zakwestionowania czynności Zamawiającego polegających na poprawieniu w ofercie Przystępującego omyłek na podstawie art. 223 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp. Odwołujący twierdził, że Zamawiający w sposób niedopuszczalny zmienił treść oferty, dokonał w istocie negocjacji z wykonawcą, a oferta Przystępującego zawierała błąd w obliczeniu ceny oraz była niezgodna z warunkami zamówienia z uwagi na zastosowanie stawki VAT 23%.

Z dokumentacji Postępowania wynikało jednoznacznie, że dla określonego zakresu instalacji na budynkach mieszkalnych należało zastosować stawkę VAT 8%. Stawka ta została wskazana przez Zamawiającego również w dokumentacji Postępowania (formularzu cenowym) i nie była przy tym kwestionowana przez strony sporu.

Przystępujący w formularzu cenowym swojej oferty podał wartości netto poszczególnych instalacji. Jednocześnie przy obliczaniu odpowiadających im wartości brutto zastosował stawkę 23% zamiast wskazanej w dokumentacji postępowania stawki 8%.

W ocenie Izby powyższe nie oznacza, że Przystępujący dokonał błędnego wyboru stawki VAT jako elementu oświadczenia woli. Stawka właściwa dla danego zakresu zamówienia wynikała bowiem wprost z dokumentacji postępowania, co do której nie było sporu. Błąd wykonawcy polegał li tylko na zastosowaniu przy rachunkowym przeliczeniu wartości netto na brutto niewłaściwego mnożnika, odpowiadającego stawce 23%.

Zamawiający dysponował oceniając ofertę Przystępującego wszystkimi danymi koniecznymi do usunięcia tej niezgodności, tj. wskazanymi przez wykonawcę wartościami netto oraz określoną w dokumentacji postępowania stawką VAT 8%.

Sposób poprawienia omyłki był zatem jednoznaczny. Polegał na pozostawieniu bez zmian wartości netto wskazanych w ofercie i ponownym obliczeniu wartości brutto z zastosowaniem stawki 8%.

Nie zasługiwało na uwzględnienie stanowisko Odwołującego, zgodnie z którym należało przyjąć jako punkt wyjścia wartości brutto wskazane przez Przystępującego, a następnie wyliczyć od nich wartości netto. Takie działanie prowadziłoby jak z resztą wskazywał trafnie Zamawiajacy do ingerencji w wartości netto wskazane przez wykonawcę, mimo że nie były one dotknięte omawianą omyłką. Tymczasem to wartości netto zostały przez Przystępującego jednoznacznie określone, a błąd dotyczył wyłącznie ich rachunkowego przeliczenia na wartości brutto. Na taki sposób przeliczenia wskazują także zawarte w kolumnie brutto wartości liczbowe „po przecinku”, co potwierdza że te wartości są wynikiem (rezultatem) obliczeń matematycznych, a nie kwotami „wyjściowymi”.

Zamawiający nie dokonał zatem zmiany treści oferty według własnego uznania. Zachował wskazane przez wykonawcę wartości netto, a jedynie doprowadził wynik rachunkowy do zgodności z jednoznacznym wymaganiem dokumentacji zamówienia dotyczącym stawki VAT.

Nie zasługiwała na uwzględnienie również argumentacja Odwołującego, zgodnie z którą Zamawiający w dokumentacji postępowania nie wskazał wartości netto jako podstawy do ustalenia ceny oferty, a z odpowiedzi na pytanie nr 6 z dnia 22 kwietnia 2026 r. wynikać miało, że cenę oferty stanowi wyłącznie suma wartości brutto wynikających z formularzy cenowych.

W ocenie Izby argumentacja ta opiera się na nieuprawnionym utożsamieniu sposobu prezentacji ceny oferty z zasadami rachunkowego ustalania poszczególnych jej elementów. Okoliczność, że w dokumentacji Postępowania cena ofertowa była prezentowana i ustalana poprzez zsumowanie poszczególnych wartości brutto wskazanych w formularzach cenowych, nie oznacza, że każda z tych wartości brutto mogła zostać ustalona z zastosowaniem dowolnej stawki VAT, niezależnie od wymagań wynikających z dokumentacji Postępowania.

Odpowiedź Zamawiającego na pytanie nr 6 z dnia 22 kwietnia 2026 r., wskazująca sposób ustalenia ceny ofertowej jako sumy określonych wartości brutto z formularzy cenowych (zsumowane z kosztorysu cenowego pozycje z kolumn, w których Wykonawcy mieli podać poszczególne ceny brutto), odnosiła się do sposobu agregowania poszczególnych pozycji w celu ustalenia łącznej ceny oferty. Nie stanowiła natomiast instrukcji dotyczącej wyboru stawki podatku VAT ani nie uprawniała wykonawców do obliczania wartości brutto z zastosowaniem stawki odmiennej od tej, która została wskazana w dokumentacji Postępowania dla danego zakresu zamówienia.

Samo wskazanie, że cena ofertowa stanowi sumę wartości brutto, zakłada bowiem uprzednie prawidłowe ustalenie wartości brutto poszczególnych pozycji. Sumowanie wartości brutto jest czynnością wtórną wobec ustalenia tych wartości. Jeżeli zatem jedna z pozycji została obliczona przy zastosowaniu niewłaściwego mnożnika podatkowego, późniejsze zsumowanie tak ustalonych kwot nie może sanować powstałej omyłki ani przesądzać o jej prawidłowości.

W konsekwencji nie sposób przyjąć, że samo odwołanie się przez Zamawiającego do sumy wartości brutto w odpowiedzi na pytanie nr 6 oznaczało, iż wartości brutto wskazane przez wykonawcę, niezależnie od sposobu ich obliczenia, stanowiły wiążącą i niepodlegającą korekcie treść oferty. Przeciwnie, skoro dokumentacja postępowania jednoznacznie określała właściwą stawkę VAT, to prawidłowe ustalenie wartości brutto wymagało zastosowania tej stawki do wskazanych przez wykonawcę wartości netto.

Izba nie podziela zatem stanowiska Odwołującego, że fakt wskazania przez Zamawiającego sumy wartości brutto jako ceny ofertowej wykluczał możliwość przyjęcia wartości netto jako danych wyjściowych do usunięcia stwierdzonej omyłki. Wartość netto nie została bowiem przez Zamawiającego „ustanowiona” jako alternatywny sposób obliczenia ceny, lecz wynikała bezpośrednio z treści oferty złożonej przez wykonawcę. To właśnie ta wartość, w zestawieniu z jednoznacznie określoną w dokumentacji stawką VAT, pozwalała na odtworzenie prawidłowej wartości brutto bez ingerencji w merytoryczną treść oświadczenia wykonawcy.

Podkreślić należy, że przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do sytuacji, w której omyłkowe zastosowanie przez wykonawcę niewłaściwego mnożnika przy obliczeniu wartości brutto powodowałoby konieczność uznania błędnie wyliczonej wartości brutto za niezmienną, mimo że prawidłowa wartość wynikałaby w sposób jednoznaczny z danych zawartych w ofercie oraz wymagań dokumentacji Postępowania. Taki rezultat pozostawałby w sprzeczności z celem art. 223 ust. 2 pkt 3 Pzp, który nakazuje Zamawiającemu usuwać inne omyłki polegające na niezgodności treści oferty z dokumentami zamówienia, o ile ich poprawienie nie powoduje istotnych zmian w treści oferty.

W niniejszej sprawie Zamawiający nie zmienił sposobu kalkulacji ceny przyjętego przez Przystępującego ani nie stworzył nowej treści oferty. Usunął jedynie niezgodność pomiędzy podanymi przez wykonawcę wartościami netto a wynikającymi z nich wartościami brutto, obliczonymi uprzednio z zastosowaniem niewłaściwego mnożnika. Tym samym wskazanie w dokumentacji ceny brutto jako wartości podlegającej zsumowaniu nie stanowiło przeszkody do dokonania przedmiotowej korekty.

W konsekwencji Izba uznała, że zaistniała omyłka była możliwa do poprawienia na podstawie art. 223 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp. Jej usunięcie nie wymagało negocjacji z wykonawcą ani dokonywania wyboru pomiędzy różnymi możliwymi wariantami treści oferty.

Nie potwierdził się zatem zarzut naruszenia art. 223 ust. 1 Pzp ani art. 218 Pzp. Nie zachodziła również podstawa do odrzucenia oferty na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 10 Pzp.

Izba uznała również za prawidłowe działanie Zamawiającego polegające na poprawieniu liczby instalacji objętych ofertą Przystępującego.

W wyniku zmiany SWZ z dnia 22 kwietnia 2026 r. zakres zamówienia obejmował 133 mikroinstalacje fotowoltaiczne. Jedna z pozycji została usunięta z dokumentacji postępowania. Pomimo dokonanej zmiany Przystępujący wycenił 134 instalacje, posługując się w tym zakresie wcześniejszą wersją dokumentacji.

Zamawiający dysponował jednoznacznymi danymi wynikającymi z aktualnej SWZ oraz formularza cenowego, które pozwalały na ustalenie prawidłowej liczby instalacji. Poprawienie tej niezgodności nie wymagało ustalania zamiaru wykonawcy ani dokonywania negocjacji. Polegało wyłącznie na dostosowaniu liczby wycenianych instalacji do aktualnego zakresu zamówienia określonego przez Zamawiającego.

W konsekwencji również w tym zakresie spełnione zostały przesłanki zastosowania art. 223 ust. 2 pkt 3 Pzp. Izba nie stwierdziła zatem naruszenia art. 223 ust. 1 Pzp ani art. 218 Pzp.

Nie zasługiwały na uwzględnienie również zarzuty dotyczące oceny wyjaśnień Przystępującego w zakresie zaoferowanej ceny.

Przystępujący przedstawił Zamawiającemu kalkulację obejmującą poszczególne składniki kosztowe, w tym koszty materiałów, robocizny oraz wykorzystania własnych zasobów sprzętowych i transportowych, a także oferty handlowe dotyczące części podstawowych komponentów instalacji.

Odwołujący zakwestionował przede wszystkim przyjęcie jednakowej liczby roboczogodzin dla części instalacji wyposażonych w magazyn energii oraz instalacji bez magazynu. Zdaniem Odwołującego prowadziło to do niedoszacowania kosztów robocizny.

Argumentacja ta nie była wystarczająca do wykazania rażąco niskiego charakteru ceny ofertowej Przystępującego.

Samo występowanie dodatkowego elementu instalacji w postaci magazynu energii nie przesądza bowiem o konieczności zwiększenia liczby roboczogodzin przypisanych całej instalacji. Nakład pracy zależy m.in. od sposobu integracji urządzeń, rodzaju zastosowanego falownika, miejsca posadowienia magazynu, długości tras kablowych oraz organizacji pracy ekipy. Nie wykazano, aby przyjęcie przez Przystępującego jednakowej liczby roboczogodzin dla określonych instalacji było technicznie niemożliwe albo prowadziło do niedoszacowania kosztów w stopniu skutkującym nierealnością zaoferowanej ceny.

Odwołujący przedstawił w tym zakresie przede wszystkim własne założenia dotyczące pracochłonności. Nie wykazał natomiast, że założenia Przystępującego są obiektywnie nierealne lub że uniemożliwiają wykonanie zamówienia za zaoferowaną cenę.

Izba podkreśla, że przedmiotem oceny Zamawiającego były wyjaśnienia dotyczące realności całej kalkulacji, a nie abstrakcyjna poprawność pojedynczego założenia kosztorysowego.

Odwołujący wskazywał również na występowanie w dokumentacji różnych wartości netto dotyczących instalacji dla gospodarstw domowych, tj. 2 667 021 zł, 2 646 468 zł oraz 2 665 976 zł. Okoliczność ta nie została jednak wykazana jako mająca wpływ na realność zaoferowanej ceny.

Należy bowiem odróżnić treść oferty od kalkulacji przedstawionej przez wykonawcę w ramach wyjaśnień dotyczących ceny. Formularz cenowy określał treść oświadczenia wykonawcy, natomiast kalkulacja przedstawiona wraz z wyjaśnieniami miała służyć wykazaniu realności zaoferowanej ceny. Sama różnica pomiędzy poszczególnymi wartościami występującymi w dokumentach pomocniczych nie oznacza jeszcze, że oferta zawiera nieusuwalną wadę ani że cena jest rażąco niska. Odwołujący nie wykazał, aby wskazane rozbieżności prowadziły do wniosku, że Przystępujący nie był w stanie wykonać zamówienia za zaoferowaną cenę.

Izba wskazuje, że ocena wyjaśnień dotyczących rażąco niskiej ceny powinna odnosić się do całokształtu przedstawionych informacji i dowodów.

Przystępujący przedstawił kalkulację kosztów oraz informacje dotyczące sposobu realizacji zamówienia, kosztów materiałowych, robocizny i wykorzystania własnych zasobów. Zamawiający miał zatem podstawy do uznania, że wyjaśnienia pozwalają na ocenę realności zaoferowanej ceny.

Odwołujący, kwestionując tę ocenę, powinien wykazać konkretne i istotne okoliczności wskazujące na nierealność ceny. Tymczasem przedstawione przez niego argumenty sprowadzały się w istotnej części do zakwestionowania wybranych założeń kalkulacyjnych i przedstawienia odmiennego sposobu ich oszacowania.

Samo przyjęcie przez Odwołującego innych wartości kosztowych nie przesądza o rażąco niskim charakterze ceny konkurencyjnej oferty.

W ocenie Izby Odwołujący nie wykazał, aby Zamawiający, uznając wyjaśnienia Przystępującego za wystarczające, naruszył przepisy Pzp.

Zamawiający prawidłowo uznał, że oferta Przystępującego, po dokonaniu dopuszczalnych poprawek, odpowiada wymaganiom dokumentacji postępowania, a następnie prawidłowo dokonał jej wyboru jako oferty najkorzystniejszej.

Mając powyższe na uwadze, Izba, na podstawie art. 553 ust. 1 Pzp, orzekła jak w sentencji, oddalając odwołanie w całości.

Orzekając o kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie na podstawie art. 574 oraz art. 575 ustawy Pzp, a także w oparciu o przepisy § 5 pkt 1 i 2 lit. b oraz § 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 roku w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. z 2020r., poz. 2437 ze zmianami), orzekając w tym zakresie o obciążeniu kosztami postępowania stronę przegrywającą, czyli Odwołującego.

Przewodniczący: …………………….