Sygn. akt: KIO 4035/26

WYROK

Warszawa, dnia 14 września 2026 r.

Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:

Przewodniczący: Przemysław Dzierzędzki

Protokolant: Krzysztof Chmielewski

po rozpoznaniu na rozprawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 14 sierpnia 2026 r. przez wykonawcę MERCUS - BUS sp. z o. o. w Urszulinie

w postępowaniu prowadzonym przez Gminę Stare Babice w Starych Babicach

na zakup drugiego autobusu szkolnego na potrzeby dowozu uczniów do szkół prowadzonych przez Gminę Stare Babice

orzeka:

1.uwzględnia odwołanie i nakazuje zamawiającemu wykonanie czynności zmiany specyfikacji warunków zamówienia przez dopuszczenie możliwości zaoferowania dostawy autobusu posiadającego homologację wieloetapową (zgodnie z przepisami ustawy z dnia 14 kwietnia 2023 r. o systemach homologacji pojazdów oraz ich wyposażenia),

2.kosztami postępowania obciąża Gminę Stare Babice w Starych Babicach i:

2.1.zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 7.500 zł 00 gr (słownie: siedem tysięcy pięćset złotych zero groszy) uiszczoną przez odwołującego tytułem wpisu od odwołania,

2.2.zasądza od Gminy Stare Babice w Starych Babicach na rzecz wykonawcy MERCUS - BUS sp. z o. o. w Urszulinie kwotę 7.500 zł 00 gr (słownie: siedem tysięcy pięćset złotych zero groszy), stanowiącą koszty postępowania odwoławczego z tytułu wpisu od dowołania.

Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.

Przewodniczący: ………………….…

‎Sygn. akt: KIO 4035/26

U z a s a d n i e n i e

Gmina Stare Babice w Starych Babicach, zwana dalej „zamawiającym”, prowadzi w trybie podstawowym postępowanie o udzielenie zamówienia na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 793), zwanej dalej „ustawą Pzp” lub „Pzp”, którego przedmiotem jest zakup drugiego autobusu szkolnego na potrzeby dowozu uczniów do szkół prowadzonych przez Gminę Stare Babice.

Ogłoszenie o zamówieniu zostało zamieszczone w Biuletynie Zamówień Publicznych 11 sierpnia 2026 r., nr 2026/BZP 00386249.

Wobec czynności i zaniechań zamawiającego w ww. postępowaniu 14 sierpnia 2026 r. do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej, zwanej dalej również „Izbą”, wniósł odwołanie wykonawca MERCUS - BUS sp. z o. o. w Urszulinie, zwany dalej „odwołującym”.

Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie art. 16 w zw. z art. 99 ust. 4 oraz art. 17 Pzp przez opisanie przedmiotu zamówienia w sposób, który utrudnia uczciwą konkurencję oraz niezapewnienie równego traktowania wykonawców, poprzez wprowadzenie w SWZ – rozdział II ust. 5, zapisu wykluczającego dostawę autobusu posiadającego homologację dwuetapową.

Odwołujący wniósł o nakazanie zamawiającemu zmiany treści SWZ przez dopuszczenie dostawy autobusu posiadającego homologację wieloetapową (zgodnie z przepisami ustawy z dnia 14 kwietnia 2023 r. o systemach homologacji pojazdów oraz ich wyposażenia) na równi z autobusami posiadającymi homologację jednoetapową.

Zamawiający złożył odpowiedź na odwołanie, w której wniósł o oddalenie odwołania. W trakcie rozprawy przedstawił uzasadnienie faktyczne i prawne swego stanowiska.

Uwzględniając całość dokumentacji z przedmiotowego postępowania, w tym w szczególności: ogłoszenie o zamówieniu, postanowienia specyfikacji warunków zamówienia (SWZ), odpowiedzi na pytania dotyczące treści SWZ, modyfikacje SWZ, załączniki do pism procesowych stron, jak również biorąc pod uwagę oświadczenia, stanowiska i dokumenty złożone przez strony w trakcie posiedzenia i rozprawy, Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła i zważyła, co następuje:

Art. 16 Pzp stanowi, że Zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie zamówienia w sposób:

1) zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców;

2) przejrzysty;

3) proporcjonalny.

Art. 99 ust. 4 Pzp stanowi, że Przedmiotu zamówienia nie można opisywać w sposób, który mógłby utrudniać uczciwą konkurencję, w szczególności przez wskazanie znaków towarowych, patentów lub pochodzenia, źródła lub szczególnego procesu, który charakteryzuje produkty lub usługi dostarczane przez konkretnego wykonawcę, jeżeli mogłoby to doprowadzić do uprzywilejowania lub wyeliminowania niektórych wykonawców lub produktów.

Ustalono, że przedmiotem zamówienia jest zakup drugiego autobusu szkolnego na potrzeby dowozu uczniów do szkół prowadzonych przez Gminę Stare Babice.

Kolejno ustalono, że w SWZ zamawiający przewidział m.in.:

1. Przedmiot zamówienia:

1.Przedmiotem zamówienia jest zakup fabrycznie nowego autobusu szkolnego (w rozumieniu ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym) na potrzeby dowozu uczniów do szkół prowadzonych przez Gminę Stare Babice – zwanym dalej przedmiotem umowy, autobusem, autobusem szkolnym lub pojazdem.

5.Zamawiający zastrzega, że pojazd stanowiący przedmiot umowy musi zostać lub został wyprodukowany w procesie produkcji jako autobus i posiada homologację całego typu (fabryczną). Nie dopuszcza się w ramach wykonania przedmiotu umowy zabudowy np. pojazdu bazowego lub podwozia na autobus i w następstwie uzyskania homologacji I lub II stopnia lub dopuszczenia jednostkowego lub świadectwa indywidualnego dopuszczenia pojazdu.

(por. SWZ w aktach sprawy)

Odwołanie zasługiwało na uwzględnienie.

Odwołujący zaskarżył w odwołaniu postanowienie rozdziału II ust. 5 SWZ, w którym zamawiający wprowadził zapis wykluczający dostawę autobusu posiadającego m.in. homologację dwuetapową.

W rozdziale II ust. 5 SWZ zamawiający przewidział bowiem, że pojazd stanowiący przedmiot umowy musi zostać lub został wyprodukowany w procesie produkcji jako autobus i posiada homologację całego typu (fabryczną). Nie dopuszcza się w ramach wykonania przedmiotu umowy zabudowy np. pojazdu bazowego lub podwozia na autobus i w następstwie uzyskania homologacji I lub II stopnia lub dopuszczenia jednostkowego lub świadectwa indywidualnego dopuszczenia pojazdu.

Odwołujący podniósł w odwołaniu, że przez przywołane postanowienie zamawiający opisał przedmiot zamówienia w sposób, który może utrudniać uczciwą konkurencję, czym naruszono art. 99 ust. 4 w zw. z art. 16 Pzp.

Stosownie do art. 99 ust. 2 Pzp, Zamawiający określa w opisie przedmiotu zamówienia wymagane cechy dostaw, usług lub robót budowlanych. Cechy te mogą odnosić się w szczególności do określonego procesu, metody produkcji, realizacji wymaganych dostaw, usług lub robót budowlanych, lub do konkretnego procesu innego etapu ich cyklu życia, nawet jeżeli te czynniki nie są ich istotnym elementem, pod warunkiem, że są one związane z przedmiotem zamówienia oraz proporcjonalne do jego wartości i celów. Z art. 99 ust. 4 Pzp wynika natomiast, że Przedmiotu zamówienia nie można opisywać w sposób, który mógłby utrudniać uczciwą konkurencję

Analiza pierwszego z przywołanych przepisów prowadzi do wniosku, że jakkolwiek zamawiający opisując przedmiot zamówienia może odwołać się do określonego procesu czy metody produkcji, jednakże tylko wtedy, gdy takie odwołanie się jest związane z przedmiotem zamówienia oraz proporcjonalne do jego wartości i celów. Wymóg zaś ma charakter proporcjonalny do celów, tylko jeśli jest adekwatny i niezbędny do osiągnięcia celu, a także najmniej uciążliwy dla wykonawców. Przeciwne działanie oznacza utrudnianie uczciwej konkurencji, które narusza zasady równego traktowania wykonawców wynikającą z art. 16 P.zp.

Odwołujący wywiódł, że zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa krajowego i unijnego (w tym rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/858), proces homologacji pojazdów może odbywać się w procedurze jednoetapowej lub wieloetapowej. Odwołujący argumentował, że homologacja wieloetapowa jest standardową, powszechnie stosowaną praktyką rynkową. Polega ona na tym, że jeden producent (np. renomowany dostawca podwozia i układu napędowego) uzyskuje homologację dla pierwszego etapu, a drugi producent (nadwozia) kompletuje pojazd i uzyskuje homologację końcową. Efektem końcowym obu tych procedur jest w pełni sprawny, bezpieczny i dopuszczony do ruchu drogowego autobus, spełniający identyczne normy techniczne oraz standardy bezpieczeństwa. Odwołujący wskazał także, że procedury homologacyjne (jedno - czy wieloetapowa) określają jedynie ścieżki uzyskania homologacji, a nie cechy użytkowe, tj. jakość, parametry, trwałość, itd.

Zamawiający w odpowiedzi na odwołanie przyznał, że oba rodzaje homologacji wywołują tożsame skutki prawne. Spór między stronami nie dotyczył zatem nielegalności procedury homologacji wieloetapowej.

Zamawiający podniósł jednak w odpowiedzi na odwołanie, że wyznacza bardzo wysokie, niemal ponad standardowe wymagania bezpieczeństwa i jakości przedmiotu zamówienia. Taką jakość można osiągnąć tylko przy jednolitym, spójnym i jednoliniowym procesie produkcji danego towaru. Zamawiający chce uniknąć i wykluczyć komplikacje wynikające z faktu składania przedmiotu zamówienia z wielu różnych komponentów pochodzących od różnych producentów i mających, mimo że funkcjonalne powiązanie to różniących się materiałowo, przedmiotowo i chce wykluczyć taki proces produkcji.

Izba stwierdziła, że zamawiający nie tylko wykazał, ale nawet nie wskazał, o jakie konkretnie ponadstandardowe wymagania bezpieczeństwa i jakości przedmiotu zamówienia mu chodzi. Zamawiający nie wykazał także, że owe bliżej niesprecyzowane ponadstandardowe wymagania można osiągać tylko przy jednolitym procesie homologacji danego pojazdu.

Izba stwierdziła, że rację ma odwołujący, gdy twierdzi, że pojazdy niezależnie od rodzaju homologacji muszą odpowiadać tym samym wymaganiom technicznym i standardom bezpieczeństwa. Powyższe wynika wprost z art. 5 ust. 1 oraz art. 22 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/858 z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz układów, komponentów i oddzielnych zespołów technicznych przeznaczonych do tych pojazdów, zmieniające Rozporządzenie (we) nr 715/2007 i (we) nr 595/2009 oraz uchylającego dyrektywę 2007/46/WE z dnia 30 maja 2018 r. Z przepisu art. 5 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2018/858 wynika bowiem, że pojazdy muszą spełniać wymagania aktów regulacyjnych wymienionych w załączniku II do tego rozporządzenia, niezależnie od rodzaju homologacji. Zgodnie zaś z art. 22 ww. rozporządzenia:

1. Składając wniosek o przyznanie homologacji typu całego pojazdu, producent może wybrać jedną z następujących procedur:

a) homologację typu krok po kroku;

b) jednostopniową homologację typu;

c) mieszaną homologację typu.

Producent może ponadto wybrać wielostopniową homologację typu w odniesieniu do pojazdu niekompletnego lub skompletowanego.

3. Wielostopniowej homologacji typu udziela się w odniesieniu do typu pojazdu niekompletnego lub skompletowanego, który przy uwzględnieniu stanu kompletacji pojazdu odpowiada szczegółowym danym zawartym w folderze informacyjnym, o którym mowa w art. 24, i który spełnia wymogi techniczne określone w odpowiednich aktach prawnych wymienionych w załączniku II.

Wielostopniowa homologacja typu ma zastosowanie również w przypadku kompletnych pojazdów, które zostały przerobione lub zmodyfikowane przez innego producenta po ich kompletacji.

4. Homologacji typu UE w odniesieniu do ostatniego etapu kompletacji udziela się dopiero po zweryfikowaniu przez organ udzielający homologacji, czy pojazd, któremu udzielono homologacji typu na ostatnim etapie, spełnia w chwili udzielenia homologacji wszystkie mające zastosowanie wymogi techniczne, zgodnie z procedurami określonymi w załączniku IX. Weryfikacja ta obejmuje sprawdzenie dokumentacji pod względem wszystkich wymogów objętych zakresem homologacji typu UE w odniesieniu do niekompletnego typu pojazdu udzielonej w ramach procedury wielostopniowej, w tym homologacji typu UE jeżeli udzielono jej dla innej kategorii pojazdu.

5. Wybór procedury homologacji typu UE, o której mowa w ust. 1, nie wpływa na mające zastosowanie wymogi, z którymi homologowany typ pojazdu musi być zgodny w chwili udzielenia homologacji typu całego pojazdu.

Z art. 22 rozporządzenia wynika jednoznacznie, że Wielostopniowej homologacji typu udziela się w odniesieniu do typu pojazdu niekompletnego lub skompletowanego, który przy uwzględnieniu stanu kompletacji pojazdu odpowiada szczegółowym danym zawartym w folderze informacyjnym, o którym mowa w art. 24, i który spełnia wymogi techniczne określone w odpowiednich aktach prawnych wymienionych w załączniku II. Wreszcie art. 22 ust. 5 rozporządzenia wyraźnie wskazuje, że wybór procedury homologacji nie wpływa na wymagania, które pojazd musi spełnić przy homologacji całego pojazdu. Niezależnie zatem od wyboru procedury, homologowany pojazd musi spełniać tożsame wymagania. W szczególności zaś zamawiający nie wykazał, które konkretnie wymagania bezpieczeństwa i jakości rzekomo nie są badane w ramach procedury homologacji wieloetapowej.

Zamawiający podniósł także w odwołaniu, że pojazdy powstające w procedurze wielostopniowej — czyli autobusy budowane na bazie podwozi pierwotnie ciężarowych — mają z reguły mniejsze rezerwy nośności osi, niższą dopuszczalną masę całkowitą i słabszy silnik (pojemność) niż pojazdy o tej samej pojemności pasażerskiej, ale zaprojektowane od podstaw jako autobus. Przekłada się to bezpośrednio na żywotność: autobusy samonośne, zwłaszcza wykonane ze stali trudnorodzewiającej lub zabezpieczone inną metodą, służą kilkanaście do dwudziestu lat, podczas gdy zabudowy na podwoziach ciężarowych wytrzymują w praktyce o połowę krócej.

Izba stwierdziła, że jeśli zamawiający powołuje się na jakieś dodatkowe wymagania odnośnie do nośności, masy całkowitej, pojemności silnika, rodzaju stali, z których są wykonane autobusy, czy gwarancji pojazdu to nic nie stało na przeszkodzie, aby wymagania te określić w opisie przedmiotu zamówienia. Przejście procedury homologacji jednoetapowej samo w sobie nie gwarantuje żadnej z tych cech. Zamawiający nie wykazał bowiem takiego związku przyczynowo-skutkowego.

W odpowiedzi na odwołanie zamawiający powołał się także na kilka przykładów zamówień, w których wystąpiły problemy realizacyjne lub spory.

Po pierwsze zamawiający wskazał, że w postępowaniu „Zakup autobusu szkolnego na potrzeby dowozu uczniów do szkół prowadzonych przez Gminę Stare Babice” WIZiF.271.31.2023, ogłoszenie o zamówieniu nr 2023/BZP 00314326/01 z dnia 2023-07-19, została zawarta umowa na dostawę autobusu Tekaydinlar C-TORC. Przedmiotowy pojazd powstał poprzez zabudowę pojazdu bazowego Iveco i w następstwie tego procesu uzyskując homologację wielostopniową został przez Zamawiającego odebrany i zarejestrowany. Umowa na dostawę autobusu została zawarta 25.08.2023 r. i miała zostać zrealizowana w terminie do 8.12.2023 r. W wyniku wielokrotnych wniosków wykonawcy wprowadzono 5 zmian umowy w zakresie terminu wykonania i ostatecznie odebrano autobus 2.04.2024 r. Powodem wnioskowanych zmian było wystąpienie niezawinionych przez Wykonawcę opóźnień w dostawie elementów wyposażenia pojazdu.

Jak przyznał sam zamawiający w trakcie realizacji tego zamówienia wystąpiły opóźnienia w dostawie elementów wyposażenia pojazdu, które okazały się niezawinione przez wykonawcę. Zamawiający nie wykazał zatem, że powodem była wadliwość procedury homologacji wieloetapowej. Zdaniem Izby opóźnienia w dostawie elementów wyposażenia pojazdu mogą wystąpić także w trakcie produkcji autobusu, podlegającego procedurze jednostopniowej.

Kolejno zamawiający wskazał, że w postępowaniu na „Zakup drugiego autobusu szkolnego na potrzeby dowozu uczniów do szkół prowadzonych przez Gminę Stare Babice” BZP.271.11.2025, ogłoszenie o zamówieniu nr 2025/BZP 00111983/01 z dnia 2025-02-19, została zawarta umowa na dostawę autobusu MERCUS, IS.MER.00. Przedmiotowy pojazd powstał poprzez zabudowę pojazdu bazowego i w następstwie tego procesu uzyskując homologację wielostopniową powinien zostać przez Zamawiającego odebrany i zarejestrowany. W trakcie procedury odbioru zauważono niezgodność zgłoszonego do odbioru pojazdu z opisem przedmiotu zamówienia co w efekcie końcowym skończyło się odstąpieniem od umowy. W tym zakresie zamawiający powołał się na dowód - kopię odstąpienia od umowy z 5 grudnia 2025 r. (załącznik nr 5 do odpowiedzi na odwołanie).

Jak wskazał sam zamawiający, problem dotyczył niezgodności dostarczonego pojazdu z wymaganiami z umowy, zaś z dowodu nr 5 wynikało, że chodziło o rok produkcji i układ klimatyzacji. Niezgodność taka równie dobrze mogła zatem wystąpić także w trakcie odbioru autobusu, który przeszedł procedurę homologacji jednoetapowej.

Po trzecie zamawiający w odpowiedzi na odwołanie podniósł, że w postępowaniu na „Zakup autobusu szkolnego na potrzeby dowozu uczniów do szkół podstawowych przez Gminę Gostynin” w wyniku udzielenia i realizacji zamówienia zamawiającemu dostarczono autobus, natomiast w okresie użytkowania stwierdzono, że nie spełnia on warunków określonych w opisie przedmiotu zamówienia. W następstwie powyższej okoliczności podjęto czynności wyjaśniające i docelowo zawarto ugodę pomiędzy Gminą a Dostawcą, w ramach której Wykonawcy zwrócono autobus, natomiast Zamawiający otrzymał zwrot wynagrodzenia.

Jak wskazał sam zamawiający, problem dotyczył niezgodności dostarczonego pojazdu z bliżej niesprecyzowanymi wymogami z opisu przedmiotu zamówienia. Niezgodność taka równie dobrze mogła zatem wystąpić także w trakcie eksploatacji autobusu, który przeszedł procedurę homologacji jednoetapowej.

Po czwarte zamawiający podniósł, że w postępowaniu „Zakup i dostawa autobusu dla Zespołu Szkół Technicznych Centrum Kształcenia Zawodowego im Macieja Rataja w Rusocinie” w wyniku udzielenia i realizacji zamówienia Zamawiającemu dostarczono autobus. W trakcie użytkowania pojazdu zgłaszano wielokrotnie usterki w jego funkcjonowaniu co ostatecznie doprowadziło do zawarcia ugody, w ramach której Wykonawcy zwrócono autobus, natomiast Zamawiający otrzymał zwrot wynagrodzenia. Jak wskazał sam zamawiający, problem dotyczył usterek dostarczonego pojazdu wykrytych w trakcie jego eksploatacji. Wady mogą wystąpić także w trakcie eksploatacji autobusu, który przeszedł procedurę homologacji jednoetapowej.

Reasumując Izba stwierdziła także, że z faktu, że zamówienia przywołane przez zamawiającego w odpowiedzi na odwołanie dotyczyły pojazdów homologowanych wieloetapowo, nie wynika jednak wniosek, że to właśnie rodzaj homologacji był przyczyną tych problemów.

Izba stwierdziła, że zamawiający w konsekwencji nie wykazał, że bezwzględny wymóg homologacji jednoetapowej ma charakter proporcjonalny do celów, jakie zamierzał osiągnąć, a więc że jest adekwatny, niezbędny i najmniej uciążliwy dla wykonawców.

Izba, działając na podstawie art. 541 Pzp postanowiła oddalić wniosek zamawiającego z 9 września 2026 r. o przeprowadzenie dowodu z dokumentów

:

a)ogłoszenia o wykonaniu umowy na zakup autobusu szkolnego na potrzeby dowozu uczniów do szkół podstawowych przez gminę Gostynin,

b)ogłoszenia o zamówieniu na dostawę i zakup autobusu szkolnego na potrzeby dowozu uczniów do szkół podstawowych przez gminę Gostynin,

c)ogłoszenia o zmianie ogłoszenia w postępowaniu na zakup autobusu szkolnego na potrzebę dowozu uczniów do szkół podstawowych przez gminę Gostynin

uznając, że zamawiający utracił prawo powoływania dowodów w toku postępowania.

Zgodnie z art. 541 Pzp, Izba odmawia przeprowadzenia wnioskowanych dowodów, jeżeli fakty będące ich przedmiotem zostały już stwierdzone innymi dowodami lub gdy zostały powołane jedynie dla zwłoki, a także jeżeli strona lub uczestnik postępowania odwoławczego utracili prawo powoływania dowodów w toku postępowania.

Art. 535 ust. 1 Pzp stanowi, że Dowody na poparcie swoich twierdzeń lub odparcie twierdzeń strony przeciwnej strony i uczestnicy postępowania odwoławczego przedstawiają wraz z odwołaniem, odpowiedzią na odwołanie, przystąpieniem do postępowania odwoławczego lub wraz z innym pismem wniesionym najpóźniej w dniu poprzedzającym dzień, w którym wyznaczono termin rozprawy lub posiedzenia, o którym mowa w art. 545 ust. 1, pod rygorem utraty prawa powoływania dowodów w toku postępowania odwoławczego. Przepis art. 509 ust. 2 stosuje się, z tym że termin upływa przed otwarciem rozprawy.

Art. 535 ust. 2 Pzp stanowi, że W przypadku gdy wcześniejsze pozyskanie dowodów na poparcie swoich twierdzeń lub odparcie twierdzeń strony przeciwnej nie było możliwe lub konieczność ich powołania wynikła w toku postępowania odwoławczego, strony i uczestnicy postępowania odwoławczego mogą przedstawiać te dowody do zamknięcia rozprawy. Do przedstawiania dowodów podczas zdalnej rozprawy lub zdalnego posiedzenia przepis art. 508 ust. 4 zdanie drugie stosuje się odpowiednio.

Jak wynika z art. 535 ust. 1 Pzp zamawiający ma obowiązek dołączyć dowody do odpowiedzi na odwołanie, względnie do innego pisma wnoszonego najpóźniej w dniu poprzedzającym dzień rozprawy.

Termin rozprawy w tej sprawie wyznaczono na 9 września 2026 r. Odpowiedź na odwołanie zamawiający wniósł zaś 4 września 2026 r. W tej sytuacji zamawiający miał obowiązek załączyć dowody do swej odpowiedzi, zaś najpóźniej w dniu poprzedzającym rozprawę, a więc 8 września 2026. Tymczasem zamawiający złożył ww. dowody dopiero 9 września 2026 r.

Zamawiający nie wykazał także, jak stanowi art. 535 ust. 2 Pzp, że wcześniejsze pozyskanie dowodów na poparcie swoich twierdzeń lub odparcie twierdzeń strony przeciwnej nie było możliwe lub konieczność ich powołania wynikła w toku postępowania odwoławczego. W wniosku zamawiający wskazał lakonicznie, że dokumenty nie mogły być przesłane wcześniej, gdy otrzymał je dopiero dzisiaj. W trakcie posiedzenia Izby zamawiający wyjaśnił dodatkowo, że zwrócił się do Gminy Gostynin z wnioskiem o przekazanie dokumentów 4 września 2026 r., a dokumenty dotarły do niego dopiero 9 września 2026 r. Wyjaśnił, że zwrócenie się do Gminy Gostynin dopiero w dniu 4 września 2026 r. podyktowane było okresem urlopowym w jego urzędzie, a także innymi odwołaniami, na które musiał odpowiadać. Izba wzięła pod uwagę, że odwołanie wniesiono 14 sierpnia 2026 r., a potrzeba składania dowodów powstała już w tej dacie. Izba stwierdziła, że przyczyny opóźnienia w pozyskaniu dowodów mają charakter organizacyjny i obciążają zamawiającego, który zbyt późno zwrócił się do Gminy Gostynin ze stosownym wnioskiem. Wobec powyższego Izba stwierdziła, że zamawiający utracił prawo powoływania dowodów w toku postępowania.

Stosownie do art. 553 ustawy Pzp, o oddaleniu odwołania lub jego uwzględnieniu Izba orzeka w wyroku. W pozostałych przypadkach Izba wydaje postanowienie. Orzeczenie Izby, o którym mowa w pkt 1 sentencji, miało charakter merytoryczny, gdyż odnosiło się do uwzględnienia odwołania. Z kolei orzeczenie Izby zawarte w pkt 2 sentencji miało charakter formalny, gdyż dotyczyło kosztów postępowania, a zatem było postanowieniem. O tym, że orzeczenie o kosztach zawarte w wyroku Izby jest postanowieniem przesądził Sąd Najwyższy w uchwale z 8 grudnia 2005 r. III CZP 109/05 (OSN 2006/11/182). Z powołanego przepisu art. 553 ust. 1 ustawy Pzp wynika zakaz wydawania przez Izbę orzeczenia o charakterze merytorycznym w innej formie aniżeli wyrok. Z uwagi zatem na zbieg w jednym orzeczeniu rozstrzygnięć o charakterze merytorycznym (pkt 1 sentencji) i formalnym (pkt 2 sentencji), całe orzeczenie musiało przybrać postać wyroku.

Zgodnie z przepisem art. 554 ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp, Krajowa Izba Odwoławcza uwzględnia odwołanie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów ustawy, które miało wpływ lub może mieć istotny wpływ na wynik postępowania o udzielenie zamówienia, konkursu lub systemu kwalifikowania wykonawców. W analizowanej sprawie stwierdzone naruszenia art. 99 ust. 4 i art. 16 Pzp mogą mieć istotny wpływ na wynik postępowania, gdyż zamawiający nieprawidłowo opisał przedmiot zamówienia co mogło wpłynąć na krąg ofertujących wykonawców, treść ich ofert i w konsekwencji wynik całego postępowania.

W świetle art. 554 ust. 3 pkt 1 ustawy Pzp, uwzględniając odwołanie, Izba może jeżeli umowa nie została zawarta:

a) nakazać wykonanie lub powtórzenie czynności zamawiającego albo

b) nakazać unieważnienie czynności zamawiającego, albo

c) nakazać zmianę projektowanego postanowienia umowy albo jego usunięcie, jeżeli jest niezgodne z przepisami ustawy.

Na ww. podstawie Izba nakazała zamawiającemu wykonanie czynności zmiany specyfikacji warunków zamówienia przez dopuszczenie możliwości zaoferowania dostawy autobusu posiadającego homologację wieloetapową (zgodnie z przepisami ustawy z dnia 14 kwietnia 2023 r. o systemach homologacji pojazdów oraz ich wyposażenia).

Wobec powyższego, na podstawie art. 554 ust. 1 pkt 1 i art. 554 ust. 3 pkt 1 ustawy Pzp, orzeczono jak w pkt 1 sentencji.

Zgodnie z art. 557 ustawy Pzp, w wyroku oraz w postanowieniu kończącym postępowanie odwoławcze Izba rozstrzyga o kosztach postępowania odwoławczego. Z kolei w świetle art. 575 ustawy Pzp, strony oraz uczestnik postępowania odwoławczego wnoszący sprzeciw ponoszą koszty postępowania odwoławczego stosownie do jego wyniku.

Jak wskazuje się w piśmiennictwie, reguła ponoszenia przez strony kosztów postępowania odwoławczego stosownie do wyników postępowania odwoławczego oznacza, że „obowiązuje w nim, analogicznie do procesu cywilnego, zasada odpowiedzialności za wynik procesu, według której koszty postępowania obciążają ostatecznie stronę „przegrywającą” sprawę (por. art. 98 § 1 k.p.c.)” J.J., Komentarz do art.192 ustawy - Prawo zamówień publicznych, w: D.W.., J.J.., S.M.. Prawo zamówień publicznych. Komentarz, LEX, 2014, wydanie VI.

W analizowanej sprawie odwołanie okazało się zasadne. Odpowiedzialność za wynik postępowania ponosił zatem zamawiający. Na koszty postępowania składał się wpis od odwołania uiszczony przez odwołującego w kwocie 7.500 zł.

Biorąc powyższe pod uwagę, o kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do wyniku postępowania - na podstawie art. 557 oraz art. 575 ustawy Pzp oraz w oparciu o przepisy § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. z 2020 r. poz. 2437).

Przewodniczący: ………………….…