Sygn. akt KIO 3650/26
WYROK
Warszawa, dnia 18 sierpnia 2026 roku
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodnicząca:M.J.
Protokolantka: Wiktoria Ceyrowska
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2026 roku odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 27 lipca 2026 roku przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia SECURITY EMPORIO SPÓŁKĘ Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ SPÓŁKĘ KOMANDYTOWĄ z siedzibą w Poznaniu, EMPORIO SPÓŁKĘ Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ z siedzibą w Poznaniu w postępowaniu prowadzonym przez "MIEJSKĄ ARENĘ KULTURY I SPORTU" SPÓŁKĘ Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ z siedzibą w Łodzi
orzeka:
1.Uwzględnia odwołanie w części, tj. w zakresie zarzutu podniesionego w punkcie 2 petitum odwołania i nakazuje "MIEJSKIEJ ARENIE KULTURY I SPORTU" SPÓŁCE Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ z siedzibą w Łodzi modyfikację warunku udziału w postępowaniu określonego w Rozdziale VIII ust. 2 pkt 3 SWZ dot. sytuacji ekonomicznej lub finansowej poprzez zmianę kwoty posiadanego ubezpieczenia OC z 15 000 000,00 zł na 4 000 000,00 zł.
2.Oddala odwołanie w pozostałym zakresie.
3.Kosztami postępowania odwoławczego obciąża SECURITY EMPORIO SPÓŁKĘ Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ SPÓŁKĘ KOMANDYTOWĄ z siedzibą w Poznaniu, EMPORIO SPÓŁKĘ Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ z siedzibą w Poznaniu w części 2/3 oraz "MIEJSKĄ ARENĘ KULTURY I SPORTU" SPÓŁKĘ Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ z siedzibą w Łodzi w części 1/3 i:
3.1.zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 7 500 zł 00 gr (siedem tysięcy pięćset złotych zero groszy) oraz 3 600 zł 00 gr (trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) poniesioną przez SECURITY EMPORIO SPÓŁKĘ Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ SPÓŁKĘ KOMANDYTOWĄ z siedzibą w Poznaniu, EMPORIO SPÓŁKĘ Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ z siedzibą w Poznaniu tytułem wpisu od odwołania i wynagrodzenia pełnomocnika.
3.2.zasądza od "MIEJSKIEJ ARENY KULTURY I SPORTU" SPÓŁKI Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ z siedzibą w Łodzi na rzecz SECURITY EMPORIO SPÓŁKI Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ SPÓŁKI KOMANDYTOWEJ z siedzibą w Poznaniu, EMPORIO SPÓŁKI Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ z siedzibą w Poznaniu kwotę 3 700 zł 00 gr (trzy tysiące siedemset złotych zero groszy) stanowiącą 1/3 sumy kosztów poniesionych tytułem wpisu od odwołania i wynagrodzenia pełnomocnika.
Na orzeczenie – w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodnicząca: …………………………………
Sygn. akt KIO 3650/26
UZASADNIENIE:
Zamawiający "MIEJSKA ARENA KULTURY I SPORTU" SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ z siedzibą w Łodzi w trybie przetargu nieograniczonego prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego pn.: „Świadczenie usługi ochrony fizycznej Stadionu Miejskiego w Łodzi przy al. Unii Lubelskiej 2, Stadionu Miejskiego w Łodzi przy al. Piłsudskiego 138, Hali Sport Arena w Łodzi przy al. Unii Lubelskiej 2 oraz obiektu Moto Arena w Łodzi przy ul. 6-go Sierpnia 71”, numer referencyjny: MAKiS/U/4/2026.
Przedmiotowe postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego jest prowadzone na podstawie ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych, dalej: „ustawa Pzp”.
Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Biuletynie Zamówień Publicznych w dniu 21 lipca 2026 r. pod numerem: 2026/BZP 00354442.
W postępowaniu tym wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia SECURITY EMPORIO SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ SPÓŁKA KOMANDYTOWA z siedzibą w Poznaniu, EMPORIO SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ z siedzibą w Poznaniu (dalej: „Odwołujący”) w dniu 27 lipca 2026r. wnieśli odwołanie do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej wobec czynności Zamawiającego, polegających na:
1.opisaniu warunków udziału w postępowaniu w sposób nieproporcjonalny do przedmiotu zamówienia, poprzez ustalenie ich na poziomie nieadekwatnym do przedmiotu zamówienia i które nie służą zagwarantowaniu świadczenia usługi na odpowiednim poziomie, co narusza również zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców;
2.ustaleniu postanowień umownych w zakresie posiadania ubezpieczenia OC na poziomie ograniczającym konkurencję z przekroczeniem granicy dopuszczanej swobody umów oraz w warunkach nadużycia prawa podmiotowego do samodzielnego kształtowania warunków umowy przez Zamawiającego.
Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie:
1.art. 112 ust. 1 w zw. z art. 116 ust. 1 oraz art. 16 pkt 1 i 2 i 3 ustawy Pzp poprzez sformułowanie warunku dotyczącego zdolności technicznej i zawodowej w sposób oderwany od oceny zdolności (umiejętności) wykonawcy do realizacji zamówienia, nieproporcjonalny i nadmierny względem uzasadnionych potrzeb Zamawiającego oraz w sposób przekraczający minimalne poziomy zdolności wykonawcy tj.: na żądaniu wykazania się przez wykonawcę posiadania certyfikatu systemu zarządzania jakością zgodnego z normą ISO 9001:2015 (Rozdział VIII ust. 2 pkt 4.2 SWZ)
2.art. 112 ust. 1 w zw. z art. 115 ust. 1 pkt 3 oraz art. 16 pkt 1 i 2 i 3 ustawy Pzp poprzez sformułowanie warunku dotyczącego zdolności ekonomicznej i finansowej w sposób oderwany od oceny zdolności ekonomicznych i finansowanych wykonawcy do realizacji zamówienia, nieproporcjonalny i nadmierny względem uzasadnionych potrzeb Zamawiającego oraz w sposób przekraczający niezbędny poziom zdolności do realizacji zamówienia tj.: na żądaniu wykazania się przez wykonawcę posiadaniem ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej na kwotę co najmniej 15 000 000,00 zł /słownie: piętnaście milionów złotych/. (Rozdział VIII ust. 2 pkt 3 SWZ).
3.art. 99 ust. 1 ustawy Pzp oraz art. 16 pkt 1-3 ustawy Pzp w zw. z art. 3531 k.c., art. 5 k.c. oraz art. 58 § 2 k.c. w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy Pzp przez wyznaczenie nieproporcjonalnej do przedmiotu zamówienia wysokości posiadanego ubezpieczenia OC przez Wykonawcę, która ogranicza w sposób znaczący konkurencję i narusza zasadę równego traktowania wykonawców, a ponadto określenie projektowanych postanowień umownych, tj. §6 ust. 1 PPU, z przekroczeniem granicy dopuszczanej swobody umów oraz w warunkach nadużycia prawa podmiotowego do samodzielnego kształtowania warunków umowy przez Zamawiającego, w szczególności jednostronne ustalenie przez Zamawiającego wysokości posiadanego ubezpieczenia OC, który to jest nieodpowiedni w stosunku do stopnia skomplikowania usług wchodzących w zakres realizacji zamówienia oraz jego wartości.
Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie Zamawiającemu:
1.modyfikacji warunku udziału w postępowaniu określonego w Rozdziale VIII ust. 2 pkt 3 SWZ dot. sytuacji ekonomicznej lub finansowej w następujący sposób: „Zamawiający wymaga, aby Wykonawca był ubezpieczony od odpowiedzialności cywilnej w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej na kwotę co najmniej 2 000 000,00 zł /słownie: dwa miliony złotych/.”, ewentualnie ustalenie kwoty posiadanego ubezpieczenia na poziomie co najmniej 4.000.000,00 zł.
2.modyfikacji warunku udziału w postępowaniu określonego w Rozdziale VIII ust. 2 pkt 4.2. dot. sytuacji zdolności technicznej i zawodowej poprzez jego usunięcie z warunków udziału w postępowaniu wymagania posiadania certyfikatu ISO 9001:2015 przez wykonawcę;
3.modyfikacji treści §6 ust.1 Umowy i nadanie mu brzmienia „1. Wykonawca zobowiązuje się posiadać przez cały okres wykonywania umowy ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej deliktowej i kontraktowej z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej obejmujące swoim zakresem szkody poniesione przez Zamawiającego w trakcie i w związku z wykonywaniem czynności wynikających z niniejszej umowy na kwotę nie mniejszą niż 2.000.000 zł (dwa miliony złotych) oraz regularnie opłacać składki z tego tytułu.”, ewentualnie zmianę tej kwoty poprzez określenie „nie mniejszą niż 4.000.000 zł (cztery miliony złotych)”.
W złożonej pismem z dnia 10 sierpnia 2026 r. odpowiedzi na odwołanie, Zamawiający wniósł o oddalenie odwołania w całości.
Krajowa Izba Odwoławcza po przeprowadzeniu rozprawy z udziałem stron uwzględniając dokumentację postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, jak również biorąc pod uwagę oświadczenia i stanowiska stron wyrażone odpowiednio w odwołaniu, odpowiedzi na odwołanie, a także wyrażone ustnie na rozprawie i odnotowane w protokole, ustaliła i zważyła, co następuje:
Izba stwierdziła, że nie została wypełniona żadna z przesłanek ustawowych skutkujących odrzuceniem odwołania, wynikających z art. 528 ustawy Pzp.
Przystępując do rozpoznania odwołania, Izba ustaliła wystąpienie przesłanek z art. 505 ust. 1 ustawy Pzp, tj. istnienie po stronie Odwołującego interesu w uzyskaniu zamówienia oraz możliwości poniesienia przez niego szkody w wyniku kwestionowanych czynności Zamawiającego.
Izba jako nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy Izba uznała dowody niestanowiące części dokumentacji postępowania przedłożone przez Odwołującego wraz z odwołaniem, tj.:
a)Polisa OC Odwołującego – posiadanie przez Odwołującego polisy o określonej wartości nie oznacza, że Odwołujący został wyeliminowany z postępowania. Odwołujący nie podnosił okoliczności braku możliwości zwiększenia sumy gwarancyjnej.
b)Przykładowe SWZ na ochronę u innych zamawiających – każdy zamawiający jako gospodarz postępowania ma swobodę w kształtowaniu warunków zamówienia.
c)Specyfikacja warunków zamówienia dla postępowania z 2024 r. oraz z 2025 r. wraz z opisem przedmiotu zamówienia; informacja z otwarcia ofert z 2024 r. i 2025 r. oraz informacja o wyborze najkorzystniejszej oferty z 2024 r. i 2025 r. - przedłożone dowody dotyczyły okoliczności bezspornych.
Izba ustaliła następujący stan faktyczny istotny dla rozstrzygnięcia sprawy:
Zamawiający prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego, którego przedmiotem jest stała, bezpośrednia ochrona fizyczna mienia Obiektów oraz osób na nich przebywających (usługi ochrony wykonywane przez 24 godziny na dobę, przez 7 dni w tygodniu przez kwalifikowanych pracowników ochrony) na obiektach dzierżawionych przez Miejską Arenę Kultury i Sportu sp. z o.o., w które wchodzą:
a) Stadion Miejski przy al. Unii Lubelskiej 2 w Łodzi,
b) Hala Sport Arena przy al. Unii Lubelskiej 2 w Łodzi,
c) Stadion Miejski przy al. Pilsudskiego 138 w Łodzi,
d) Obiekt Moto Arena przy ul. 6-go Sierpnia 71 w Łodzi.
Szczegółowy zakres przedmiotu zamówienia znajduje się w załączniku nr 4 do SWZ.
Odwołujący kwestionował następujące zapisy specyfikacji warunków zamówienia:
Zarzut nr 1 - Rozdział VIII ust. 2 pkt 4 ppkt 2 SWZ
Zamawiający wymaga, aby Wykonawca posiadał aktualny certyfikat systemu zarządzania jakością zgodny z normą ISO 9001:2015 lub równoważny, obejmujący zakresem działalność związaną ze świadczeniem usług ochrony osób i mienia.
Zamawiający uzna za równoważny certyfikat potwierdzający wdrożenie i stosowanie systemu zarządzania jakością, wydany przez niezależną jednostkę oceniającą zgodność, jeżeli z treści certyfikatu lub dokumentów towarzyszących wynika, że system ten obejmuje co najmniej:
1. organizację i nadzór nad świadczeniem usług ochrony osób i mienia;
2. zasady kontroli jakości realizowanych usług;
3. nadzór nad personelem kierowanym do realizacji usług;
4. procedury reagowania na niezgodności, incydenty lub reklamacje;
5. zasady prowadzenia i nadzorowania dokumentacji związanej z realizacją usług.
Zamawiający zaakceptuje również inne odpowiednie środki dowodowe potwierdzające stosowanie przez Wykonawcę równoważnych środków zarządzania jakością, w szczególności dokumentację systemu zarządzania jakością, procedury wewnętrzne, politykę jakości, instrukcje nadzoru nad personelem, procedury kontroli realizacji usług, procedury reagowania na incydenty oraz dokumenty potwierdzające ich faktyczne stosowanie, jeżeli Wykonawca wykaże, że z przyczyn od niego niezależnych nie miał dostępu do certyfikatu albo nie mógł go uzyskać w odpowiednim terminie. Wykonawca zobowiązany jest wykazać równoważność przedstawianych dokumentów. Przedłożone dokumenty muszą potwierdzać, że stosowany przez Wykonawcę system lub środki zarządzania jakością zapewniają poziom organizacji, nadzoru, kontroli i dokumentowania usług nie niższy niż wymagany przez normę ISO 9001:2015 w zakresie odpowiadającym przedmiotowi zamówienia.
Zarzut nr 2 - Rozdział VIII ust. 2 pkt 3 SWZ
O udzielenie zamówienia mogą ubiegać się Wykonawcy, którzy spełniają warunki dotyczące: sytuacji ekonomicznej lub finansowej: Zamawiający wymaga, aby Wykonawca był ubezpieczony od odpowiedzialności cywilnej w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej na kwotę co najmniej 15 000 000,00 zł /słownie: piętnaście milionów złotych/.
Zarzut nr 3 - §6 ust. 1 projektowanych postanowień umownych
Wykonawca zobowiązuje się posiadać przez cały okres wykonywania umowy ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej deliktowej i kontraktowej z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej obejmujące swoim zakresem szkody poniesione przez Zamawiającego w trakcie i w związku z wykonywaniem czynności wynikających z niniejszej umowy na kwotę nie mniejszą niż 15.000.000 zł (piętnaście milionów złotych) oraz regularnie opłacać składki z tego tytułu.
Izba zważyła, co następuje:
Biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, poczynione ustalenia faktyczne oraz orzekając w granicach zarzutów zawartych w odwołaniu Izba stwierdziła, że odwołanie zasługiwało na uwzględnienie w części, tj. w zakresie zarzutu podniesionego w punkcie 2 petitum odwołania.
Zgodnie z wymaganiami art. 559 ust. 2 ustawy Pzp, przepisy stanowiące podstawą prawną zapadłego rozstrzygnięcia: art. 112 ust. 1 ustawy Pzp, art. 116 ust. 1 ustawy Pzp (zarzut nr 1); art. 112 ust. 1 w zw. z art. 115 ust. 1 pkt 3 ustawy Pzp (zarzut nr 2); art. 99 ust. 1 ustawy Pzp, art. 3531 kodeksu cywilnego, art. 5 kodeksu cywilnego, art. 58 § 2 kodeksu cywilnego (zarzut nr 3). Izba za zbędne uznała przywoływanie treści przepisów z uwagi na to, że ich treść jest publicznie dostępna.
Zarzut nr 2
Stanowisko Zamawiającego sprowadzało się do twierdzeń, że w przypadku wyrządzenia szkody u zamawiającego potencjalny wykonawca nie będzie w stanie finansowo naprawić wyrządzonej szkody. Zamawiający kilkukrotnie podkreślał, że obiekty zarządzane przez niego, jako operatora, stanowią infrastrukturę o bardzo wysokiej wartości majątkowej, przekraczającej 400 mln złotych. Umknęło jednak Zamawiającemu, że istotą warunku udziału w postępowaniu dotyczącego sytuacji ekonomicznej lub finansowej nie jest potencjalnie zabezpieczenie ryzyka związanego z wykonywaniem usługi ochrony infrastruktury obiektów. Wykazanie posiadania polisy OC ma na celu weryfikację stabilności finansowej wykonawcy, a nie zabezpieczenie mienia. Zamawiający błędnie utożsamia warunek dotyczący sytuacji ekonomicznej lub finansowej z zabezpieczeniem ryzyka.
Zamawiający nie wykazał, a nawet nie podjął próby wykazania, że wykonawca dysponujący ubezpieczeniem na sumę gwarancyjną w wysokości 2 000 000 złotych lub 4 000 000 złotych nie posiada odpowiedniej stabilności finansowej. Stanowisko Zamawiającego w tym zakresie miało charakter całkowicie arbitralny i pozbawione było uzasadnienia.
W pozostałym zakresie odwołanie należało oddalić.
Zarzut nr 1
Izba nie podzieliła przekonania Odwołującego, że wymóg posiadania certyfikatu ISO jest oderwany i nieproporcjonalny do przedmiotu zamówienia. Biorąc pod uwagę przedmiot zamówienia, Izba uznała, że wymaganie dotyczące system zarządzania jakością jest uzasadnioną potrzebą. Wynika to m.in. z konieczności zagwarantowania najwyższego poziomu bezpieczeństwa. Co równie istotne, Zamawiający dopuścił rozwiązania równoważne, co Odwołujący całkowicie pominął w swojej argumentacji.
Zarzut nr 3
Odwołujący nie przedstawił żadnych argumentów na poparcie swoich twierdzeń o nadużyciu prawa przez Zamawiającego z uwagi na żądanie ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej deliktowej i kontraktowej z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej obejmujące swoim zakresem szkody poniesione przez Zamawiającego w trakcie i w związku z wykonywaniem czynności wynikających z umowy w wysokości abstrakcyjnej i całkowicie oderwanej od wartości zamówienia. O ile Zamawiającemu umknął cel warunku udziału w postępowaniu w zakresie sytuacji ekonomicznej lub finansowej, o tyle w tym zakresie Odwołującemu umknęło, że ubezpieczenie, o którym mowa w projektowanych postanowieniach umowy dotyczy zabezpieczenia ryzyk związanych z realizacją umowy. Odwołujący nie powiązał ubezpieczenia z realizacją umowy, nie przedstawił argumentów na temat ryzyk. W tym zakresie Izba uznała argumentację Zamawiajacego dotyczącą wysokości mienia, jak również ryzyk związanych z realizacją zamówienia za zasadną.
Podkreślić należy, że polisa OC wymagana jako warunek udziału w postępowaniu (potwierdzająca zdolność ekonomiczną) oraz faktyczne ubezpieczenie deliktowe (za czyny niedozwolone) i kontraktowe (za niewykonanie umowy) nie muszą posiadać tożsamej wartości. Zatem Odwołujący kwestionując ubezpieczenie OC obowiązany był odnieść się nie tylko do wartości umowy, ale przede wszystkim do ryzyk związanych z realizacją tej umowy. Skład orzekający dopytywał Zamawiającego o szkody poniesione dotychczas podczas realizacji usług w zakresie ochrony. Odwołujący nie wykazał żadnej aktywności w tym zakresie. Nie jest rolą Izby poszukiwanie argumentów za Odwołującego i wyręczanie go w dowodzeniu jego twierdzeń.
O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku, na podstawie art. 557, 574 i 575 ustawy Pzp oraz w oparciu o przepisy § 7 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 w zw. § 2 ust. 1 pkt 1 w zw. § 5 pkt 1 lit. a i pkt 2 lit. b Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania.
Izba nie zaliczyła w poczet kosztów postępowania kwoty 3 600 zł poniesionej przez Zamawiajacego tytułem wynagrodzenia pełnomocnika, bowiem zamawiający do zamknięcia rozprawy nie przedłożył rachunku/faktury/spisu kosztów.
Mając powyższe na uwadze, Izba orzekła, jak w sentencji.
Przewodnicząca: …………………………………