Sygn. akt: KIO 3016/24

WYROK


Warszawa, dnia 16 września 2024 r.

Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:

Przewodniczący:


Ryszard Tetzlaff


Protokolant:


Aldona Karpińska


po rozpoznaniu na rozprawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 19 sierpnia 2024 r. przez odwołującego: STRABAG Sp. z o.o., ul. Parzniewska 10, 05-800 Pruszków w postępowaniu prowadzonym przez Zarząd Dróg Wojewódzkich w Gdańsku, ul. Mostowa 11A; 80-778 Gdańsk

uczestnik po stronie odwołującego - Przedsiębiorstwo Budowy Dróg Spółka Akcyjna, ul. Pomorska 26A, 83-200 Starogard Gdański

uczestnik po stronie zamawiającego – Konsorcjum Firm: 1) Polimex Infrastruktura Sp. z o.o. - Lider Konsorcjum, 2) Polimex Mostostal S.A. - Partner Konsorcjum, al. Jana Pawła II 12, 00-124 Warszawa; z adresem dla siedziby lidera: al. Jana Pawła II 12, 00124 Warszawa

orzeka:

wyjaśnień rażąco niskiej ceny zawartych w części III pisma z dnia 12.07.2024 r., znak ID/1081/2024 oraz dokumentów stanowiących załączników nr 1 – 8.8, 12.1 – 14.5 oraz 15 do ww. pisma i w następstwie tego

2) art. 239 ust. 1 w zw. z art. 16 pkt 1) i 2) ustawy Prawa zamówień publicznych polegające na wyborze wybór jako najkorzystniejszej w postępowaniu oferty Konsorcjum Firm: 1) Polimex Infrastruktura Sp. z o.o. - Lider Konsorcjum, 2) Polimex Mostostal S.A. - Partner Konsorcjum, al. Jana Pawła II 12, 00-124 Warszawa; z adresem dla siedziby lidera: al. Jana Pawła II 12, 00-124 Warszawa, w sytuacji, gdy czynność ta nastąpiła z naruszeniem zasad przejrzystości i uczciwej konkurencji do tego stopnia, iż pozostali wykonawcy (w tym Odwołujący) pozbawieni zostali możliwości zbadania motywów i prawidłowości rozstrzygnięcia Zamawiającego;

i nakazuje Zamawiającemu: Zarząd Dróg Wojewódzkich w Gdańsku, ul. Mostowa 11A; 80-778 Gdańsk unieważnienie czynności z 07.08.2024 r. wyboru oferty najkorzystniejszej i nakazuje powtórzenie czynności badania i oceny ofert, w ramach której nakazuje Zamawiającemu ujawnienie fragmentu wyjaśnień rażąco niskiej ceny z 12.07.2024 r. str. 17 -19, 22 -23 (część III od lit. B pkt 1 do 3, lit. C pkt 1 do 2 „włącznie”, jak i pkt 14 oraz lit. D pkt 1 do 4), załączników do wyjaśnień rażąco niskiej ceny, tj. załączników od nr 1 do nr 8.8, także o nr 15, jak i o nr 12.6, 13.5, 14.5 (w tych trzech ostatnich przypadkach po wcześniejszym zanonimizowaniu nazw podwykonawców) oraz listy załączników do wyjaśnień ze str. 27 do 28 (po wcześniejszym zanonimizowaniu nazw podwykonawców).

Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie -Sądu Zamówień Publicznych.

Przewodniczący:

Sygn. akt KIO 3016/24

Uzasadnienie

Postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego pn. „Budowa nowego przebiegu drogi wojewódzkiej nr 231 na odcinku od Skórcza do węzła autostrady A1 Kopytkowo, Etap I, Skórcz - Mirotki” (sygn. postępowania 28/WZP/2024/PN/WRI), zostało wszczęte ogłoszeniem opublikowanym w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w dniu 04.04.2024 r. pod nr OJ S 67/2024 198222-2024 przez: Zarząd Dróg Wojewódzkich w Gdańsku, ul. Mostowa 11A; 80-778 Gdańsk zwana dalej: „Zamawiającym”. Do ww. postępowania o udzielenie zamówienia zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1605), zwana dalej: „Pzp” albo „PZP” albo „pzp”.

W dniu 07.08.2024 r. (za pośrednictwem platformy zakupowej Zamawiającego) Zamawiający poinformował o wyborze oferty najkorzystniejszej dla Konsorcjum Firm: 1) Polimex Infrastruktura Sp. z o.o. - Lider Konsorcjum, 2) Polimex Mostostal S.A. - Partner Konsorcjum, al. Jana Pawła II 12, 00-124 Warszawa; z adresem dla siedziby lidera: al. Jana Pawła II 12, 00-124 Warszawa zwane dalej: „Konsorcjum Polimex” albo „Przystępującym po stronie Zamawiającego”. Drugą pozycje w rankingu złożonych ofert zajęła oferta STRABAG Sp. z o.o., ul. Parzniewska 10, 05-800 Pruszków zwana dalej: „STRABAG Sp. z o.o. albo „Odwołującym”. Trzecią pozycje w rankingu złożonych ofert zajęła oferta Przedsiębiorstwo Budowy Dróg Spółka Akcyjna, ul. Pomorska 26A, 83-200 Starogard Gdański zwana dalej: „Przedsiębiorstwo Budowy Dróg Spółka Akcyjna” albo „Przystępującym po stronie Odwołującego”. Nadto, na wniosek Odwołującego z dnia 07.08.2024 r. o udostępnienie protokołu i dokumentów postępowania, Zamawiający udostępnił mu ww. dokumentację w dniu 08.08.2024 r., w tym korespondencję Konsorcjum Polimex z Zamawiającym w przedmiocie wyjaśnień rażąco niskiej ceny z pominięciem części pisma z 12.07.2024 r. i dowodów, które zostały zastrzeżone przez Konsorcjum Polimex jako tajemnica przedsiębiorstwa

Dnia 19.08.2024 r. (wpływ do Prezesa KIO w wersji elektronicznej podpisane podpisem cyfrowym za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej - ePUAP) odwołanie względem czynności z 07 i 08.08.2024 r. złożył STRABAG Sp. z o.o.

Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie:

W przypadku, gdyby Izba nie uwzględniła zarzutów z pkt 1) i 2) powyżej, Odwołujący w charakterze zarzutów ewentualnych zarzucił Zamawiającemu naruszenie:

STRABAG, a dokonany wybór stanowi konsekwencję nieuzasadnionego braku odrzucenia oferty Polimexu;

W oparciu o przedstawione wyżej zarzuty, wnosił o uwzględnienie odwołania

i nakazanie Zamawiającemu dokonania następujących czynności:

ID/1081/2024 oraz załączników nr 1 – 8.8, 12.1 – 14.5 oraz 15 do ww. pisma;

W przypadku zaś nieuwzględnienia zarzutów zawartych w pkt I.1) - I.2) i uwzględnienia zarzutów ewentualnych sformułowanych w pkt I.3) - I.7), wnosił o:

Niezależnie od powyższego wnosił o:

Informacje ogólne. Zarys sprawy.

Analiza Pisma Polimexu

Działając na podstawie art. 224 ust, 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (t,j, Dz.U. z 2023 r., poz. 1605 z późn. zm.) (ustawa Pzp) informuję, że w trakcie badania i oceny oferty komisja przetargowa stwierdziła, że zaoferowane ceny wybranych pozycji kosztorysowych wydają się rażąco niskie. Zarząd Dróg Wojewódzkich w Gdańsku jako Zamawiający wzywa Państwa do wyjaśnień, w tym do złożenia dowodów w zakresie wyliczenia cen jednostkowych wskazanych poniżej pozycji kosztorysowych. Wykonawca winien wykazać możliwość wykonania robót budowlanych w założonych ilościach po wskazanych w ofercie cenach jednostkowych z uwzględnieniem wszelkich kosztów bezpośrednich (sprzęt, robocizna i materiał), kosztów pośrednich oraz zysku kalkulacyjnego, zgodnie z pkt. 20 SWZ. Poniżej jednoznacznie wykazano, iż ceny jednostkowe w Państwa ofercie znacząco odbiegają od wartości średnich ze wszystkich /.łożonych ofert oraz wartości pozycji następnej oferty z rankingu.

Rysunek 1 - fragment wezwania z dnia 03.07.2024 r.

Polimex twierdzi bowiem, że Zamawiający nie powziął wątpliwości odnośnie wartości pojedynczych pozycji, w sytuacji gdy jest zupełnie odwrotnie. Znamiennym jest również powołanie nieadekwatnego w tej sprawie orzecznictwa (np. wyroku SO w Warszawie w sprawie XXIII Zs 147/22), które dotyczy bilansowania części jednostkowych w niektórych pozycjach cenami przyjętymi w innych pozycjach. Polimex nie wyjaśnia w tym fragmencie Pisma, aby w jego sytuacji stosowania analogiczne rozwiązania, abstrahując od możliwości sięgnięcia po tego rodzaju zabieg w tym postępowaniu.

2974/20).

uczynienia przez Polimex za dość ww. wezwaniu i dodatkowo przedstawił uzasadnienie merytoryczne swoich wątpliwości.

Polimex nie dokonał skutecznego zastrzeżenia wyjaśnień rażąco niskiej ceny oraz załączonych do pisma dokumentów jako tajemnicy przedsiębiorstwa.

Polimexu                              w wersji udostępnionej wykonawcom jeśli chodzi o

wyjaśnienie wątpliwości wskazanych          w wezwaniu Zamawiającego kompletnie nic

nie wynika i niczego nie można się dowiedzieć.

całe dowody (dokumenty) i całe wyjaśnienia rażąco niskiej ceny, ale utajniono nawet nazwy załączników podając tylko te wskazane w nr 9 -11.

-w odniesieniu do opisanej przez sąd odsyłający praktyki polegającej na tym, że w odnośnym państwie członkowskim instytucje zamawiające każdorazowo uwzględniają wnioski oferentów o uznanie za tajemnicę przedsiębiorstwa wszystkich informacji, których ujawnienia konkurującym z nimi oferentom ci pierwsi sobie nie życzą, należy stwierdzić, że taka praktyka – przy założeniu, że rzeczywiście ją przyjęto, czego zweryfikowanie nie należy do Trybunału – może naruszać nie tylko równowagę między zasadą przejrzystości określoną w art. 18 ust. 1 dyrektywy 2014/24 a ochroną poufności, o której mowa w jej art. 21 ust. 1 tej dyrektywy, ale także przypomniane w pkt 50 niniejszego wyroku wymogi skutecznej ochrony sądowej, jak również ogólną zasadę dobrej administracji, z której wynika obowiązek uzasadnienia.

-W tym względzie należy przypomnieć, że instytucja zamawiająca nie może być związana samym twierdzeniem wykonawcy, że przekazane informacje są poufne, lecz musi od niego wymagać wykazania, że informacje, których ujawnieniu wykonawca ten się sprzeciwia, mają rzeczywiście poufny charakter (zob. podobnie wyrok z dnia 7 września 2021 r., Klaipedos regiono atlieku tvarkymo centras,C927/19,EU:C:2021:700, pkt117).

-Ponadto w celu zapewnienia poszanowania ogólnej zasady dobrej administracji i pogodzenia ochrony poufności z wymogami skutecznej ochrony sądowej instytucja zamawiająca powinna nie tylko uzasadnić decyzję o uznaniu niektórych danych za poufne, lecz powinna również przekazać w neutralnej formie, na ile to możliwe i w zakresie, w jakim takie przekazanie pozwala na zachowanie poufnego charakteru określonych elementów tych danych, w odniesieniu do których ochrona jest z tego tytułu uzasadniona, zasadniczą treść tychże danych odrzuconemu oferentowi, który ich żąda, a w szczególności treść danych dotyczących tych elementów decyzji i wybranej oferty, które mają kluczowe znaczenie (zob. podobnie wyrok z dnia 7 września 2021 r., Klaipedos regiono atlieku tvarkymo centras,C927/19,EU:C:2021:700, pkt122,123).

- Instytucja zamawiająca może zatem w szczególności – o ile prawo krajowe, któremu podlega, nie stoi temu na przeszkodzie – przekazać w formie streszczenia niektóre elementy zgłoszenia lub oferty oraz ich charakterystykę techniczną w sposób uniemożliwiający identyfikację informacji poufnych. Ponadto przy założeniu, że informacje niemające poufnego charakteru będą odpowiednie do zapewnienia poszanowania przysługującego odrzuconemu oferentowi prawa do skutecznego środka prawnego, instytucja zamawiająca będzie mogła zwrócić się do wykonawcy, którego oferta została wybrana, o dostarczenie jej jawnej wersji dokumentów zawierających informacje poufne (wyrok z dnia 7 września 2021 r., Klaipedos       regiono      atlieku tvarkymo

centras,C-927/19,EU:C:2021:700, pkt124,125)”

Wykonawca chcący skorzystać w odniesieniu do danych informacji z zastrzeżenia, o którym mowa w art. 18 ust. 3 pzp musi więc udowodnić, że w stosunku do tych informacji ziściły się wszystkie przesłanki, o których mowa w art. 11 ust. 2 znku.

przekonania, że całe wyjaśnienia i dokumenty stanowią wartość gospodarczą wymagającą ochrony. W dalszych fragmentach części II Pisma Polimexu wielokrotnie pojawiają się wzmianki o obawie wykorzystaniu wiedzy wynikającej z wyjaśnień rażąco niskiej ceny do walki konkurencyjnej w przyszłych postępowaniach. Pójście tym tokiem rozumowania oznaczałoby, że nawet najmniejsza obawa danego wykonawcy dawałaby mu prawo zastrzegania tajemnicy przedsiębiorstwa i stosunkowo swobodnego ingerowania w zasadę jawności przewidzianą przepisami pzp. Przebieg tego postępowania prowadzi do wniosku, iż Zamawiający „dał” dla tego rodzaju praktyk tzw. zielone światło wbrew przepisom pzp, znku i ugruntowanym poglądom wyrażanym w orzecznictwie Izby i sądów powszechnych.

z dnia 12.07.2024 r. nie zawarł żadnej pogłębionej argumentacji obrazującej faktyczny wpływ relacji handlowych na korzystne upusty i warunki cenowe.

czy też bliżej niesprecyzowanych reguł kalkulacji cen ofertowych. W pierwszej kolejności należy retorycznie zapytać, czy wyjaśnienia rażąco niskiej ceny Polimexu to wyłącznie wyliczenia i kosztorysy, co wyklucza ujawnienie nawet jednego ich akapitu?

tym względzie ponownie należy odwołać się do obiektywnej, a nie subiektywnej kwalifikacji danej informacji/dokumentu, jako poufnej w rozumieniu art. 11 ust. 2 znku.

jest argumentacją bardzo ogólną, do której odwołać może się w zasadzie każdy wykonawca uczestniczący w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego. Trafnie nieskuteczność takiej argumentacji dla wykazania przesłanki podjęcia działań zmierzających do utrzymania w poufności danej informacji dostrzeżono w wyroku Izby z dnia 12.05.2023 r., sygn. KIO 1196/23: „Samo powołanie się na politykę tajemnicy przedsiębiorstwa czy też zarządzenie powołujące zespół przetargowy (które de facto nie zostały dołączone) bez podania realnych i obiektywnych powodów, nie może uzasadniać uznania zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa za skuteczne. Tego rodzaju ogólniki mogą zostać wskazane przez każdego wykonawcę na potrzeby każdego postępowania”.

może być zastrzeżone jako tajemnica przedsiębiorstwa, bowiem służy ono weryfikacji prawidłowości wykazania przez wykonawcę objęcia tajemnicą przedsiębiorstwa przekazywanych informacji” (Wyrok Izby z dnia 31.01.2024 r., sygn. KIO 101/24). Powyższe nie wyklucza, że sama treść tych dokumentów (po ich odtajnieniu) nie daje podstaw do uznania, że działania Wykonawcy są wystarczające dla zachowania poufności.

Uzasadnienie zarzutów ewentualnych dot. niewywiązania się przez Polimex z obowiązku udowodnienia braku rażąco niskiej ceny złożonej oferty.

Oferta Polimex zawiera rażąco niską cenę. Wykonawca nie wywiązał się z ciężaru dowodzenia braku rażąco niskiej ceny w odniesieniu do poz. 35, 51, 53 oraz 54 kosztorysu ofertowego.

- Poz. 51 „Wykonanie wykopów w gruncie nieskalistym wraz z wywozem na składowisko Wykonawcy i utylizacją”, w której Polimex wskazał cenę jednostkowa za 1 m3 na poziomie

8,76 zł;

CBR>60%: 2 x 30 cm kruszywo + 2 x georuszt trójosiowy+ getokanina separacyjna (Typ 3)” – cena jednostkowa w przypadku oferty Polimex za 1 m2 to 80,24 zł.

przyjąć                                 i zaakceptować wyjaśnień, w których wykonawca

przedstawia mu uzasadnienie oderwane od rzeczywistości lub przewidujące działania/sposoby obniżenia ceny niezgodne                           z przepisami.

od realiów rynkowych. Powyższe, jak wynika z wyboru najkorzystniejszej oferty, uszło uwadze Zamawiającego, który bez większej refleksji zaakceptował wyjaśnienia w tym względzie.

wprowadzenia w stopniu, który umożliwi jeszcze wykonanie przedmiotu zamówienia zgodnie z oczekiwaniami Zamawiającego znajduje się poniżej:

realizowane będą wyłącznie włączenia nowej drogi, lecz nie stanowi to nawet 5 % potrzebnego kruszywa do wykonania prac z pozycji nr 54.

Polimex nie złożył wyjaśnień w zakresie przewidzianym w art. 224 ust. 4 pzp

zawierać wszystkie aspekty mające wpływ na cenę, tak aby nie pozostawiały wątpliwości co do prawidłowego jej wyliczenia, a jednocześnie nie mogą opierać się tylko na samych oświadczeniach wykonawcy”. Wykonawca ma więc obowiązek złożenia wyczerpujących wyjaśnień, które nie mogą mieć charakteru ogólnego. Są one składane celem stwierdzenia, że podejrzenie zamawiającego dotyczące rażąco niskiej ceny było nieuzasadnione. Wykonawca zobowiązany jest nie tylko do przedstawienia argumentów dotyczących zaoferowanej ceny, ale również do przedstawienia dowodów na ich poparcie, tak aby na ich podstawie zamawiający mógł zweryfikować złożone wyjaśnienia.

sytuacji, w której postępowaniu utraciło charakter transparentnego. Doszło również do obrazy zasady równego traktowania wykonawców. STRABAG złożył ofertę w Postepowaniu mając na uwadze wszelkie stawiane mu przepisami prawa wymagania. Zamawiający spowodował, że STRABAG przyszło konkurować z podmiotem, który stosuje niedozwolone praktyki rynkowe i konstruuje oferty, które naruszają przepisy – w takim stanie faktycznym nie ma mowy o zachowaniu uczciwej konkurencji, co uszło uwadze Zamawiającego.

Wpływ zaniżenia cen jednostkowych w poz. 35, 51, 53 i 54 na cenę oferty

POLIMEX

Średnia cena z wszystkich ofert

RÓŻNICA

35

Zdjęcie warstwy humusu o grubości średniej

40 cm. wraz z odwiezieniem na odkład

Wykonawcy i utylizacją

327 552,94 zł

1 558 549,88 zł

-1 230 996,94 zł

51

Wykonanie wykopów w gruncie nieskalistym wraz z wywozem na składowisko Wykonawcy i utylizacją

831 998,52 zł

1 688 691,06 zł

-856 692,54 zł

53

Formowanie i zagęszczanie nasypów

967 907,50 zł

2 402 277,28 zł

-1 434 369,78 zł

54

Warstwa ulepszonego podłoża z mieszanki niezwiązanej C50/30 0/31,5 CBR>60%: 2 x 30 cm kruszywo + 2 x georuszt trójosiowy+ getokanina separacyjna (Typ 3)

1 398 187,62 zł

3 165 460,00 zł

-1 767 272,38 zł

3 525 646,58 zł 8 814 978,22 zł -5 289 331,64 zł

odrzucone. Łączna cena zaoferowana przez Polimex dla ww. pozycji to 3.525.646,58 zł, a średnia arytmetyczna z wszystkich ofert to 8.814.978,22 zł. Gdyby przyjąć tę ostatnią wartość, cena oferty Polimexu wzrosłaby o ponad 5,2 mln zł netto, co tym bardziej skutkowałoby jej uplasowaniem za ofertą STRABAG.

Złożenie przez Polimex oferty w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji

udzielenie zamówienia publicznego. Wyeliminowanie nieuczciwej rywalizacji w postępowaniu służy wszystkim – interesowi publicznemu, przedsiębiorcom oraz klientom. W postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego interes publiczny łączy się z interesem klienta, ponieważ zamawiający posiadają oba te interesy. Także przedsiębiorca kwestionujący postępowanie innego przedsiębiorcy, zarzucając mu czyn nieuczciwej konkurencji działa nie tylko w interesie własnym, ale i publicznym, który wyraża się w domaganiu się sprawiedliwych reguł gry na rynku.

stanowiącym immanentną część oferty przyjmował rażąco niskie koszty i ceny (czego przykładem jest choćby analiza kosztu przyjętego dla pozycji nr 54), czym jak wynika z zestawienia ofert zmierza do wykreowania przewagi cenowej nad konkurencją, którą w tym przypadku jest STRABAG.

rywalizacji pomiędzy konkurentami podlegać musi rozważeniu przy ocenianiu działań konkurencyjnych pod kątem sprzeczności z dobrymi obyczajami (art. 3 ust. 1 u.z.n.k.). Sposób ten powinien być weryfikowany każdorazowo w okolicznościach konkretnego miejsca i czasu przy uwzględnieniu, zasługujących na aprobatę w świetle norm moralnych i etycznych, zwyczajów dochodzenia przez przedsiębiorców do osiągania korzyści gospodarczych. Wina naruszyciela nie jest elementem niezbędnym dla stwierdzenia, że dopuścił się on czynu nieuczciwej konkurencji, jednakże jej wykazanie powinno stanowić argument na rzecz przyjęcia, że doszło do naruszenia dobrego obyczaju.”

Uzasadnienie zarzutu naruszenia art. 239 ust. 1 pzp

Uzasadnienie zarzutu wynikowego

Zamawiający w dniu 20.08.2024 r. (za pośrednictwem platformy zakupowej Zamawiającego) wezwał wraz kopią odwołania, w trybie art. 524 NPzp, uczestników postępowania przetargowego do wzięcia udziału w postępowaniu odwoławczym.

W dniu 22.08.2024 r. (wpływ do Prezesa KIO w wersji elektronicznej podpisane podpisem cyfrowym za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej – ePUAP)

Przedsiębiorstwo Budowy Dróg Spółka Akcyjna zgłosiło przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie Odwołującego wnosząc o uwzględnienie odwołania w całości. Izba uznała skuteczność przystąpienia do postępowania odwoławczego po stronie Odwołującego: Przedsiębiorstwo Budowy Dróg Spółka Akcyjna.

W dniu 23.08.2024 r. (wpływ do Prezesa KIO w wersji elektronicznej podpisane podpisem cyfrowym za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej – ePUAP) Konsorcjum Polimex zgłosiło przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego wnosząc o oddalenie odwołania w całości. Izba uznała skuteczność przystąpienia do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego: Konsorcjum Polimex.

W dniu 04.09.2024 r. (e-mailem) Zamawiający wobec wniesienia odwołania do Prezesa KIO wniósł na piśmie, w trybie art. art. 521 NPzp, odpowiedź na odwołanie, w której wnosił o oddalenie odwołania w całości. Przedmiotowe postępowanie wszczęte zostało w trybie przetargu nieograniczonego, co zostało potwierdzone zarówno w Specyfikacji Warunków Zamówienia (SWZ) jak i w ogłoszeniu o zamówieniu. W dniu 04.06.2024 r. Zamawiający dokonał otwarcia ofert w przedmiotowym postępowaniu. Ofertę z najniższą ceną złożyło Konsorcjum Polimex. Wysokość wynagrodzenia wynikającego z oferty wynosiła: 45 245 318,50 zł (z uwzględnieniem oczywistej omyłki rachunkowej).

W trakcie badania i oceny ofert, Zamawiający stwierdził, że zaoferowane ceny wybranych pozycji kosztorysowych w ofercie ww. konsorcjum wydają się rażąco niskie. W związku z powyższym, w dniu 03.07.2024 r. Zamawiający w trybie art. 224 ust. 1 ustawy Pzp wystąpił do Wykonawcy o złożenie wyjaśnień, w tym do złożenia dowodów w zakresie wyliczenia cen jednostkowych wskazanych poniżej pozycji kosztorysowych, które odbiegały od wartości średnich ze wszystkich złożonych ofert oraz wartości pozycji następnej oferty z rankingu ofert tj.:

-  67% wartości pozycji, znajdującej się w ofercie, która obecnie stanowi 2-gą

najkorzystniejszą cenowo ze złożonych w przedmiotowym postępowaniu;

najkorzystniejszą cenowo ze złożonych w przedmiotowym postępowaniu;

W dniu 12.07.2024 r. Wykonawca złożył przedmiotowe wyjaśnienia, zastrzegając, że załączniki1-8.8 oraz 12.1-14.5 i 15 do niniejszych wyjaśnień, jak również sama treść wyjaśnień w części „III” (tj. str. 16 – 26) zawierają informacje handlowe i organizacyjne przedsiębiorstwa oraz że wszystkie te informacje posiadają dla Wykonawcy wartość gospodarczą. Na potwierdzenie powyższego, w części II (Tajemnica przedsiębiorstwa) Wykonawca uzasadnił powody utajnienia wyjaśnień (cześć III) w zakresie ceny oferty (poszczególnych pozycji kosztorysowych) w zakresie zgodnym z wezwaniem Zamawiającego, a Zamawiający uznał przedmiotowe uzasadnienie za zasadne i wystarczające.

W odniesieniu do zarzutu nr 1 dot. rzekomego zaniechania ujawnienia (odtajnienia) wyjaśnień rażąco niskiej ceny zawartych w części III pisma wykonawcy – konsorcjum przedsiębiorców Polimex Infrastruktura Sp. z o.o. oraz Polimex Mostostal S.A. z dnia 12.07.2024 r. i dokumentów stanowiących załączniki nr 1 – 8.8, 12.1 – 14.5 oraz 15 do ww. pisma pomimo, że Polimex bezskutecznie zastrzegł ww. informacje oraz dokumenty jako tajemnicę przedsiębiorstwa. Wykonawca w swoich wyjaśnieniach w zakresie ceny złożonej oferty, jako tajemnicę przedsiębiorstwa zastrzegł informacje dotyczące: - ofert podwykonawców, - zarządzania procesem produkcji, świadczonymi usługami oraz metod budowy, wybranych rozwiązań technicznych, wyjątkowo korzystnych warunków dostaw, usług oraz realizacji robót budowlanych, sprzętu Wykonawcy,

Również zostały utajnione prze Wykonawcę załączniki do przedmiotowych wyjaśnień, które ściśle dotyczą w/w zakresu. Pojęcie tajemnicy przedsiębiorstwa definiuje przepis art. 11 ust. 2 Ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1233), (dalej: znku), zgodnie z którym: ”Przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności.”

W przytoczonym w treści odwołania wyroku TSUE wydanym w dniu 17.11.2022 r., w sprawie o sygn. C-54/21 Trybunał wskazał, że jako informacje poufne można zastrzegać nie tylko informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa, lecz również inne, które m.in. „mogłoby zaszkodzić uzasadnionym interesom handlowym wykonawcy”. Trybunał podniósł też, że wielokrotnie powoływał się na „wartość handlową” informacji, a według jego ustaleń polskie przepisy są nadmiernie restrykcyjne. Zdaniem TSUE jako poufne mogą być zastrzeżone dowolne informacje, mające „wartość handlową” dla wykonawcy, a tym samym mają one szerszy zakres niż dotychczas dopuszczany w krajowym orzecznictwie.

Zastrzeżenie informacji jako tajemnicy przedsiębiorstwa może nastąpić, na każdym etapie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, w tym również na etapie udzielania przez Wykonawcę wyjaśnień w zakresie ceny złożonej oferty na podstawie art. 224 ustawy Pzp, z tym zastrzeżeniem, że informacje zawarte w takich wyjaśnieniach powinny spełniać przesłanki określone w art. 11 ust. 2 znku.

Potwierdza to m.in. zachowujący aktualność także w obecnym stanie prawnym wyrok SO w Katowicach z dnia 8 maja 2007 r., sygn. akt XIX Ga 167/07, w którym wskazano, że zarówno metoda kalkulacji ceny, jak i konkretne dane cenotwórcze ujawnione przez wykonawcę na żądanie zamawiającego dla sprawdzenia, czy cena oferty nie jest ceną rażąco niską, stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa i mogą być przedmiotem ochrony przez ich utajnienie przed innymi podmiotami, również tymi uczestniczącymi w przetargu.

Wykonawca w uzasadnieniu utajnienia części III złożonych wyjaśnień, jak również dokumentów stanowiących załączniki nr 1 – 8.8, 12.1 – 14.5 oraz 15, wskazuję, że w ocenie Zamawiającego wykazał on spełnienie wszystkich przesłanek, o których mowa w art. 11 ust. 2 znku. Przedmiotowe uzasadnienie dotyczyło w szczególności:

W wyroku z 09.05.2022 r., sygn. akt: KIO 991/22 KIO stwierdziła, że: Fakt

pozostawania przez podmioty prywatne w relacjach handlowych oraz informacje ujawniające elementy ich współpracy mają charakter handlowy i organizacyjny przedsiębiorstwa oraz mogą stanowić tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów u.z.n.k. Ujawnienie takich informacji, które pozornie mogą wydawać się mało istotne, może potencjalnie wpłynąć na zaburzenie konkurencji, zwłaszcza na rynkach o wąskiej specjalizacji, w których o przewadze konkurencyjnej danego podmiotu mogą decydować konkretne relacje biznesowe. Fakt ujawnienia takich relacji może stanowić cenną informację dla konkurentów, którzy podejmując działania zmierzające do zmiany, czy też zaburzenia tych relacji, mogą wpłynąć na aktualną pozycję rynkową danego podmiotu, który wcześniej informacje te utrzymywał         w poufności.”

Zgodnie z wyrokiem z 28.12.2021 r., sygn. akt: KIO 3514/21 KIO: Sposób kalkulacji ceny oferty, przyjęte założenia, metodologia, warunki współpracy z dostawcami, sposób wykonywania tych usług stanowi wartość gospodarczą. Zapoznanie się z metodami ustalania kosztów, planowania zysków, doborem właściwych rozwiązań technicznych może zagrozić pozycji konkurencyjnej wykonawcy w przyszłości.”

Ponadto WSA w Warszawie w wyroku z 12.01.2021 r., sygn. akt: VI SA/Wa 1347/20 stwierdził, że: Przyjęcie wartości gospodarczej informacji oraz charakteru technicznego, technologicznego lub organizacyjnego przedsiębiorstwa należy interpretować szeroko. Mogą to być informacje stanowiące know-how przedsiębiorstwa, w tym wiedza techniczna z danej dziedziny, umiejętność wykonania lub wyprodukowania danej rzeczy, patenty obejmujące wynalazki, metody działalności, jak również inne informacje, co do których przedsiębiorca podjął działania w celu zachowania ich poufności.”

Również w wyroku z 05.03.2021 r., sygn. akt: KIO 222/21 KIO stwierdziła, że:

Wyjaśnienia dotyczące kalkulacji cen jednostkowych oferty zawierające szczegółowe informacje, które posiadają wartość gospodarczą, podlegają ochronie jako tajemnica przedsiębiorstwa. Sposób kalkulacji ceny w zakresie kosztów poszczególnych składników cenotwórczych określonego wykonawcy należy zaliczyć do informacji, które stanowią niezwykle cenne źródło informacji dla konkurencji. Pokazują one w sposób precyzyjny kalkulację ceny oferty. Dane przyjęte do obliczenia cen jednostkowych nie są powszechnie 31

dostępne konkurującym wykonawcom i nie są możliwe do ustalenia. Zarówno metoda kalkulacji ceny, jak i konkretne dane cenotwórcze można zakwalifikować jako tajemnicę przedsiębiorstwa. Mogą być one przedmiotem ochrony przez ich utajnienie przed innymi podmiotami, również tymi uczestniczącymi w przetargu (patrz: wyrok SO w Katowicach z 8 maja 2007 r., sygn. akt XIX Ga 167/07). Informacje te powstają bowiem na potrzeby konkretnego postępowania o zamówienie publiczne.

Zgodnie z wyrokiem WSA w Warszawie z 22.01.2020 r., sygn. akt: II SA/Wa 1544/19 cyt.: „(…) każdy sposób działania, który wskazuje, że określone informacje są traktowane jako poufne, będzie stanowić realizację omawianego zalecenia ustawowego. Z tego względu ustawowe wymaganie podjęcia niezbędnych działań spełni także podjęcie pewnych czynności konkludentnych, jak np. dopuszczenie do informacji jedynie określonego kręgu pracowników, choć należy mieć również na uwadze - w odniesieniu do informacji dotyczących treści umów zawieranych przez przedsiębiorców - zastrzeżone przez strony danej umowy warunkinw zakresie poufności określonych postanowień umownych.”

Natomiast WSA w Warszawie w wyroku z 12.01.2021 r., sygn. akt: VI SA/Wa 1347/20 stwierdził, że: ”Wymóg podjęcia działań w celu zachowania poufności należy ponadto interpretować uwzględniając w szczególności takie okoliczności, jak charakter poufnej informacji, wielkość przedsiębiorstwa (załogi), potencjalny dostęp osób nieuprawnionych do informacji, krąg i charakter osób, które mają do niej dostęp, itp. O spełnieniu przesłanki podjęcia rozsądnych działań można zatem mówić, gdy przedsiębiorca faktycznie skutecznie kontroluje dostęp do danej informacji, podejmując stosowne rozwiązania organizacyjne i techniczne, w celu utrzymania informacji w tajemnicy.

Zastrzeżenie przez Wykonawcę określonych informacji jako tajemnicy przedsiębiorstwa powoduje każdorazowo powstanie po stronie Zamawiającego obowiązku dokonania oceny zasadności powyższego zastrzeżenia z punktu widzenia przepisów znku. Ocena Zamawiającego, czy zastrzeżone informację stanowią tajemnicę Wykonawcy polegała nie tylko na analizie treści uzasadnienia utajnienia wyjaśnień w części III, ale także treści samych dowodów (załączników do wyjaśnień) w zakresie ceny oferty. Reasumując, ocena przez Zamawiającego uzasadnienia utajnienia wyjaśnień w części III nie miała charakteru automatycznego, polegającego na formalnym uwzględnieniu wniosku Wykonawcy o zachowaniu poufnego charakteru wyjaśnień.

Bezspornym jest fakt, że w interesie Odwołującego jest podjęcie czynności umożliwiających zapoznanie się z treścią wyjaśnień w zakresie ceny złożonej przez Wykonawcę oferty (w tym wyjaśnień wyceny pozycji zgodnie z wezwaniem Zamawiającego), gdyż tak naprawdę tylko po zapoznaniu się z ich treścią mógłby z całą pewnością ocenić, czy Wykonawca skutecznie udowodnił, że cena złożonej przez niego ofert nie jest rażąco niska. W innym wypadku stwierdzenie, że Wykonawca w treści złożonych wyjaśnień nie udowodnił, że zaoferowana przez niego cena nie jest rażąco niska, jest tylko nie popartym domniemaniem. Jednakże przy ocenie skuteczności uzasadnienia poufności informacji, Zamawiający musi brać pod uwagę różne kwestie, np. czy w treści uzasadnienia utajnienia Wykonawca uzasadnił spełnienie wszystkich przesłanek, o których mowa w art. 11 ust. 2 znku i czy ograniczenie innym Wykonawcom dostępu do utajnionych informacji nie narusza zasad jawności, przejrzystości i uczciwej konkurencji. Oceniając zasadność utajnienia informacji przez Wykonawcę Zamawiający musi brać pod uwagę również fakt, że w przepisach prawa wprowadzono szereg sankcji, które mogą zostać zastosowane w przypadku bezprawnego ujawnienia tajemnicy przedsiębiorcy.

Zgodnie z art. 23 ust. 1 znku, cyt.: „Kto, wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi w stosunku do przedsiębiorcy, ujawnia innej osobie lub wykorzystuje we własnej działalności gospodarczej informację stanowiącą tajemnicę przedsiębiorstwa, jeżeli wyrządza to poważną szkodę przedsiębiorcy, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2 kto, wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi w stosunku do przedsiębiorcy, ujawnia innej osobie lub wykorzystuje we własnej działalności gospodarczej informację stanowiącą tajemnicę przedsiębiorstwa, jeżeli wyrządza to poważną szkodę przedsiębiorcy, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.”. Ponadto, jeżeli dojdzie do nieuprawnionego odtajnienia informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa, Wykonawca może wytoczyć powództwo cywilne na podstawie przepisów regulujących ogólne zasady naprawienia szkody (art. 361–363 Kodeksu cywilnego).

W odniesieniu do zarzutu nr 2 dot. rzekomego zaniechania odrzucenia oferty Polimexu, w sytuacji gdy Polimex wezwany do złożenia wyjaśnień rażąco niskiej ceny nie udowodnił, że zaoferowana przez tego Wykonawcę cena nie jest rażąco niska.

Zamawiający, po zapoznaniu się z treścią złożonych przez Wykonawcę, na wezwanie Zamawiającego, wyjaśnień jednoznacznie stwierdził, że są one wiarygodne i potwierdzają realność wykonania robót będących przedmiotem zamówienia. Wykonawca sporządził ofertę mając na uwadze zarówno zakres robót do wykonania, jak i terminy określone przez Zamawiającego na etapie postępowania przetargowego, znając w pełni warunki realizacyjne, możliwości techniczne, logistyczne, operując odpowiednim potencjałem, z uwzględnieniem możliwości wykorzystania potencjału podwykonawców w zakresie robót budowlanych, usług 33

czy dostaw. Warto zwrócić uwagę na możliwość indywidualnego podejścia do kształtowania cen jednostkowych jak również negocjowania cen z podwykonawcami/dostawcami, również na preferencyjnych warunkach w oparciu np. o umowy ramowe. Podkreślił, że Wykonawca sporządza ofertę przetargową również w oparciu o swoją wiedzę i doświadczenie i do niego należy kształtowanie cen poszczególnych pozycji kosztorysowych, składających się ostatecznie na wartość całej oferty, w sposób gwarantujący wykonanie umowy zgodnie z jej warunkami i terminami z uwzględnieniem nie tylko zysku, ale i potencjalnych ryzyk.

W związku z tym, że zarzuty nr 3 i 4, tj.:

W dniu 04.09.2024 r. (e-mailem) Konsorcjum Polimex wobec wniesienia odwołania do Prezesa KIO wniósł pisemne stanowisko procesowe, w ramach którego wnosił o oddalenie odwołania w całości.

Przystępującego do złożenia wyjaśnień w zakresie rażąco niskiej ceny („Wezwanie”). Wezwanie wystosowane zostało w trybie art. 224 ust. 1 Pzp i wymagało przedstawienia przez Przystępującego wyjaśnień w zakresie czterech pozycji kosztorysowych:

przedsiębiorstwa.

Przystępującego. Jak zostanie jednak wykazane, zarzuty te nie znajdują poparcia w okolicznościach prawnych i faktycznych.

STANOWISKO PRZYSTĘPUJĄCEGO W ZAKRESIE ZARZUTÓW ODWOŁANIA Przystępujący skutecznie wykazał tajemnicę przedsiębiorstwa w zakresie swoich Wyjaśnień oraz składanych dowodów

Wstęp – odniesienie się do analizy wyjaśnień Przystępującego w części jawnej

zasadności takiego wezwania           w treści wyjaśnień, w szczególności, jeśli w parze z

tym idą merytoryczne wyjaśnienia odpowiadające treści wezwania.

pkt 8 Pzp można wyłącznie w przypadku rażąco niskiej ceny całej oferty (ceny łącznej). Taki przypadek (rażąco niska cena oferty) nie miała miejsca w tym stanie faktycznym.

Zamawiający wcale nie twierdził, że cena oferty Przystępującego jest rażąco niska, lecz co najwyżej – oczekiwał wyjaśnienia wybranych pozycji.

Polimex skutecznie uzasadnił tajemnicę przedsiębiorstwa

wykorzystywanych w procedurze postępowania                o udzielenie zamówienia

publicznego. Ponadto, należy zauważyć, że przepisy ustawy Pzp, jednoznacznie i wprost wskazują na obowiązek przedstawienia przez wykonawcę dowodów, jeśli jest to uzasadnione potrzebami postępowania. W art. 8 ust. 3 Pzp taki obowiązek nie został na wykonawców nałożony. W świetle przepisów ustawy Pzp nie sposób uznać, że ustawodawca zamiennie posługuje się pojęciami «wykazać» oraz «udowodnić»” (sygn. KIO 1015/17).

możliwe (nie da się bowiem udowodnić, że np. dana informacja nie trafiła do obiegu), względnie takimi okolicznościami,           w przypadku których posłużenie się materiałem

dowodowym nastręcza szeregu obiektywnych trudności.

dopiero, gdyby udało się porównać dwa hipotetyczne, równoległe stany. Po pierwsze ten, w którym chronione przez wykonawcę informacje nie trafiają do obiegu i wykonawca może czynić z nich użytek na własne potrzeby. Po drugie ten, w którym informacje takie jednak zostają ujawnione i zniweczona zostaje przewaga rynkowa, którą wykonawca był w stanie dzięki nim wypracować. Dopiero w takim przypadku możliwe byłoby jednoznaczne „zmierzenie” zakresu znaczenia gospodarczego takiej informacji. W takim przypadku możliwe byłoby również zaprezentowanie określonych dowodów.

„6. Obowiązek zachowania poufności określonych informacji w przypadku relacji z podwykonawcami lub poddostawcami wynika w głównej mierze z warunków finansowych, jakie widnieją w ofertach, a które są właściwe jedynie dla relacji na linii Wykonawca – podwykonawca/poddostawca. Wykonawca, w toku prowadzonej działalności na rynku inwestycji infrastrukturalnych, zbudował szereg relacji umożliwiających pozyskiwanie korzystnych warunków współpracy. Kluczowe jest, że warunki, które zaproponowane zostały Wykonawcy są na tyle korzystne, że pozwalają

na skuteczne ubiegania się o udzielenie zamówienia nawet w postępowaniach cechujących się wysoką konkurencyjnością. Bez wątpienia zatem zawierają one upusty cenowe i rabaty, właściwe dla relacji Wykonawca – autor oferty. Podkreślić należy, że treść tych ofert jest konsekwencją wieloletniej współpracy, wzajemnego zaufania i zbudowanych relacji. Oferty uzyskane od podwykonawców mają indywidualny charakter. Nie może być zresztą inaczej, skoro skierowane są do Wykonawcy (lub pracowników spółki) i dotyczą oferty kalkulowanej na potrzeby konkretnego postępowania. Ich ujawnienie mogłoby negatywnie skutkować dla relacji utrzymywanych z innymi podmiotami.

generalnie oferty podwykonawców mogą stanowić jego wartość gospodarczą (…). Izba podkreśla, że generalnie brak takiej klauzuli poufności jest czynnikiem uprawniającym do jej odtajnienia”. Izba w tym wyroku zwróciła uwagę, iż jeśli podwykonawca nie zastrzega w swojej ofercie klauzuli tajności, wówczas dopiero można kwestionować objęcie takich dokumentów tajemnicą przez dysponenta tych informacji (np. wykonawcy posługującego się ofertami w swoich wyjaśnieniach). A contrario – jeśli podwykonawcy w swojej ofercie wskazują, że przekazywane przez nich informacje traktować należy jako tajne, to takie oświadczenie (klauzula) daje wyraźne podstawy do uznania, że informacja ta ma wartość gospodarczą i wymaga (oczekiwanej) ochrony.

poszczególnymi kontrahentami. Ryzyko nie jest więc w żaden sposób wyolbrzymiane, zaś intencje Odwołującego w tym zakresie wcale nie sprowadzają się do dbałości o należyte sporządzenie uzasadnień tajemnicy przedsiębiorstwa, lecz o powzięciu wiedzy o podmiotach, z którymi Przystępujący współpracuje i które zaoferowały mu na tyle korzystne ceny, by złożyć korzystniejszą ofertę niż Odwołujący.

Odwołujący wywodzi w pkt 29 Odwołania). Odwołujący wyprowadza całkowicie błędny wniosek i stawia taką tezę w oparciu o przywołany przez Przystępującego w pkt. 7 wyrok KIO 289/16. Tymczasem treść tego wyroku wcale nie wskazuje na unikalność robót, lecz na okoliczność, iż ścisłe współprace z podwykonawcami, może traktować jako know-how i „unikalny pomysł na realizację zamówienia”. Innymi słowy, jeśli wykonawca ma „sprawdzonych” podwykonawców i w oparciu

o odpowiedni dobór takich podwykonawców jest w stanie przygotować konkurencyjną ofertę, to jest to traktowane jako know-how wykonawcy, który podlega prawnej ochronie. Odwołujący po raz kolejny więc w treści odwołania przedstawia argumenty, które pozostają całkowicie oderwane od uzasadnienia tajemnicy przedsiębiorstwa Przystępującego.

„20. Wyjaśniamy, że informacje zawarte w niniejszych wyjaśnieniach i załączonych do nich dokumentach nie są ujawnione przez nas nie tylko poza sferę naszych przedsiębiorstw, ale nie są ujawnione większości naszych pracowników, a wyłącznie osobom niezbędnym do przygotowania kompleksowej oferty. Ponadto wszyscy pracownicy spółek wchodzących w skład Wykonawcy zobowiązani są do zachowania w poufności wszelkich informacji pozyskanych w związku z zatrudnieniem, niedotyczących ich osobistych spraw wynikających ze stosunku pracy. Dostęp do tych informacji posiada wąska grupa pracowników Wykonawcy, czego w żadnym wypadku nie można utożsamiać z ich upublicznieniem.

Jak wskazuje Sąd Najwyższy w przywołanym już wyroku „tajemnica nie traci swojego charakteru, gdy wie o niej pewne ograniczone grono osób, zobowiązanych do dyskrecji, w tym – kontrahenci przedsiębiorcy”. Na uwagę zasługuje, że nie jest możliwe zapoznanie się z przedmiotowymi informacjami zwykłą, prawnie dozwoloną drogą (wykazanie, iż w taki sposób możliwe jest uzyskanie dostępu do informacji pozbawia je ochrony prawnej5).”.

albowiem dokumenty te opracowane zostały wewnętrznie przez Przystępującego (w oparciu o swoje doświadczenia związane ze skuteczności, bądź też jej brakiem w przeszłości co do ochrony informacji). Nietrafiony jest w tym kontekście wyrok przywołany przez Odwołującego, albowiem odnosi się on do utajnienia uzasadnienia tajemnicy przedsiębiorstwa. Z takim przypadkiem nie mamy do czynienia w tym stanie faktycznym. Przystępujący nie utajnił swojego uzasadnienia (w końcu stało się ono przedmiotem zarzutu Odwołującego).

„W zakresie argumentacji odnoszącej się do ofert podwykonawców (…), które zostały objęte tajemnicą przedsiębiorstwa Odwołujący nie przedstawił argumentacji odnoszącej się do naruszenia przesłanek z art. 11 ust. 2 ustawy uznk. (…) Nie uzasadnia w szczególności, że Zamawiający nie dokonał oceny słuszności zastrzeżenia, jednocześnie zarzucając Zamawiającemu, że takich czynności nie dochował. Emanacja czynności Zamawiającego w zakresie oceny skuteczności zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa jest zakres 47

udostępnienia informacji Odwołującemu. Natomiast Odwołujący nie wykazał, że Zamawiający nie zbadał zastrzeżenia dokonanego przez Polimex. (…) W żaden sposób również nie wykazał, że nie udowodnił, że takie działania Polimex mają jedynie prowadzić do utrudnienia weryfikacji oceny złożonych wyjaśnień przez pozostałych wykonawców. Stanowisko Odwołującego w żaden sposób nie zostało udowodnione i stanowi w ocenie Izby, jedynie subiektywną ocenę Odwołującego.”.

Cena oferty Przystępującego nie jest rażąco niska – Odwołujący nie wykazał zaistnienia rażąco niskiej ceny w ofercie Przystępującego

Argumenty podnoszone przez Odwołującego pozostają jednak dalece oderwane od tego, co Przystępujący wskazał i wykazał w Wyjaśnieniach.

zjawiskiem naturalnym. To, że jeden wykonawca wycenia daną pozycję drożej od drugiego, nie oznacza automatycznie, że niższa cena jest ceną nierealną i rynkową. Jest to naturalny rezultat konkurowania wykonawców.

Przystępującego – 121,96 zł; cena Odwołującego – 50,06 zł.

iż pozycje kosztorysowe, które badane były przez Zamawiającego, a które kwestionowane są przez Odwołującego, również nie powinny być traktowane jako ewenement. Poszczególne wartości pozostają na zbliżonym poziomie z cenami jednostkowymi innych wykonawców, np. pozycja nr 51 – Przystępujący wycenił ją na kwotę 8,76 zł, natomiast wykonawca Mirbud – 10,00 zł. Z kolei w zakresie pozycji 53 ceny te są jeszcze bardziej zbliżone do siebie (nawet względem ceny jednostkowej Odwołującego). Przystępujący wycenił tę pozycję na kwotę 17,50 zł, Odwołujący wycenił ją z kolei na 18,52 zł (a zatem tylko złotówkę drożej !), natomiast wykonawca wycenił tę pozycję na 21,00 zł. Powyższe tym dalej utwierdza                     w przekonaniu, że naturalne jest, że w obrocie

gospodarczym ceny ofert różnią się pomiędzy sobą, a cena oferty najtańszej w sposób naturalny jest niższa od cen innych ofert. Nie oznacza to jednak w żadnym wypadku, że cena ta jest nieprawidłowa, czy też wręcz rażąco niska - jest to oferta atrakcyjna ekonomicznie, ale w realnej wysokości.

kalkulowania oferty cen humusu. Twierdzenia Odwołującego w tym zakresie (w szczególności gołosłowne twierdzenia o rzekomo rynkowych poziomach cen w tym zakresie) mają jedynie spekulacyjny charakter i nie mogą stanowić o wadliwości udzielonych Wyjaśnień.

się argumentem wykorzystania kruszywa pozyskanego w następstwie rozbiórek. Niezależnie od treści Wyjaśnień Przystępujący wskazuje, że podmiot, którego ofertę przedstawiono w ramach Wyjaśnień (12.1), a który posiada pozwolenie na przetwarzania odpadów, korzysta z materiału, który pozyskuje, a który następnie przetwarza, stąd może zaoferować korzystniejsze ceny. Materiał pochodzący z recyklingu wykorzystany zostanie do produkcji mieszanki niezwiązanej na potrzeby wykonania warstwy ulepszonego podłoża. Nie zmienia to jednak faktu, że podwykonawca przygotowywał ofertę dla Przystępującego w oparciu

o dokumentację postępowania i zgodnie z nią wycenił wszystkie prace wymagane dla tej pozycji kosztorysowej.

zabezpieczenia społecznego oraz przepisami o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (tak w załączniku do Wyjaśnień nr 12.2, 13.2, 14.2). Nie jest więc prawdą, jak twierdzi Odwołujący w pkt. 64 Odwołania, iż Przystępujący miał nie udzielić odpowiedzi na pytanie Zamawiającego w tym zakresie

istotne części składowe, wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia lub budzą wątpliwości zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia

zgodnie wynikającymi


z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia lub z odrębnych przepisów, zamawiający żąda od

wykonawcy wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu, lub ich istotnych części składowych.”. Ustawa Pzp nie definiuje pojęcia "istotnej" części składowej ceny. Orzecznictwo Krajowej Izby Odwoławczej wypracowało jednak na przestrzeni lat zasady, jakimi kierować należy się przy ustalenie takiej – istotnej części składowej ceny oferty. Np. w wyroku z dnia 7 lutego 2024 r. sygn. KIO 129/24, Izba wskazała: „Ustawa nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać kwestię istotności elementu składowego ceny. Należy przyjąć, że istotne są te elementy, których wartościowy udział w przedmiocie zamówienia jest znaczny lub od których - ze względu na ich merytoryczne znaczenie - zależy osiągnięcie zasadniczych celów, dla których zamówienie jest udzielane. Chodzi więc o elementy istotne pod względem wartościowym lub merytorycznym, mogące zaważyć na powodzeniu zamówienia jako całości.”. Podobnie w wyroku z dnia 19 lutego 2024 r. sygn. KIO 241/24: „Przepisy p.z.p. pojęcia "istotnej" części składowej ceny nie definiują. Za podstawowe kryteria determinujące możliwość badania składnika ceny ofertowej pod kątem rażąco niskiej ceny winny być uznane okoliczności takie jak to, czy badany składnik stanowi znaczną część całej ceny ofertowej lub też czy składnik ten miał duży wpływ na ww. cenę oraz na wynik postępowania o udzielenie zamówienia publicznego.”. Innymi słowy – istotną częścią składową ceny jest taki element tej ceny, który ma znaczący wpływ na jej ostateczną wartość lub który będzie decydował o wykonaniu przedmiotu zamówienia. Istotnymi częściami składowymi ceny są najczęściej grupy prac – branże, np. branża drogowa lub branża mostowa. Jeśli w ramach zadania występuje kilka branż (a jest to nierzadkie zjawisko) wówczas branża bezpośrednio związana z przedmiotem zamówienia traktowana jest jako istotna, np. branża drogowa przy zadaniu polegającym na budowie drogi.

Oferta Przystępującego nie została złożona w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji

Skład orzekający Krajowej Izby Odwoławczej po zapoznaniu się z przedstawionymi poniżej dowodami, po wysłuchaniu oświadczeń, jak i stanowisk stron oraz obecnego Przystępującego (nie stawiło się Przedsiębiorstwo Budowy Dróg Spółka Akcyjna, ul. Pomorska 26A, 83-200 Starogard Gdański) złożonych ustnie do protokołu w toku rozprawy, ustalił i zważył, co następuje.

Skład orzekający Izby ustalił, że nie została wypełniona żadna z przesłanek skutkujących odrzuceniem odwołania na podstawie art. 528 Pzp, a Wykonawca wnoszący odwołanie posiadał interes w rozumieniu art. 505 ust. 1 Pzp, uprawniający do jego złożenia. Odwołujący w rankingu złożonych ofert zajął drugie miejsce, w wypadku więc potwierdzenia zarzutów, ma szansę na uzyskanie przedmiotowego zamówienia.

Skład orzekający Izby dopuścił w niniejszej sprawie dowody z: dokumentacji postępowania o zamówienie publiczne nadesłanej przez Zamawiającego do akt sprawy w postaci elektronicznej, w tym w szczególności Specyfikacji Warunków Zamówienia zwanej dalej: „SWZ”, oferty Przystępującego, wezwania z 03.07.2024 r. skierowanego przez Zamawiającego do Przystępującego co do wyjaśnień w zakresie ceny rażąco niskiej, wyjaśnień z 12.07.2024 r. w zakresie ceny rażąco niskiej zastrzeżonych jako tajemnica przedsiębiorstwa w części III (str. od 16 do 26) oraz wszystkich załączników do tych wyjaśnień (zastrzeżone jako tajemnica przedsiębiorstwa: załączniki od 1 do 8.8, 12.1 do 15). Nadto, uzasadnienia zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa stanowiącego część II wyjaśnień ceny rażąco niskiej.

Izba dodatkowo zaliczyła w poczet materiału dowodowego załączony do odwołania przez Odwołującego na okoliczności wskazane w odwołaniu:

Izba zaliczyła także w poczet materiału dowodowego złożoną na rozprawie przez Odwołującego:

Przystępujący nie zaskarżył czynności odtajnienia przez Gminę Miasto Gdynia w drodze środków ochrony prawnej,

Izba zaliczyła także w poczet materiału dowodowego złożoną na rozprawie Przystępującego:

Przy rozpoznawaniu przedmiotowej sprawy skład orzekający Izby wziął pod uwagę argumentacje wynikającą z odwołania, przystąpień, odpowiedzi na odwołanie oraz pisma procesowego Przystępującego, jak i stanowiska i oświadczenia stron oraz obecnego Przystępującego złożone ustnie do protokołu.

Odnosząc się generalnie do podniesionych w treści odwołania zarzutów, stwierdzić należy, że odwołanie zasługuje na częściowe uwzględnienie.

Odwołujący sformułował w odwołaniu zarzuty naruszenia przez Zamawiającego:

nastąpiła z naruszeniem zasad przejrzystości i uczciwej konkurencji do tego stopnia, iż pozostali wykonawcy (w tym Odwołujący) pozbawieni zostali możliwości zbadania motywów i prawidłowości rozstrzygnięcia Zamawiającego.

W przypadku, gdyby Izba nie uwzględniła zarzutów z pkt 1) i 2) powyżej, Odwołujący w charakterze zarzutów ewentualnych zarzucił Zamawiającemu naruszenie:

Izba dokonała następujących ustaleń odnośnie do przedmiotowego odwołania.

W pierwszej kolejności Izba przywołuje stan faktyczny wynikający z treści odwołania, przystąpień, odpowiedzi na odwołanie oraz pisma procesowego obecnego Przystępującego. Jednocześnie, podkreślając, że nie było sporu co do stanu faktycznego, ale oceny tego stanu przez Zamawiającego. Zamawiający skierował do Przystępującego wezwanie z 03.07.2024 r. co do wyjaśnień w zakresie ceny rażąco niskiej (jej treść przytoczona w odpowiedzi na odwołanie Zamawiającego powyżej). Przystępujący przedstawił następujące jawne wyjaśnienia z 12.07.2024 r. w zakresie ceny rażąco niskiej wraz z uzasadnieniem zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa: „(…) I. Brak rzeczywistych podstaw do uznania oferty Wykonawcy za wypełniającej znamiona ceny rażąco niskiej A. Pojedyncze ceny jednostkowe nie wskazują rażąco niskiej ceny 1. W pierwszej kolejności, Wykonawca podnosi, że podstawą skierowania wezwania w trybie art. 224 ust. 1 p.z.p. nie może być wyłącznie to, że: „zaoferowane ceny wybranych pozycji kosztorysowych są rażąco niskie” – 58

to jest poz. 35, zakres związany              z „Robotami ziemnymi” - 51, 53, 54 – cały - jak

uczynił to Zamawiający w Wezwaniu. 2. Zgodnie z art. 224 ust. 1 p.z.p. - jeżeli zaoferowana cena lub koszt, lub ich istotne części składowe, wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia lub budzą wątpliwości zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia lub wynikającymi z odrębnych przepisów, zamawiający żąda od wykonawcy wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu, lub ich istotnych części składowych. 3. Z treści ww. przepisu jednoznacznie wynika, że skierowanie do wykonawcy wezwania do złożenia wyjaśnień jest zasadne, gdy           u zamawiającego wystąpią

„wątpliwości, że zaoferowana cena lub koszt lub istotne części składowe wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia lub budzą wątpliwości zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie                 z wymaganiami

określonymi w dokumentach zamówienia lub wynikającymi z obranych przepisów”. Tymczasem Zamawiający w Wezwaniu nie stwierdził, że zaoferowana cena lub jej istotne części składowe wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia. 4. O potencjalnym wystąpieniu rażąco niskiej ceny nie decyduje wynik porównania pojedynczych cen jednostkowych z cenami jednostkowymi złożonymi przez innych wykonawców w prowadzonym Postępowaniu i w innych postępowaniach - jak uczynił to Zamawiający w Wezwaniu. Zamawiający winien brać pod wzgląd, że o wysokości składanych cen decyduje wiele unikalnych czynników na poziomie makro i mikro ekonomicznym, jak wielkość danych robót, aktualna sytuacja ekonomiczna danego wykonawcy, zaangażowanie w danym momencie, relacje handlowe itp. W szczególności ceny złożone w innych postępowaniach nie stanowić powinny jakiegokolwiek materiału porównawczego. Niemniej, nie sposób nie zauważyć, że jeśli porównamy ceny jednostkowe zaoferowane w niniejszym Postepowaniu przez Wykonawcę z cenami z ofert najkorzystniejszy w innych postępowaniach wskazanych przez Zamawiającego, to różnice są zdecydowanie mniejsze – ceny te są na porównywalnym poziomie, a w przypadku formowania nasypów, cena jednostkowa zaoferowana przez Wykonawcę w niniejszym postępowaniu (17,50 zł/m3) jest wyższa od ceny zaoferowanej przez BUDIMEX S.A. w postępowaniu „Rozbudowa drogi wojewódzkiej nr 221, Odcinek C), która według twierdzeń Zamawiającego wynosiła 14,78 zł/m3. Fakt zaoferowania takiej ceny przez BUDIMEX S.A. nie stał wówczas na przeszkodzie w wyborze przez Zamawiającego oferty BUDIMEX S.A. jako oferty najkorzystniejszej – zakładając zatem, że wykonawcy winni być traktowani z zachowaniem zasady równości, cena oferowana przez Wykonawcę nie powinna budzić wątpliwości Zamawiającego. dowód: -Informacja o wyborze oferty BUDIMEX S.A. (Załącznik nr 9) 5. Warto w tym miejscu wskazać, że Krajowa Izba Odwoławcza niejednokrotnie negatywnie wypowiadała się w 59

przedmiocie stosowania metody porównywania pojedynczych cen oferowanych przez różnych wykonawców, jako metody identyfikowania rażąco niskiej ceny, wskazując na to, że różnice w cenach oferowanych pomiędzy wykonawcami świadczą o prawidłowym funkcjonowaniu konkurencyjnej gospodarki rynkowej. W powyższym zakresie warto przytoczyć niezwykle trafną konstatację Krajowej Izby Odwoławczej w wyroki z dnia 24 lutego 2022 r. (sygn. akt KIO 207/22): „Okolicznością notoryjną, a więc nie wymagającą żadnego dowodu jest fakt, że na każdą cenę ma wpływ cały szereg okoliczności i czynników indywidualnie dotyczących każdego przedsiębiorcy. Tak jak zestawienie różnych cen nie może stanowić dowodu, że cena jednego przedsiębiorcy jest realna, a każda niższa cena jest ceną nierynkową - ponieważ różne podmioty, o różnej historii na rynku, różnej wiarygodności finansowej, różnych relacjach handlowych, innej specyfice pracy oraz doświadczeniu, uzyskają różne ceny ofertowe w zakresie oferowanej usługi. Nie świadczy to natomiast o oferowaniu ceny rażąco niskiej, a o prawidłowym funkcjonowaniu konkurencyjnej gospodarki rynkowej i zawsze na rynku konkurencyjnym znajdą się podmioty, które oferują wykonanie danej usługi w znacznie wyższej cenie niż ich konkurent.”. 6. W sytuacji, gdy Zamawiający nie powziął wątpliwości, że wartość pojedynczych pozycji cenotwórczych doprowadza do nierynkowej ceny lub co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w Postępowaniu, nie można w ogóle mówić o podejrzeniu rażąco niskiej ceny. Jak już wcześniej podkreślano, Zamawiający wątpliwości takich nie powziął. 7. Sąd Okręgowy w Warszawie w wyroku z 4 stycznia 2023 r. sygn. akt XXIII Zs 147/22 jednoznacznie wskazał, że: „Niewątpliwie cena rażąco niska odnosi się do całego świadczenia tj. przedmiotu zamówienia. Orzecznictwo jak i doktryna wskazują także, że o rażąco niskiej cenie można mówić wówczas, gdy element świadczenia ceny jest oderwany od realnych cen rynkowych. Jeśli wielkość taka zostaje następnie skompensowana cenami za inne elementy świadczenia i w całości cena nie nabiera charakteru rażąco niskiego, zamawiający nie powinien ingerować w zasady przeprowadzania kalkulacji wewnętrznej (w obrębie przedmiotu zamówienia) dokonanej przez wykonawcę. Pogląd ten jest ugruntowany w orzecznictwie (tak np. Zespół Arbitrów przy Urzędzie Zamówień Publicznych w wyroku z 7 kwietnia 2005 r., UZP/ZO/0-611/05, LEX nr 179370, Krajowa Izba Odwoławcza w postanowieniu z 1 sierpnia 2008 r., KIO/UZP 756/08, LEX nr 442749, i wyroku z 11 marca 2011 r., KIO 374/11, LEX nr 784821, czy też Sąd Okręgowy w Poznaniu w postanowieniu z 17 stycznia 2006 r., II Ca 2194/05, niepubl.). Jedynie w sytuacji, gdy zaniżona cena jednostkowa skutkuje nierynkowym obniżeniem ceny oferty, może stać się faktyczną przyczyną odrzucenia oferty. (…) Nie sposób z różnic w wartościach złożonych ofert wywieść, że oferta niższa niż wskazana przez skarżącego (...) jest ofertą nierynkową.” 8. Jeszcze w okresie

obowiązywania ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. prawo zamówień publicznych – wykształciło się orzecznictwo, zgodnie z którym zamawiający badając ofertę w zakresie podejrzenia rażąco niskiej ceny zobowiązany jest zbadać cały jej zakres i całą jej treść, a ewentualne wątpliwości zobowiązany jest odnieść do całego przedmiotu świadczenia, a nie jedynie opierać się na wybiórczym porównaniu cen jednostkowych. „W ocenie Zespołu Arbitrów nie można przyjąć rażąco niskiej ceny oferty na podstawie cen jedynie z dwóch z 75 pozycji cenowych oferty, jeżeli pozycje te nie wpłynęły decydująco na zaniżenie ceny całej oferty (dlatego też przedłożony przez odwołującego dowód na stosowane przez producentów ceny nie miał wpływu na ocenę tego zarzutu.” (por. Wyrok Zespołu Arbitrów przy Urzędzie Zamówień Publicznych z dnia 7 kwietnia 2005 r. sygn. akt UZP/ZO/0-611/05).

miejsce w zasadzie w większości postępowań przetargowych. Jednakże samo stwierdzenie różnicy w cenach nie daje Zamawiającemu podstaw do powzięcia uzasadnionych wątpliwości co do ceny oferty lub jej istotnych części składowych. Uzasadnione wątpliwości muszą bowiem wynikać z konkretnych okoliczności wskazujących na zaniżenie ceny w stosunku do obiektywnych kosztów realizacji zamówienia. W sytuacji, gdy żadne inne okoliczności nie dają podstaw do podejrzenia, że cena danej oferty została skalkulowana w sposób nierzetelny, Zamawiający nie ma obowiązku kierowania wezwania” (por. Wyrok KIO z dnia 21 marca 2023 r. sygn. akt KIO 646/23). 2)              „W ocenie Izby nawet jeśli

pomimo dosyć niskiej wyceny jednego czy dwóch składników całe zamówienie pozostaje dla konkretnego wykonawcy dalej opłacalne, to w tym przypadku nie może być mowy o wystąpieniu rażąco niskiej ceny. Decydujące znaczenie należy przypisać zależności pomiędzy jednostkowymi zaniżeniami a ceną całej oferty, a nie traktować ceny pojedynczych składników oferty, choćby były one na niskim poziomie, w sposób wyizolowany i oderwany od całej oferty” (por. Wyrok KIO z dnia 16 września 2022 r. sygn. akt KIO 2259/22). 3) „(…) nie oznacza to bynajmniej, że zamawiający może ograniczyć się do weryfikacji, czy owa część jest niedoszacowana. Z perspektywy art. 226 ust. 1 pkt 8 p.z.p. decydująca jest zależność między tym jednostkowym zaniżeniem, a ceną całej oferty. Jeśli mimo niskiej wyceny jednego elementu całe zamówienie pozostaje opłacalne dla wykonawcy, to nie może być mowy o rażąco niskiej cenie.” (por. Wyrok KIO z dnia 17 stycznia 2022 r. sygn. akt KIO 3730/21). 10. Tymczasem z treści Wezwania nie wynika nawet, że Zamawiający powziął jakiekolwiek wątpliwości co do wykonania przedmiotowego zamówienia na poziomie 61

zaaferowanej przez Wykonawcę ceny. 11. Wykonawca wskazuje, że wymienione przez Zamawiającego pozycje kosztorysu (poz. poz. 35, 51, 53, 54, zakres związany z „Robotami ziemnymi”) nie są istotnymi częściami składowymi, o których mowa w art. 224 ust. 1 p.z.p. W piśmiennictwie słusznie wskazuje, się, że „Istotna część składowa” ceny lub kosztu definiowana jest nie tylko jako taka część składowa ceny, która stanowi istotny ułamek ceny oferty, lecz także jako część składowa ceny oferty, będąca ceną (wynagrodzeniem) za wykonanie świadczenia, które ma istotne znaczenie merytoryczne (wyrok KIO z 25.01.2022 r., KIO 69/22, LEX nr 3317706). Istotnymi częściami składowymi ceny w rozumieniu 224 ust. 1 p.z.p. są więc te części ceny lub kosztu, które ze względu na wielkość lub rozmiar (znaczący udział w całości zamówienia) i przypisane im ceny mogą spowodować nienależyte wykonanie lub niewykonanie zamówienia. (P. Wiśniewski [w:] J. E. Nowicki, P. Wiśniewski, Prawo zamówień publicznych. Komentarz, wyd. V, Warszawa 2023, art. 224.)  12.

Wykonawca wyjaśnia (o czym będzie szczegółowo w części III – Wyjaśnień), że koszt związany z realizacją zakresu wskazanych przez Zamawiającego czterech pozycji Kosztorysu nie został zaniżony         i wynika z doświadczenia Wykonawcy, który dobrał

odpowiednich podwykonawców mogących zrealizować umowę na korzystnych warunkach, mając na względzie uwarunkowania rynkowe oraz ramy realizacji niniejszego zadania. Dostrzeżona różnica czterech pozycji cenowych                  z cenami pozostałych

wykonawców może wynikać choćby z nieoptymalnych założeń realizacyjnych lub nieodpowiedniego doboru podwykonawców lub odmiennych metodologii obliczania cen jednostkowych przyjętych przez pozostałych wykonawców. 13. Różnice pomiędzy cenami jednostkowymi, nie wskazują rażąco niskiej ceny, a wyłącznie świadczą            o fakcie

powszechnie znanym – że wykonawcy posiadają często inne zasady i inną metodologię wyceny ofert. Sytuacja taka z całą pewnością nie stanowi podstawy wezwania           w

trybie art. 224 ust. 1 p.z.p. – podejrzenia rażąco niskiej ceny. „Wykonawcy mogą w różny sposób kalkulować ceny swoich ofert, o ile nie naruszają w tym zakresie postanowień zawartych w swz. Tym samym różnorodna metodologia ustalania cen jednostkowych, a w efekcie całkowitej ceny oferty, nie jest nietypową sytuacją rynkową, również w obszarze zamówień publicznych. (…) Istotne bowiem jest to, aby jego sposób kalkulacji ceny zapewniał należyte wykonanie zamówienia, a nie to, by był analogiczny do sposobu wyceny innych wykonawców lub zamawiającego” (por. Wyrok KIO z dnia 27 lipca 2021 r. sygn. akt KIO 1899/21). 14. Wykonawca zwraca nadto szczególną uwagę na fakt, że zaoferowana cena nie odbiega zasadniczo od cen innych ofert złożonych w Postępowaniu. Zaoferowana cena, mimo że jest najniższa spośród złożonych ofert to z uwagi na jej globalną wysokość nie powinna budzić wątpliwości co do możliwości zrealizowania przedmiotowego zadania zgodnie               z wymaganiami określonymi przez Zamawiającego. 15. Cena oferty

Wykonawcy stanowi 83% średniej arytmetycznej wszystkich ofert złożonych w Postępowaniu. Kolejna oferta - Strabag Sp. z o.o. z siedzibą w Pruszkowie zawiera cenę wyższą od ceny zaoferowanej przez Wykonawcę jedynie o 7,98%. Kolejne w kolejności oferty zawierają cenę wyższą od ceny zaoferowanej przez Wykonawcę o: 1) 13,79% - oferta Przedsiębiorstwo Budowy Dróg S.A.             z siedzibą w Starogardzie Gdańskim; 2)

S.A. z siedzibą w Skierniewicach; 3) 17,21% - oferta Colas Polska Sp. z o.o. z siedzibą w Palędzie; 4) 19% - oferta Transpol Lider Sp. z o.o. Sp. k.                    z siedzibą w

Inowrocławiu; 5) 20,39% - oferta Budimex S.A. z siedzibą w Warszawie; 6) 31,80% - oferta Unitrak Sp. z o.o. z siedzibą w Kielnie. 16. Cztery najkorzystniejsze oferty                w

postępowaniu zostały skalkulowane na podobnym poziomie – różnica pomiędzy nimi nie przekracza 15%. Powyższe świadczy o tym, że obecnie konkurencja na rynku wykonawczym jest zaciekła, a wykonawcy mają możliwość oferowania korzystniejszych dla zamawiających warunków realizacji zamówień. B. Nieprzejrzystość Wezwania Zamawiającego 1. Wykonawca ponad twierdzenia podniesione w części I A. niniejszych wyjaśnień wskazuje, że treść Wezwania Zamawiającego uniemożliwia mu rzetelne odniesienie się do zarzutu rzekomej rażąco niskiej ceny. W Wezwaniu nie wskazano w istocie żadnych zarzutów – ani wątpliwości jakie Zamawiający powziął w związku z stwierdzoną przez niego różnicą cenową czterech pozycji jednostkowych. Zamawiający nie wskazał także zakresu oczekiwanych wyjaśnień oprócz zacytowania treści powszechnie obowiązującego prawa. 2. Zamawiający jako prowadzący postępowanie o udzielenie zamówienia zgodnie z przepisami p.z.p. winien formułować nie tylko zarzuty, ale także określać oczekiwany przez niego zakres wyjaśnień, względnie - dokumentów. Jak słusznie wskazała Krajowa Izba Odwoławcza w wyroku z dnia 4 maja 2022 r. (sygn. akt KIO 989/22) „(...) W wezwaniu do złożenia wyjaśnień w zakresie ceny lub kosztu lub ich istotnych części składowych zamawiający musi określić swoje wątpliwości, aby wykonawca wiedział, co należy wyjaśnić i z jakiego powodu zamawiający powziął wątpliwości. (...). (Prawo zamówień publicznych. Komentarz, pod red. H. Nowaka, M. Winiarza, Warszawa 2021, s. 708 i 712.). (…) W tym miejscu należy wskazać, że

Zamawiający jest zobligowany do precyzyjnego określenia swoich wątpliwości w treści wezwania skierowanego do wykonawcy i ciężaru tego nie można przenosić na wykonawców ubiegających się o uzyskanie zamówienia. Obowiązkiem wykonawcy jest udzielenie wyczerpujących wyjaśnień w odpowiedzi na wezwanie, jednak do obowiązków zamawiającego należy jednoznaczne sformułowanie treści wezwania.” 3. W omawianym zakresie na szczególną uwagę zasługuje pogląd wyrażony przez Krajową Izbę Odwoławczą w wyroku           z 18 marca 2022 r. (sygn. akt KIO 552/22), gdzie KIO bardzo obszernie

objaśniła jaka relacja winna występować pomiędzy wezwaniem zamawiającego do złożenia 63

wyjaśnień, a treścią odpowiedzi wykonawcy: „[…] złożone wyjaśnienia powinny stanowić adekwatną odpowiedź na skierowane do wykonawcy wezwanie. W ocenie Izby skierowane do wykonawcy ROMI wezwanie miało charakter ogólny, na co wskazuje użycie zwrotu "w szczególności" oraz odwołanie się do treści art. 224 ust. 3 p.z.p, który również stanowi jedynie przykładowy zakres wyjaśnień. Zamawiający w treści wezwania nie wyszczególnił żadnych konkretnych okoliczności które mają zostać wyjaśnione, w tym nie zażądał szczegółowego rozbicia ceny. Mając powyższe na uwadze nie sposób uznać jakoby udzielone przez wykonawcę ROMI wyjaśnienia nie stanowiły odpowiedzi na to wezwanie, w tym wykonawca odniósł się do elementów oferty mających w jego przekonaniu korzystny wpływ na zaoferowaną cenę”. Pogląd ten zasługuje na aprobatę - samo pouczenie przez Zamawiającego o treści obowiązujących przepisów (np. art. 224 ust. 3 p.z.p. oraz art. 225 ust. 4 p.z.p.) nie czyni zadość obowiązkowi Zamawiającego do precyzyjnego sformułowania zarzutów.

samodzielnie kreował okoliczności, które miałby następnie poprzeć dowodami, jeżeli odpowiednie wezwanie w tym zakresie nie wypłynęło od Zamawiającego. Jeżeli Zamawiający nie sprecyzował, co należy wyjaśnić i poprzeć dowodami, to nie można od wykonawcy oczekiwać działania wykraczającego poza zakres wezwania”. „Zamawiający jest zobligowany do  precyzyjnego określenia swoich  wątpliwości w treści wezwania

skierowanego do wykonawcy w trybie art. 224 ust. 1 p.z.p. i ciężaru tego nie można przenosić na wykonawców ubiegających się o uzyskanie zamówienia. Obowiązkiem wykonawcy jest udzielenie wyczerpujących wyjaśnień w odpowiedzi na wezwanie, jednak to do obowiązków zamawiającego należy jednoznaczne sformułowanie treści wezwania: (por. Wyrok z dnia 12 stycznia 2023 r. sygn. akt KIO 3468/23). 7. Wykonawca wskazuje

jednocześnie, że nie może ponosić negatywnych konsekwencji zbyt ogólnego Wezwania -jak podkreślono w Uchwale Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 27 stycznia 2017 r. (sygn. akt: KIO/KU 3/17) „w wyrokach Krajowej Izby Odwoławczej, która wielokrotnie wskazywała, że po 64

pierwsze, gdy pierwotne wezwanie Zamawiającego jest zbyt ogólne, to wykonawca nie może ponosić negatywnych konsekwencji takiego wezwania, a co za tym idzie, zamawiający winien ponownie wezwać wykonawcę do złożenia wyjaśnień wskazując, które kwestie wymagają uszczegółowienia, a po drugie, że nie ma żadnych przeszkód, aby ponownie wezwać wykonawcę do złożenia wyjaśnień, gdy pierwotnie złożone wyjaśnienia budzą jeszcze wątpliwości, np. wyrok KIO sygn. akt 1143/15 z 23 czerwca 2015 r., wyrok KIO sygn. akt 150/16 z 18 lutego 2016 r.”. C. Wezwanie Zamawiającego jako czynność niezgodna z przepisami p.z.p. 1. Jak zostało wykazane w części I A. i B. Wezwanie w formie i treści w jakiej zostało skierowane do Wykonawcy jest czynnością niezgodną z przepisami p.z.p. 2. Jak słusznie wskazała Krajowa Izba Odwoławcza w wyroku z dnia 17 stycznia 2020 r. (sygn. akt 3730/20) Regulacja zawarta w art. 224 ust. 1 p.z.p. uzależnia żądanie wyjaśnień od wykonawcy od wystąpienia po stronie zamawiającego wątpliwości lub, gdy zaoferowana cena lub koszt, lub ich istotne części składowe, wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia. Wobec tego obowiązek badania, czy cena lub koszt nie zostały zaniżone, powstaje zawsze, gdy zamawiający nabierze wobec ich wysokości uzasadnionych wątpliwości. W szczególności należy mieć na uwadze, że bezpodstawne żądanie wyjaśnień -w przypadku braku uzasadnienia znajdującego oparcie w okolicznościach stanu faktycznego lub przepisach prawa - należy traktować jako naruszenie prawa. Ponadto wezwanie wykonawcy do złożenia wyjaśnień w aspekcie podejrzenia występowania w złożonej przez niego ofercie rażąco niskiej ceny wywołuje doniosłe i daleko idące konsekwencje po stronie wykonawcy, który do złożenia takich wyjaśnień został wezwany. Przepis art. 224 ust. 5 p.z.p. nakłada bowiem na wezwanego wykonawcę obowiązek wykazania, że jego oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny. Z przytoczonych powyżej powodów stosowanie tego instrumentu powinno być stosowane przez zamawiających w uzasadnionych przypadkach. 3. Niniejsze wyjaśnienia mimo oczywistej niezasadności oraz wadliwości Wezwania składane są jedynie z daleko idącej ostrożności. Zamawiający w przedmiotowym stanie faktycznym zobowiązany jest zrewidować poczynione już czynności w toku postępowania, w szczególności zrewidować czynność Wezwania w trybie art. 224 ust. 1 p.z.p. skierowanego do Wykonawcy. 4. Zgodnie           z orzecznictwem Krajowej Izby Odwoławczej (Wyrok

z 23 września 2010 r. sygn. akt 1939/10 "Zamawiający ma każdorazowo prawo do samoistnego podjęcia decyzji o powtórzeniu dokonanych przez siebie czynności w toku po stępowania o udzielenie zamówienia publicznego o ile uzna, iż dokonane uprzednio czynności są obarczone wadą lub zachodzą inne okoliczności uzasadniające ich unieważnienie". II. Tajemnica przedsiębiorstwa 1. Wykonawca oświadcza, że Załączniki 18.8 oraz 12.1-15 do niniejszych wyjaśnień, jak również sama treść wyjaśnień w części „III” (tj. str. 16 – 26) zawierają informacje handlowe                               i organizacyjne

przedsiębiorstwa - wszystkie te informacje posiadają dla Wykonawcy wartość gospodarczą. Zastrzeżenie informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa jest na gruncie p.z.p. dopuszczalnym ograniczeniem w zakresie jawności. Zgodnie z przepisem art. 18 ust. 3 p.z.p. Nie ujawnia się informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa                      w

rozumieniu przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U. z 2022 r. poz. 1233), jeżeli wykonawca, wraz z przekazaniem takich informacji, zastrzegł, że nie mogą być one udostępniane oraz wykazał, że zastrzeżone informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. 2. Zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji („Uznk”), aby dana informacja mogła zostać uznana za tajemnicę przedsiębiorstwa spełnione muszą zostać następujące przesłanki: (a) informacje muszą mieć charakter techniczny, technologiczny, organizacyjny lub inny wskazujący na wartość gospodarczą; (b) jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów informacje te nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób;

(c) uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności. 3. Poniżej Wykonawca przedstawia szczegółowe uzasadnienie spełnienia wszystkich przesłanek, o których mowa w art. 11 ust. 2 Uznk. 4. Powszechnie przyjmuje się, że informacja ma charakter technologiczny, kiedy dotyczy najogólniej rozumianych sposobów wytwarzania, formuł, wzorów i metod działania. Z kolei informacja handlowa obejmuje, najogólniej ujmując, całokształt oświadczeń i wiadomości przydatnych do prowadzenia przedsiębiorstwa, niezwiązanych bezpośrednio z cyklem produkcyjnym. Informacjami organizacyjnymi są natomiast dane używane w bieżącej działalności przedsiębiorstwa, takie np. jak struktura organizacyjna, procedury organizacyjne, stosowane metodologie, know — how przedsiębiorcy, procedury zdalnego dostępu, systemy przetwarzania informacji, instrukcje i procedury bezpieczeństwa. Ze względu na indywidualny charakter informacji mogących stanowić tajemnicę przedsiębiorstwa nie jest możliwe ich wyczerpujące wyliczenie. 5. Nie powinno więc budzić wątpliwości, iż dyspozycja zawarta w treści art. 11 ust. 2 Uznk stanowi katalog o charakterze otwartym i to od indywidualnej oceny danego przypadku powinno zależeć przyznanie danej informacji statusu tajemnicy przedsiębiorstwa1 . Teza ta znajduje potwierdzenie w uzasadnieniu nowelizacji przepisów Uznk z dnia 5 lipca 2002 r. (na podstawie której zastąpiono istniejące dotychczas enumeratywne wyliczenie informacji mogących być uznanymi za tajemnice przedsiębiorstwa katalogiem otwartym): „W przepisach tych [tzn. komentowanej ustawy - autor] rozszerzono zakres ochrony interesów przedsiębiorcy, związanych z jego działalnością zawodową. Mianowicie ochroną tą objęto wszelkie informacje, mające dla przedsiębiorcy wartość gospodarczą, które przedsiębiorca 66

uznał za poufne                     i zastosował wobec nich odpowiednie środki w celu

utrzymania tych informacji w tajemnicy”. 6. Obowiązek zachowania poufności określonych informacji w przypadku relacji                                   z podwykonawcami lub

poddostawcami wynika w głównej mierze z warunków finansowych, jakie widnieją w ofertach, a które są właściwe jedynie dla relacji na linii Wykonawca – podwykonawca/poddostawca. Wykonawca, w toku prowadzonej działalności na rynku inwestycji infrastrukturalnych, zbudował szereg relacji umożliwiających pozyskiwanie korzystnych warunków współpracy. Kluczowe jest, że warunki, które zaproponowane zostały Wykonawcy są na tyle korzystne, że pozwalają na skuteczne ubiegania się o udzielenie zamówienia nawet w postępowaniach cechujących się wysoką konkurencyjnością. Bez wątpienia zatem zawierają one upusty cenowe i rabaty, właściwe dla relacji Wykonawca – autor oferty. Podkreślić należy, że treść tych ofert jest konsekwencją wieloletniej współpracy, wzajemnego zaufania i zbudowanych relacji. Oferty uzyskane od podwykonawców mają indywidualny charakter. Nie może być zresztą inaczej skoro skierowane są do Wykonawcy (lub pracowników spółki) i dotyczą oferty kalkulowanej na potrzeby konkretnego postępowania. Ich ujawnienie mogłoby negatywnie skutkować dla relacji utrzymywanych z innymi podmiotami. 1 Por. wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 1 sierpnia 2008 r., sygn. akt KIO/UZP 745/08

przedsiębiorstwa. Podobnie wypowiedziała się Krajowa Izba Odwoławcza w wyroku z dnia 17 lutego 2016 r.3 uznając, że: Źródła dostaw, ceny materiałów, usług podwykonawczych, jakie są oferowane wykonawcy wysokość rabatów                 i zasady otrzymywania

tych rabatów są również elementem organizacji przedsiębiorstwa, elementem prowadzonej działalności, wypracowanych kontaktów i posiadają wartość gospodarczą, jako informacje handlowe. Gdyby konkurenci mieli świadomość tego, od jakich podmiotów, za jakie ceny i na jakich warunkach dany wykonawca kupuje materiały i uzyskuje usługi, mogliby podejmować 67

próby nawiązania kontaktu z tymi samymi dostawcami                       i uzyskania

podobnych cen, co mogłoby wpłynąć negatywnie na konkurencyjność skarżonego konsorcjum. Niewątpliwie wyszukanie i nawiązanie korzystnych kontaktów handlowych, wypracowanie własnych procedur w toku realizacji zamówienia - wymagało zaangażowania czasowego i poniesienia nakładów po stronie wykonawcy, które jako wartości gospodarcze ma prawo chronić. 8. W związku z powyższym, oferty podwykonawców i poddostawców w najdalej idący sposób wpływają na bowiem na kluczowe aspekty tegoż zobowiązania, takie jak możliwość jego realizacji za określoną cenę, w określonym terminie i w danych warunkach. 9. Wykonawca oświadcza, że oferty podwykonawców nie zostały upublicznione -wręcz przeciwnie, w ich treści wyraźnie wskazano, że stanowią one tajemnicę przedsiębiorstwa podwykonawców. Podwykonawcy upoważnili Wykonawcę do przekazania treści ofert wyłącznie Zamawiającemu lub Krajowej Izbie Odwoławczej. 10. Jak wynika z orzecznictwa Krajowej Izby Odwoławczej (wyrok z dnia 7 kwietnia 2022 r. sygn. akt KIO 764/22) „Niezbędnym elementem skutecznego uznania danej informacji za tajemnicę przedsiębiorstwa jest wykazanie przesłanek z art. 11 ust. 2 u.z.n.k. Tymczasem, aby je wykazać, należy np. przedstawić dokumenty, z których wynika, że konkretne informacje (te same, które zostały zastrzeżone) w konkretnych okolicznościach są dostępne wyłącznie dla ściśle określonego kręgu osób.”. 11. Upublicznienie treści ofert podwykonawców, zaoferowanych przez nich cen czy ujawnienie samej okoliczności potencjalnej współpracy z Wykonawcą może spowodować wiele negatywnych 2 Sygn. KIO 289/16 3 Sygn. KIO 149/16 konsekwencji o charakterze gospodarczym, na które Wykonawca wskazywał powyżej. O znaczeniu takich informacja wielokrotnie wypowiadała się Krajowa Izba Odwoławcza, w tym m.in. w wyroku z 7 kwietnia 2022 r. (sygn. akt KIO 730/22), gdzie Izba wskazała, że „Podziela stanowisko co do znaczenia gospodarczego w kontekście tajemnicy przedsiębiorstwa informacji (…), których ujawnienie może stanowić zagrożenie dla interesów przedsiębiorcy poprzez między innymi osłabienie ich wiarygodności, zmniejszenie zdolności kredytowej, zdolności negocjacyjnej, co w konsekwencji może rzutować na zawieranie umów na korzystnych warunkach. Trudno oczekiwać od wykonawcy, by w każdym przypadku wykazywania wartości gospodarczej zastrzeganych informacji przedstawił dowody w formie fizycznej - czasami uzyskanie pewnych korzyści lub zaoszczędzenie kosztów z powodu utajnienia określonych informacji może mieć charakter potencjalny i przyszły, co jednak nie przesądza o braku wartości gospodarczej takich informacji.”. 12.„Wypracowane przez Odwołującego w ramach prowadzonej działalności relacje handlowe - stanowiące efekt współpracy i budowanych przez lata kontaktów podmiotów prywatnych, a także istniejącej pomiędzy nimi relacji biznesowej, stanowią o wymiernej wartości gospodarczej takich informacji. Utrzymywanie w tajemnicy informacji o współpracy z danym podmiotem czy też 68

o przedmiocie takiej współpracy, może mieć wpływ na budowaną pozycję rynkową danego wykonawcy. Informacje na temat kontrahentów spoza sektora publicznego, uzyskanego w ramach współpracy wynagrodzenia, czy przedmiotu tej współpracy mogą stanowić źródło wiedzy o danym przedsiębiorcy i dla innego podmiotu, działającego profesjonalnie w tym samym segmencie rynku, mogą być wykorzystane w celu zachwiania pozycji konkurencji” (wyrok z dnia 9 maja 2022 r. Krajowej Izby Odwoławczej sygn. akt KIO 1006/22). 13. Z analogiczną sytuacją mamy do czynienia w przypadku wyjaśnień Wykonawcy. Zawierają one szczegółowe wyliczenia, które odzwierciedlają sposób realizacji zamówienia. Kalkulacja ceny ofertowej stanowi know - how Wykonawcy, jest bowiem konsekwencją strategii, którą przyjął Wykonawca na etapie opracowywania ceny ofertowej. Jest to szczególnie istotne biorąc pod uwagę, że w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego rywalizują Wykonawcy z tego samego rynku, którzy wycenić muszą ten sam zakres prac. Zatem właśnie ów know - how niejednokrotnie przesądza o przewadze, która pozwolić może na wygranie przetargu. Oznacza to, że wartością podlegającą prawnej ochronie jest dobór kontrahentów, rozwiązań technicznych i wykorzystanie okoliczności sprzyjających danemu wykonawcy. Podkreślić również należy, że reguły kalkulacji cen ofertowych, jakkolwiek niewątpliwie uzależnione od konkretnych postępowań, są co do zasady wykorzystywane w różnych postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego. Zatem ochrona tych informacji              w postępowaniu przekłada się jednocześnie na

analogicznie upatrywany interes wykonawcy w innych postępowaniach. Nie budzi zatem wątpliwości, że mamy tu do czynienia z całym pakietem informacji odnoszących się do organizacji i podstaw funkcjonowania przedsiębiorstwa, w tym koncepcji Wykonawcy w zakresie sposobu prowadzenia działalności gospodarczej. 14. Zasadność utajniania tego typu informacji potwierdza w swoim orzecznictwie Krajowa Izba Odwoławcza, chociażby w wyroku z dnia 14 maja 2013 r.4 Tak więc informacje zawarte w 4 Sygn. KIO 908/13 wyjaśnieniach wykonawcy mają wartość gospodarczą. Sposób budowania strategii cenowej w ofercie i elementy składowe tej strategii (kosztorysy i struktura zatrudnienia) spełniają przesłanki uznania informacji tych za tajemnicę przedsiębiorstwa, stanowiącego know-how, jako posiadających wartość handlową i gospodarczą, obrazują bowiem rozwiązanie dotyczące kalkulacji ceny, która pozwoliła na wybór jego oferty jako najkorzystniejszej. 15. Dodatkowo należy stwierdzić, że informacje zastrzeżone w wyjaśnieniach należy brać pod uwagę jako jedną całość składającą się na treść wyjaśnień i nie mogą one być wyrywkowo wyciągane            z kontekstu, ponieważ w takim przypadku mogłoby pośrednio dojść

do ujawnienia tajemnicy przedsiębiorstwa. Zastrzeżone informacje nie zostały nigdy ujawnione do wiadomości publicznej, a Wykonawca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności — ograniczając krąg osób zaangażowanych w temat wymiany 69

korespondencji i argumentacji,            a osoby te zostały zobowiązane do zachowania

wszelkich informacji w poufności. 16. Powyżej wskazane informacje pozyskane przez inne przedsiębiorstwa zmniejszyłoby konkurencyjność Wykonawcy w innych przetargach. Otoczenie konkurencyjne wyeliminowałoby taki podmiot        z rynku, gdyby jego unikalna

wiedza o konkretnym biznesie stała się publiczna i dostępna dla każdego. Skutki takiego działania naraziłyby na szkodę interes spółek i w konsekwencji także wszystkich pracowników. 17. Nadto, nie sposób nie dostrzec, że przedmiot zamówienia wymaga wykonania określonych prac powtarzalnych - prac, które są wykonywane także na innych podobnych kontraktach. Wykonawca mógłby więc, ceny oraz dane wskazane w ofertach zastosowanych  w niniejszej sprawie,  wprost zastosować  w kolejnych

postępowaniach, budując w ten sposób przewagę konkurencyjną, i w konsekwencji osiągając korzystniejsze ceny ofertowe, a jeśli informacje te zostaną ujawnione podmiotom konkurencyjnym, z pewnością utracą zbudowaną przewagę gospodarczą. W takiej sytuacji, na potrzeby kolejnych postępowań, będzie musiał na nowo zbierać informacje oraz wyceniać określony zakres prac, poszukując dalszych oszczędności, odmiennie grupując koszty wspólne, ustalając inne poziomy zysku i wyceny ryzyka itd., co przy tym istotne, przy ostrej rywalizacji rynkowej. Wykonawca nie ma w tym zakresie nieograniczonych możliwości. Konieczność każdorazowego ujawniania cen jednostkowych, prowadzić będzie do utraty możliwości efektywnego konkurowania w kolejnych postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego, generując straty (utracone zyski z realizacji kolejnych, potencjalnych zamówień). Wykonawca sporą część portfela zleceń pozyskuje z rynku zamówień publicznych, gdzie                     w dalszym ciągu głównym kryterium

przesądzającym o wyborze jest cena. W odczuciu Wykonawcy jest rzeczą oczywistą, że informacje handlowe, gospodarcze i technologiczne decydujące o uzyskaniu najkorzystniejszej ceny muszą mieć charakter poufny i stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. 18. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazano, że informacja staje się "tajemnicą", kiedy przedsiębiorca przejawia wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich. Nie traci natomiast swojego charakteru przez to, że wie o niej pewne ograniczone grono osób zobowiązanych do dyskrecji (np. pracownicy przedsiębiorstwa). Pozostanie określonych informacji tajemnicą przedsiębiorstwa wymaga, aby przedsiębiorca podjął działania zmierzające do wyeliminowania możliwości ich dotarcia do osób trzecich               w

normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań (por. np. orzeczenie SN Izba Cywilna z 6.06.2003, IV CKN 211/01; orzeczenie SN z dnia 3.10.2000 r., I CKN 304/00, OSNC 2001, nr 4, poz. 59 oraz orzeczenie SN z dnia 5.09.2001 r., I CKN 1159/00, OSNC 2002, nr 5, poz. 67). „Art. 11 ust. 1 Ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji - istnienie zasięgu stanu tajemnicy - uzależnia od podjęcia przez przedsiębiorcę 70

określonych działań zmierzających do zachowania poufności objętych nią danych. Działania te - jak trafnie podnosi się w literaturze przedmiotu - powinny zmierzać do osiągnięcia takiego stanu, w którym osoby trzecie chcąc zapoznać się z treścią informacji, muszą doprowadzić do wyeliminowania przyjętych przez przedsiębiorcę mechanizmów zabezpieczających przed niekontrolowanym wypływem danych. Wybór informacji mających zostać objętymi poufnością należy oczywiście do przedsiębiorcy. Jednakże wybór ten, co do zakresu stanu tajemnicy, nie może być oderwany od możliwości podjęcia niezbędnych działań w celu zachowania w poufności wybranych informacji (art. 11 ust. 4 ustawy)" — tak Sąd Najwyższy w wyroku z 5 września 2001 roku, I CKN 1159/00. 19. Zgodnie z poglądem Sądu Najwyższego wyrażonym w wyroku z dnia 3 października 2000 r. „Informacja (wiadomość) „nie ujawniona do informacji publicznej” to informacja nieznana ogółowi lub osobom, które ze względu na swój zawód są zainteresowane w jej posiadaniu. Taka informacja podpada pod pojęcie "tajemnicy", kiedy przedsiębiorca ma wolę, by pozostała ona tajemnicą dla pewnych kół odbiorców, konkurentów i wola ta dla innych osób musi być rozpoznawalna”. Wykonawca oświadcza, iż wymienione powyżej informacje nie były i nie będą ujawniane do wiadomości publicznej, czemu Wykonawca dało wyraz w sposób jednoznaczny i zrozumiały dla osób mających do nich dostęp (oraz podjęło szereg czynności służących ich ochronie, o czym mowa w dalszej części pisma). Tym samym bezsporne jest, że nie można ich uznać za powszechnie znane czy też łatwo dostępne. 20. Wyjaśniamy, że informacje zawarte w niniejszych wyjaśnieniach i załączonych do nich dokumentach nie są ujawnione przez nas nie tylko poza sferę naszych przedsiębiorstw, ale nie są ujawnione większości naszych pracowników, a wyłącznie osobom niezbędnym do przygotowania kompleksowej oferty. Ponadto wszyscy pracownicy spółek wchodzących w skład Wykonawcy zobowiązani są do zachowania w poufności wszelkich informacji pozyskanych w związku z zatrudnieniem, niedotyczących ich osobistych spraw wynikających ze stosunku pracy. Dostęp do tych informacji posiada wąska grupa pracowników Wykonawcy, czego w żadnym wypadku nie można utożsamiać z ich upublicznieniem. Jak wskazuje Sąd Najwyższy w przywołanym już wyroku „tajemnica nie traci swojego charakteru, gdy wie o niej pewne ograniczone grono osób, zobowiązanych do dyskrecji, w tym – kontrahenci przedsiębiorcy”. Na uwagę zasługuje, że nie jest możliwe zapoznanie się z przedmiotowymi informacjami zwykłą, prawnie dozwoloną drogą (wykazanie, iż w taki sposób możliwe jest uzyskanie dostępu do informacji pozbawia je ochrony prawnej5 ). 21. Ostatnią przesłanką warunkującą uznanie danej informacji za stanowiącą tajemnicę przedsiębiorstwa jest podjęcie przez przedsiębiorcę działań zmierzających do zachowania jej poufności. Na wstępie zaznaczyć należy, iż ustawodawca

w żaden sposób nie precyzuje form, 5 Por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 9 lutego 2012 r., sygn. I ACa 968/11

jakie przybrać powinny zmierzające do zachowania poufności działania przedsiębiorcy. Zdaje się więc nie budzić wątpliwości, iż postępowanie przedsiębiorcy w kontekście art. 11 ust. 2 Uznk oceniać należy przez pryzmat celu, jaki tej normie przyświeca. Tym natomiast jest uniemożliwienie, aby chroniona informacja dotarła do wiadomości osób trzecich w normalnym toku zdarzeń, bez żadnych specjalnych starań z ich strony6 . 22. W jednym ze swoich wyroków Sąd Najwyższy poddał analizie dyspozycję art. 11 ust. 2 Uznk7 w kontekście spoczywających na przedsiębiorcy obowiązków i stwierdził, iż ani z treści tego przepisu, ani z całokształtu Porozumienia w Sprawie Handlowych Aspektów Praw Własności Intelektualnej (zbiór europejskich standardów w zakresie uczciwej konkurencji) nie wynika, jakim działaniom ochronnym muszą zostać poddane tajemnice przedsiębiorstwa, aby można było traktować je jako poufne. Sąd Najwyższy wskazuje ponadto: „W unormowaniach tych mówi się jedynie, że działania te muszą być (art. 11 ust. 4 Uznk), (art. 39 ust. 2 TRIPS). Ocena określonych działań jako odpowiednich, czy też rozsądnych w rozumieniu powołanych przepisów, może przedstawiać się różnie w zależności od okoliczności konkretnego przypadku” 8 . Przyjąć więc należy, iż to do przedsiębiorcy należy wybór takich środków zaradczych, aby zagwarantować, iż informacje, których jawność chce ograniczyć pozostaną niedostępne bez podjęcia specjalnych, ukierunkowanych na ich odtajnienie, działań. Wykonawca stosuje rygorystyczne reguły wewnętrzne związane z dostępem do informacji stanowiących tajemnice przedsiębiorstwa oraz z obrotem tymi informacjami. 23. Do środków, którymi może posługiwać się wykonawca w celu zachowania tajemnicy przedsiębiorstwa zgodnie z przyjętym                     w doktrynie katalogiem zaliczyć

można między innymi: dozór fizyczny, kontrolę dostępu do pomieszczeń, monitoring, właściwy obieg dokumentacji, a także technologie zapewniające bezpieczeństwo sieci informatycznych przedsiębiorstwa. Jak wskazuje się w doktrynie, „środki prawne stosowane w ochronie informacji również nie są homogeniczne i obejmują np. poinformowanie pracowników o potrzebie ochrony informacji, wewnętrzne procedury, klauzule do umów o pracę, oddzielne umowy o poufność, zakazy konkurencji, oświadczenia                   o

poufności dokumentów wysyłanych drogą elektroniczną lub tradycyjną"9 . 24. Odnosząc powyższe okoliczności do przedmiotowego Postępowania, należy wskazać, że wszystkie informacje objęte zastrzeżeniem spełniają warunek poufności, tj. nie są to informacje powszechnie dostępne, a Wykonawca dołożył wszelkich starań, żeby żadne informacje umożliwiające ujawnienie tych danych nie były dostępne publicznie. 25. W celu ochrony informacji objętych tajemnicą przedsiębiorstwa Wykonawca podjął szereg działań o charakterze zarówno fizycznym jak i prawnym, co przejawia się między innymi w tym, że 72

dostęp do informacji zawartych we wszystkich wymienionych dokumentach posiada wyłącznie określone i ograniczone grono pracowników i współpracowników Wykonawcy. 6 Por. wyrok SN z dnia 3 października 2000 r., sygn. I CKN 304/00 7 Wyrok odnosi się do poprzedniej jednostki redakcyjnej Uznk odnoszącej się do tajemnicy przedsiębiorstwa (art. 11 ust. 4) 8 Wyrok SN z dnia 28 lutego 2007 r., sygn. V CSK 444/06 9 Michalak A. Art. 11. W: Ustawa              o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz, wyd, II. Wolters

Kluwer, 2016

informacje te gromadzone są w taki sposób, że nie jest możliwy dostęp do nich przez osoby nieupoważnione. 26. Dostęp do wskazanych informacji ma wyłącznie ograniczona liczba pracowników Wykonawcy - osoby odpowiedzialne za przygotowanie danej oferty (w zakresie, w jakim dostęp ten jest niezbędny do złożenia poprawnej formalnie oferty) oraz zarządy Spółek. Mówiąc o ograniczeniach w dostępie pracowników i innych osób do zastrzeganych  informacji wskazać należy, że Wykonawca stosuje  ograniczenia

organizacyjne związane                   z przepływem danych polegające m. in. na

wprowadzeniu stosownych procedur wewnętrznego obiegu informacji stanowiących

tajemnicę przedsiębiorstwa, zabezpieczeniu hasłami danych zapisywanych na serwerze, itp. W celu ochrony informacji o poufnym charakterze, w Grupie Kapitałowej Polimex Mostostal zostały wprowadzone mechanizmy ochrony informacji poufnych w postaci Regulaminu obiegu i ochrony dostępu do informacji poufnych oraz wykonywania obowiązków

informacyjnych w Grupie Kapitałowej Polimex – Mostostal S.A. („Regulamin”) – Załącznik nr 1 oraz Procedura Przygotowania Oferty i Umowy, z których wyciągi przedkładamy w załączeniu – Załącznik nr 2. Zgodnie z pkt. 5 wskazanej procedury, wszelkie informacje i dokumenty pozyskiwane i tworzone w trakcie procesu ofertowania podlegają ochronie przez wyznaczony w tym celu dział. Mając na względzie poufność informacji i dokumentacji związanych  z przygotowywaną  ofertą wskazana procedura  wprowadziła również

szczegółowy tryb wyboru zespołu ofertowego oraz jego składu. Odnosząc się zaś do przedłożonego Regulaminu wskazuję w szczególności na regulacje dotyczące ochrony informacji poufnych w zakresie prowadzenia listy osób mających dostęp do informacji poufnych,  zakazu wykorzystywania i ujawniania informacji  poufnych, archiwizacji

dokumentów, udostępniania informacji poufnych na zewnątrz spółki oraz podmiotów zależnych, nadzoru i kontroli nad informacjami poufnymi oraz sankcji za naruszenie postanowień Regulaminu. 27. Dodatkowo pracownicy, mający dostęp do zastrzeganych informacji, zostali zobowiązani do zachowania tychże informacji w tajemnicy, na dowód czego w załączeniu przedkładamy wzory umów o pracę zawartych z pracownikami uczestniczącymi w procedurze przygotowania ofert stosowane przez Polimex – Mostostal S.A. oraz Polimex Infrastruktura sp. z o.o. (Załącznik nr 3.1 oraz Załącznik nr 3.2) oraz wzór 73

oświadczenia osoby zatrudnionej o zobowiązaniu do zachowania poufności oraz przestrzeganiu Regulaminu (Załącznik nr 4).Obowiązek zachowania poufności zastrzeganych informacji jest także jednym z podstawowych obowiązków pracowniczych, jakie spoczywają na osobach pracujących na rzecz Wykonawcy, wynikającym z art. 100 § 2 pkt 4 Kodeksu pracy. 28. Ponadto - umowy zawarte przez Wykonawcę z podwykonawcami (dostawcami) przewidują, że sam fakt prowadzenia negocjacji z podwykonawcami jest objęty klauzulą poufności. Co więcej, w celu zachowania poufności, w Grupie Kapitałowej Polimex Mostostal została wdrożona Procedura Zakupów w GK PxM, z której wyciąg przedkładamy w załączeniu (Załącznik nr 5). Zgodnie z obowiązującą procedurą, „zapytanie ofertowe może być otwarte, czyli dostępne publicznie lub zamknięte, czyli skierowane do kwalifikowanych grup dostawców/podwykonawców w danej grupie dostawców/podwykonawców (oferujących określone produkty/usługi). Zapytania zamknięte muszą być bezwzględnie stosowane w przypadku przekazywania dokumentacji technicznej lub innych wewnętrznych dokumentów. Zapytanie ofertowe zawierające

kompleksową dokumentację techniczną lub inne wewnętrzne dokumenty może być skierowane wyłącznie do firm kwalifikowanych, które podpisały deklarację o poufności.” W związku z powyższym Wykonawca załącza również wzór klauzuli poufności obowiązującej w Grupie Kapitałowej Polimex Mostostal, akceptowanej przez kontrahentów przed udostępnieniem przez Wykonawcę informacji związanych z daną inwestycją (Załącznik nr 6). 29. Wykonawca wypracował wewnętrzne reguły obiegu dokumentów oraz dostępu do informacji, jak również wdrożył technologię zabezpieczającą bezpieczeństwo sieci informatycznych. W szczególności, wszelka korespondencja elektroniczna dotycząca postępowania, a zwłaszcza ta dotycząca informacji zawartych w wyżej wymienionych załącznikach zawiera oświadczenie o poufności dokumentów i informacji w nich zawartych. 30. Podsumowując, należy wskazać, że Wykonawca uczyniło zadość wymaganiom w zakresie skutecznego zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa, a wskazane informacje nie mogą zostać udostępnione pozostałym wykonawcom. Biorąc pod uwagę powyższe, zastrzeżenie tajemnicy przedsiębiorstwa jest zasadne. III. Wyjaśnienia ### TAJEMNICA PRZEDSIĘBIORSTWA WYKONAWCY – POCZĄTEK ###

IV. Podsumowanie 1. Wykonawca oświadcza, że oświadcza i potwierdza, że złożona przez Wykonawcę oferta jest zgodna i odpowiada treści SWZ, jak również, że w zaoferowanej cenie zawarto całość kosztów związanych z realizacją przedmiotu zamówienia oraz, że złożenie oferty nie stanowi czynu nieuczciwej konkurencji. 2. Wykonawca oświadcza nadto, że zaoferowana przez Wykonawcę cena zapewnia realizacją przedmiotu zamówienia bez uszczerbku dla jego jakości.

3. Wykonawca wskazuje, że część „III” niniejszych wyjaśnień, jak również Załączniki 1 - 8.8 i 15 wraz z ofertami Podwykonawców (Załączniki 12.1-14.5) stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa Wykonawcy. (…)”.

W pozostałym zakresie Izba odniesie się przy rozpoznawaniu zarzutów.

Biorąc pod uwagę stan rzeczy ustalony w toku postępowania (art. 552 ust.1 Pzp), oceniając wiarygodność i moc dowodową, po wszechstronnym rozważeniu zebranego materiału (art. 542 ust. 1 Pzp), Izba stwierdziła co następuje.

Odnośnie zarzutu pierwszego i drugiego, Izba uznała w/w zarzut za podlegające częściowemu uwzględnieniu.

W ocenie Izby, Przystępujący w ramach przedstawionego uzasadnienia zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa wyjaśnień ceny rażąco niskiej i załączników do nich (Cz. III i załączniki od 1 do 8.8, od 12.1 do 14, 5 oraz 15) wykazał, co do zasady wszystkie przesłanki tajemnicy przedsiębiorstwa z art. 11 ust. 2 UZNK, jak i uczynił zadość wymogom z art. 18 ust. 3 Pzp. Jednocześnie wymaga podkreślenia, że: „Zainteresowany wykonawca już w momencie przekazania zamawiającemu informacji i dokumentów, których ochrony i utajnienia żąda, powinien złożyć stosowne zastrzeżenie. Z kolei ocena spełnienia ustawowych przesłanek zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa powinna być każdorazowo dokonywana indywidualnie i uwzględniać wszystkie mające znaczenie okoliczności konkretnego przypadku (za wyrokiem KIO z 14.04.2023 r., sygn. akt: KIO 841/23). Z tych też względów okoliczność tożsamości uzasadnienia zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa w niniejszej sprawie, a w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego prowadzonym przez Gminę Miasto Gdynia (dowód nr 1 złożony przez Odwołującego), czy też firmę INERCORE (dowód nr 4 złożony przez Odwołującego /w tym wypadku było inne wezwanie do wyjaśnień inne niż w tym stanie faktycznym gdy wezwanie nie jest tak konkretne ale bardzie swobodne/) jest irrelewantne dla przedmiotu sporu i nie zmienia stanowiska Izby przedstawionego na wstępie. Nadto, ważne są same wyjaśnienia ceny rażąco niskiej.

Izba podkreśla w zakresie pierwszej przesłanki, że co do charakteru tych informacji stanowiących tajemnice przedsiębiorstwa niewątpliwie nie jest możliwe ich wyczerpujące wyliczenie. Nadto, zgodnie z wyrokiem TSUE (C-54/21) za poufne mogą być zastrzeżone dowolne informacje, mające wartość handlową dla Wykonawcy. Inaczej mówiąc też „inne” niż techniczne, technologiczne i organizacyjne, gdy to: „mogłoby zaszkodzić uzasadnionym interesom handlowym Wykonawcy”.

Odnośnie wartości gospodarczej informacji, o której mowa w art. 11 ust. 2 UZNK przejawia się ona w tym, że ujawnienie informacji konkurentom mogłoby spowodować po

stronie wykonawcy szkodę, czy też odwrotnie, gdy wykorzystanie przez innego przedsiębiorcę zaoszczędzi mu wydatków lub zwiększy zyski. (wyrok z dnia 04.09.2019 r., sygn. akt: KIO 1626/19, KIO 1628/19). Wartość gospodarcza określonej informacji poufnej przejawia się co do zasady w możliwości wykorzystania tej informacji w walce konkurencyjnej. Chodzi więc         o wykazanie, że dana informacja dotyczy działalności

gospodarczej określonego przedsiębiorcy i może być wykorzystana w walce konkurencyjnej.

Krajowa Izba Odwoławcza, definiowała również pojęcie „wartości gospodarczej” w wyroku z dnia 26.03.2018 r., sygn. akt: KIO 458/18, KIO 474/18 stwierdzając, że wartość gospodarcza określonej informacji poufnej przejawia się co do zasady w możliwości wykorzystania tej informacji w walce konkurencyjnej. Chodzi więc o wykazanie, że dana informacja dotyczy działalności gospodarczej określonego przedsiębiorcy i może być wykorzystana w walce konkurencyjne. (wyrok z dnia 26.03.2018 r., sygn. akt: KIO 458/18, KIO 474/18). W orzecznictwie przyjmuje się, że informacje składające się na tajemnicę przedsiębiorstwa muszą posiadać pewną wartość ekonomiczną tzn. ich wykorzystanie przez innego przedsiębiorcę zaoszczędza mu wydatków lub przysparza mu więcej zysków. Podkreśla się również, że wartość gospodarcza informacji musi mieć wymiar obiektywny, a zatem samo przekonanie przedsiębiorcy o wartości posiadanych przez niego informacji jest niewystarczające (tak m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11.09.2014 r., sygn. akt: II PK 49/14). Wartość gospodarcza nie zawsze można wykazać konkretną wartością, z tego powodu jej przejawem może być potencjalna szkoda, jaka Wykonawca może ponieść w razie,  gdyby informacja  została  upowszechniona szerszemu gronu  podmiotów.

Udostępnienie zastrzeganej informacji wiązałoby się dla Wykonawcy z istotną szkodą, która byłaby równa co najmniej kosztom, jakie Wykonawca musiałby ponieść modyfikując

stosowaną dotychczas strategię cenową by pozostać konkurencyjnym, poszukując kolejnych kontrahentów, oraz nowych rozwiązań w zakresie kalkulacji ceny związanych np.: z brakiem nowych zamówień. Przepis art. 11 ust. 2 UZNK nie wymaga bowiem wyliczenia wartości gospodarczej zastrzeganych informacji, bowiem to nie wysokość potencjalnej szkody czy kosztów koniecznych od poniesienia świadczy o posiadaniu przez zastrzeganą informację wartości gospodarczej, ale sama okoliczność, że taka potencjalna szkoda lub koszt mogą zaistnieć. „Nie można tu przyjąć jednolitej miary wartości, wprowadzając np. jego sztywne minimum. Każde naruszenie  cudzej, poufnej informacji,  która wpływa na wartość

przedsiębiorstwa                w obrocie gospodarczym lub której naruszenie powoduje

wymierną szkodę dla danego przedsiębiorcy, stanowi czyn nieuczciwej konkurencji. W doktrynie wyrażono pogląd, że "pojęcie wartości gospodarczej należy interpretować liberalnie" [zob. A. Michalak, Deliktowa             i kontraktowa ochrona, s. 32]. (J. Szwaja

(red.), Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz. Wyd. 5, Warszawa 2019r.). 76

Podobnie orzecznictwo: „Wskazać należy, iż wartość gospodarcza może wyrażać się w sposób pozytywny poprzez wycenę określonego dobra jako wartości niematerialnej i prawnej (przykładowo znaku towarowego, prawa autorskiego, czy pewnego unikalnego rozwiązania organizacyjnego, mającego trwałe zastosowanie                             i kreującego

pewną wartość), posiadającą określoną wartość, dającą się ująć w określonych jednostkach pieniężnych (wycenić), która zarazem powinna zostać wyceniona jako przynależne uprawnionemu wartości (co do przedsiębiorstwa może znaleźć uchwytny wymiar w dokumentach księgowych oraz sprawozdaniu finansowych jako wartość niematerialna i prawna). Przejawem tej wartości może być w konkretnej sytuacji także potencjalna szkoda, jaką wykonawca może ponieść w razie, gdyby informacja została upowszechniona szerszemu gronu podmiotów.” (za wyrokiem KIO z 22.04.2021 r., sygn. akt: KIO 715/21).

Niewątpliwie taką wartość gospodarczą stanowią oferty podwykonawców, a ich wartość gospodarcza dla Przystępującego została wykazana, w tym ewentualna szkoda w wypadku ich ujawnienia, a w konsekwencji taki ich charakter jako informacji podlegającej tajemnicy przedsiębiorstwa. Izba w tym zakresie podziela stanowisko orzecznictwa zgodnie z którym: podmioty współpracujące - podwykonawcy można traktować, jako specyficzny know - how, unikalny pomysł na realizację zamówienia [oczywiście zgodnie z wymaganiami Zamawiającego], co uprawnia do zastrzeżenia kwestionowanych w odwołaniu informacji, jako tajemnicy przedsiębiorstwa” (wyrok KIO z 16.03.2016r., sygn. akt: KIO 289/16). Nadto: „Źródła dostaw, ceny materiałów, usług podwykonawczych, jakie są oferowane wykonawcy wysokość rabatów i zasady otrzymywania tych rabatów są również elementem organizacji przedsiębiorstwa, elementem prowadzonej działalności, wypracowanych kontaktów i posiadają wartość gospodarczą, jako informacje handlowe. Gdyby konkurenci mieli świadomość tego, od jakich podmiotów, za jakie ceny i na jakich warunkach dany wykonawca kupuje materiały i uzyskuje usługi, mogliby podejmować próby nawiązania kontaktu z tymi samymi dostawcami i uzyskania podobnych cen, co mogłoby wpłynąć negatywnie na konkurencyjność skarżonego konsorcjum. Niewątpliwie wyszukanie i nawiązanie korzystnych kontaktów handlowych, wypracowanie własnych procedur w toku realizacji zamówienia - wymagało zaangażowania czasowego i poniesienia nakładów po stronie wykonawcy, które jako wartości gospodarcze ma prawo chronić” (wyrok KIO z 17.02.2016 r., sygn. akt: KIO 149/16), jak i: „Fakt pozostawania przez podmioty prywatne w relacjach handlowych oraz informacje ujawniające elementy ich współpracy mają charakter handlowy i organizacyjny przedsiębiorstwa oraz mogą stanowić tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów u.z.n.k. Ujawnienie takich informacji, które pozornie mogą wydawać się mało istotne, może potencjalnie wpłynąć na zaburzenie konkurencji, zwłaszcza na rynkach o wąskiej specjalizacji, w których o przewadze konkurencyjnej danego podmiotu 77

mogą decydować konkretne relacje biznesowe. Fakt ujawnienia takich relacji może stanowić cenną informację dla konkurentów, którzy podejmując działania zmierzające do zmiany, czy też zaburzenia tych relacji, mogą wpłynąć na aktualną pozycję rynkową danego podmiotu, który wcześniej informacje te utrzymywał w poufności.” (wyrok KIO z 09.05.2022 r., sygn. akt: KIO 991/22).

Odnośnie trzeciej przesłanki, podjęcia działań zmierzających do zachowania poufności danej informacji jako tajemnicy przedsiębiorstwa. Formy takich działań mogą być różne. Ocena określonych działań jako odpowiednich, czy też rozsądnych, może przedstawiać się różnie w zależności od okoliczności konkretnego przypadku. Wykazanie tej przesłanki jest możliwe dowodami i w tym wypadku Wykonawca powinien złożyć konkretne dowody w postaci klauzul poufności stosowanych w umowach o pracę, czy też regulaminów obiegu dokumentów. W tym stanie faktycznym Przystępujący przedstawił takie dokumenty od załącznika nr 1 do 6 i oddzielnie w ofertach podwykonawców („klauzule poufności”) w załączniku nr 12.1, 12.2, 13.1, 13.2, 14.1, 14.2. Jak stwierdza się w orzecznictwie: „Według Izby w odniesieniu do postępowań o udzielenie zamówienia publicznego wykazanie podjęcia działań w celu utrzymania informacji w poufności zgodnie z regulacją art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji wymaga nie tylko wykazania (udowodnienia), że wszystkie podmioty mające dostęp do tych informacji w sposób skuteczny zobowiązały się zachować w tajemnicy powierzone informacje, ale również wykazania (udowodnienia) działań, jakie w tym zakresie podjęli.” (wyrok KIO z 20.07.2022 r., sygn. akt: KIO 1748/22). Niewątpliwie w przedmiotowym stanie faktycznym zostały te wytyczne spełnione.

Nadto: „Pojęciem "wykazania”, o którym mowa w art. 8 ust. 3 (obecnie art. 18 ust. 3) Prawa zamówień publicznych, rozumieć należy nie tylko złożenie oświadczenia, że zastrzeżone informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, ale również przedstawienie stosownych dowodów na jego potwierdzenie. Oczywiście nie można w tym upatrywać bezwzględnego obowiązku dowiedzenia zaistnienia każdej z przesłanek wymienionych w art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, nie ulega bowiem wątpliwości, że nie wszystkie okoliczności można poprzeć stosownymi dowodami i w takich wypadkach zasadniczo wystarczające jest złożenie przez danego wykonawcę oświadczenia. W odniesieniu jednak do niektórych twierdzeń wykonawca może z łatwością takie dowody przedstawić, jeśli powołuje się na okoliczności, których wykazanie jest za ich pomocą możliwe.” (wyroku z 26.04.2021r., sygn. akt: KIO 902/21). Podobnie: „W ocenie Izby sformułowanie użyte przez ustawodawcę, w którym akcentuje się obowiązek "wykazania" oznacza coś więcej aniżeli oświadczenie co do przyczyn objęcia informacji tajemnicą

przedsiębiorstwa. Izba podzieliła przy tym stanowisko wskazujące, że użyte w art. 18 ust. 3 Pzp przez ustawodawcę sformułowanie "wykazania", nie oznacza wyłącznie "oświadczenia", czy "deklarowania", ale stanowi znacznie silniejszy wymóg "udowodnienia". (za wyrokiem KIO z 04.08.2022 r., sygn. akt: KIO 1823/22), czy też w wyroku KIO z 30.09.2016 r., sygn. akt: KIO 1743/16: "Zdaniem Izby sformułowanie użyte przez ustawodawcę, w którym akcentuje się obowiązek "wykazania" oznacza coś więcej aniżeli wyjaśnienie (uzasadnienie) przyczyn co do objęcia tajemnicą przedsiębiorstwa.", jak i: "Wykazanie przez wykonawcę, że zastrzegane informacje posiadają walor tajemnicy przedsiębiorstwa, powinno polegać na złożeniu dowodów mających postać (...) np. wyciągu z umów z kontrahentami zawierających postanowienia o zachowaniu określonych okoliczności w poufności" (wyrok KIO 04.02.2016 r., sygn. akt: KIO 84/16). Z tym, że: „Za wykazanie nie może być uznane ogólne uzasadnienie, sprowadzające się de facto do przytoczenia jedynie elementów definicji legalnej tajemnicy, czy gołosłowne zapewnienie, że zastrzegana informacja ma walor tajemnicy przedsiębiorstwa” (wyrok KIO z 01.04.2021 r., sygn. akt: KIO 500/21).

Przy czym, w niniejszej sprawie Izba wzięła pod uwagę następującą okoliczność, że Odwołujący złożonymi dowodami na rozprawie dowód od nr 1 do 3, zwłaszcza nr 2 i 3 udowodnił, że określone załączniki od 1 do 8.8, a także 15 zostały odtajnione w innym postępowaniu przez Gminę Miasto Gdynia: „Budowa Obwodnicy dzielnicy Witomino w Gdyni”, w konsekwencji są znane Odwołującemu i nie są już utrzymane w poufności. Z podobnych względów Izba nakazała odtajnienie str. 17 do 19, 22-23 (Cz. III wyjaśnień od lit. B pkt 1-3, lit. C pkt 1 do 2 „włącznie” i pkt 14 oraz lit. D pkt 1 do 4). Odnośnie załącznika 12.6, 13.5 i 14.5 Izba nakazała ich odtajnienie po wcześniejszym zanonimizowaniu nazw i danych podwykonawców. Podobnie, listy załączników do wyjaśnień ze str. 27 do 28. Należy także podkreślić, że Izba nakazał odtajnienie wyciągów kopii umów zawartych w trybie zamówienia publicznego (zał. 8.1 do 8.5 i 8.8), jak i pozostałych wyciągów kopii umów (mimo okoliczności podnoszonych przez Przystępującego na rozprawie, co do załącznika 8.6 i 8.7), gdyż te ostatnie, jak i wcześniejsze także zostały już ujawnione zgodnie z dowodem nr 2 – 3. Dokumenty prezentujące środki służące zachowaniu poufności (załącznik od 1 do 6) zostały odtajnione, przy czym jedynie z uwagi na ich odtajnienie w innym postępowaniu wskazanym powyżej. Z analogicznych powodów Izba także odtajniła załącznika nr 7 i 15, gdyż są one tożsame z załącznikami nr 7 i 11 do wyjaśnień (złożonych na rozprawie jako dowód nr 2).

Izba zachowała jako tajemnicę przedsiębiorstwa oferty podwykonawców załączone do wyjaśnień ceny rażąco niskiej. Po pierwsze, dlatego, że są to oferty innych podwykonawców niż oferty podwykonawców wskazanych w przedstawionych dowodach Odwołującego (dowód nr 2), tj. w innym postępowaniu, w którym nastąpiło przywołane

powyżej odtajnienie. Po drugie, Izba przychyla się i podtrzymuje stanowisko wyrażone w wyroku KIO o sygn. akt: KIO 2123/20, dotyczące ofert podwykonawców załączonych do wyjaśnień ceny rażąco niskiej, stwierdzając, że oferty podwykonawców mogą stanowić wartość gospodarczą, jak w tym stanie faktycznym. Nadto, sami podwykonawcy zawarli w przekazanych Przystępującemu dokumentach klauzule poufności (zał. 12.1, 12.2, 13.1, 13.2, 14.1, 14.2). Inaczej mówiąc warunkują oni zaangażowanie w przedsięwzięciu pod warunkiem zachowania w tajemnicy udostępnionych Wykonawcy usług i dostaw. Z tych też względów Izba nakazała anonimizację odtajnionych załączników nr 12.6, 13.5 i 14.5, jak i listy załączników do wyjaśnień ceny rażąco niskiej.

Odnośnie pozwolenia na przetworzenie odpadów, Izba nie nakazywała jego odtajnienia, gdyż dotyczy ono podwykonawcy (jak de facto przyznał Przystępujący w swoim piśmie procesowym). W ocenie Izby, jakakolwiek próba anonimizacji i tak mogłaby doprowadzić w sposób pośredni (region, nr) do ujawnienia nazwy i danych podwykonawcy.

Izba generalnie podziela stanowisko Przystępującego, że dobór określonych podwykonawców, stanowi swoiste know-how Przystępującego, co do tego jak zamierza zrealizować zamówienie (z powodów na które także wskazuje orzecznictwo przywołane powyżej). Z podobnych względów Izba uznaje za tajemnicę przedsiębiorstwa przedstawione wyliczenia jako elementy ofert podwykonawców. W tym kontekście Izba wskazuje na wyrok SO w Katowicach, sygn. akt: XIX Ga 167/07: „zarówno metoda kalkulacji ceny, jak i konkretne dane cenotwórcze ujawnione przez wykonawcę na żądanie zamawiającego dla sprawdzenia, czy cena ofertowa nie jest rażąco niska, stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa i mogą być przedmiotem ochrony przez ich utajnienie przed innymi podmiotami, również tymi uczestniczącymi w przetargu” (też w wyroku Izby w sprawie o sygn. akt KIO 2602/13). Z kolei w wyroku SO w Poznaniu z 19.03.2015r., sygn. akt: X Ga 76/15, zwrócono uwagę, że celem prowadzenia działalności gospodarczej jest maksymalizowanie zysków i ograniczanie strat, a jednym ze sposobów na osiągnięcie tego celu jest wypracowywanie odpowiednich, racjonalnych zasad kalkulacji cen ofertowych. W ocenie Sądu: „sposób postępowania, by do takiej minimalizacji kosztów doprowadzić, stanowi pakiet informacji praktycznych - know-how danego przedsiębiorcy i częstokroć jest pilnie przez niego strzeżoną tajemnicą. Przy czym owe „know-how” rozumieć należy przez pryzmat art. 1 i rozporządzenia Komisji WE nr 772/2004 w sprawie stosowania art. 87 ust. 3 Traktatu do kategorii porozumień o transferze technologii (...) i ono oznacza pakiet informacji praktycznych (które nie zostały opatentowane), wynikających z doświadczenia i badań, które są: niejawne, czyli nie są powszechnie znane lub łatwo dostępne; istotne, czyli ważne i użyteczne z punktu widzenia wytwarzania produktów objętych umową oraz zidentyfikowane, czyli opisane w

wystarczająco zrozumiały sposób, aby można było sprawdzić, czy spełniają kryteria niejawności i istotności”. Nadto, Izba w innym wyroku wskazała, że: Sposób kalkulacji ceny oferty, przyjęte założenia, metodologia, warunki współpracy z dostawcami, sposób wykonywania tych usług stanowi wartość gospodarczą. Zapoznanie się z metodami ustalania kosztów, planowania zysków, doborem właściwych rozwiązań technicznych może zagrozić pozycji konkurencyjnej wykonawcy w przyszłości (wyrok KIO z 28.12.2021 r., sygn. akt: KIO 3513/21).

Biorąc powyższe pod uwagę, Izba uznała jak na wstępie.

Odnośnie zarzutu od trzeciego do siódmego, Izba odstąpiła od ich rozpoznania, gdyż są to zarzuty ewentualne. Wobec częściowego uwzględnienia zarzutów pierwszego i drugiego, Izba nie chce zamykać Odwołującemu drogi do skarżenia wyjaśnień ceny rażąco niskiej Przystępującemu.

Izba w tym zakresie w pełni podzieliła i uznała za własne stanowisko wyrażone w podobnym stanie faktycznym, zwłaszcza uchwałę SN, jak rozpatrywane w ramach wyroku KIO z 26.02.2019 r., sygn. akt: KIO 260/19: „Ze względu na stwierdzenie Odwołującego zarówno w treści odwołania jak i na rozprawie w KIO, iż kolejny zarzut dotyczący rażąco niskiej ceny oferty Przystępującego jest zarzutem ewentualnym Izba uznając zasadność dopuszczalności takiego formułowania zarzutów odstąpiła od rozpoznawania zarzutu rażąco niskiej ceny oferty ( por. Uchwała SN z 18.10.2013 r. (III CZP 58/13, ). Podkreślić należy, że Odwołujący – w związku z nieznajomością wyjaśnień – sformułował ten zarzut jako zarzut ewentualny, na wypadek nieuwzględnienia przez Izbę zarzutu dotyczącego zaniechania ujawnienia wyjaśnień, zaznaczając, że nie jest w stanie podjąć szczegółowej polemiki z uwagi na nieznajomość tego dokumentu. Wobec uwzględnienia zarzutu głównego zarzut ewentualny nie podlegał rozpoznaniu. Odnosząc się do tego stanowiska, podkreślenia wymaga kwestia, że to od decyzji Odwołującego zależy, jakie zarzuty podnosi w odwołaniu i w jaki sposób je formułuje. W ocenie Izby żaden przepis ustawy Pzp nie stoi na przeszkodzie temu, aby w odwołaniu podnieść zarzuty główny oraz – na wypadek jego nieuwzględnienia – zarzut ewentualny. Co więcej, w przypadku nieujawnienia przez zamawiającego określonego dokumentu konkurenta (w rozpoznawanej sprawie – wyjaśnień dotyczących ceny), sformułowanie zarzutu zaniechania jego ujawnienia oraz zarzutu ewentualnego dotyczącego skutków ewentualnej wadliwości takiego dokumentu (tj. zaniechania odrzucenia oferty czy wykluczenia wykonawcy z postępowania), jest 34 działaniem racjonalnym i uzasadnionym. Trudno bowiem wykazać na zasadność stawiania zarzutu sformułowanego tylko na bazie domysłów i wątpliwości co do wielkości zaoferowanej ceny. Jednocześnie podniesienie takiego zarzutu bez wskazania na jego ewentualny

charakter zobowiązywałoby Izbę do jego rozpatrzenia, co z kolei narażałoby Odwołującego na odrzucenie ewentualnego kolejnego odwołania wniesionego po zapoznaniu się z wyjaśnieniami, z uwagi na powagę rzeczy osądzonej. W takich sytuacjach za właściwą decyzję wykonawcy należy uznać zaskarżenie w pierwszej kolejności zaniechania ujawnienia wyjaśnień kalkulacji ceny oferty Przystępującego, a następnie po zapoznaniu się z ich treścią podjęcie decyzji w przedmiocie ewentualnego wniesienia odwołania wobec zaniechania odrzucenia oferty z rażąco niską ceną.” (za wyrokiem KIO z 11.07.2019 r., sygn. akt: KIO 1190/19).

Biorąc powyższe pod uwagę, Izba uznała jak na wstępie.

W tym stanie rzeczy, Izba częściowo uwzględniła odwołanie w zakresie wskazanym powyżej na podstawie art. 553 zdanie pierwsze i art. 554 ust. 1 pkt 1 Pzp oraz orzekła jak w sentencji.

Zgodnie z art. 557 Pzp, w wyroku oraz w postanowieniu kończącym postępowanie odwoławcze Izba rozstrzyga o kosztach postępowania odwoławczego.

Jak wskazuje się w piśmiennictwie, reguła ponoszenia przez strony kosztów postępowania odwoławczego stosownie do wyników postępowania odwoławczego oznacza, że „obowiązuje w nim, analogicznie do procesu cywilnego, zasada odpowiedzialności za wynik procesu, według której koszty postępowania obciążają ostatecznie stronę „przegrywającą” sprawę (por. art. 98 § 1 k.p.c.)” Jarosław Jerzykowski, Komentarz do art.192 ustawy - Prawo zamówień publicznych, w: Dzierżanowski W., Jerzykowski J., Stachowiak M. Prawo zamówień publicznych. Komentarz, LEX, 2014, wydanie VI.

Odwołanie okazało się zasadne w zakresie częściowo dwóch pierwszych zarzutów, a podlegało oddaleniu w zakresie także częściowo dwóch pierwszych zarzutów. Inaczej mówiąc w niniejszej sprawie Izba – co wynika z sentencji orzeczenia – częściowo oddaliła i częściowo uwzględniła odwołanie. Odwołanie okazało się zasadne zatem w stosunku 1/2 i chybione w stosunku 1/2. Kosztami postępowania w części 1/2 obciążono zatem Odwołującego, a w części 1/2 – Zamawiającego. Na koszty postępowania odwoławczego składał się wpis uiszczony przez Odwołującego w wysokości 20.000 zł oraz koszty poniesione przez Odwołującego z tytułu wynagrodzenia pełnomocników (3.600 zł), co daje łącznie kwotę 23.600,00 zł. Zamawiający poniósł dotychczas koszty w wysokości 0 zł, tymczasem odpowiadał za nie do wysokości 11.800,00 zł. (23.600,00 zł ÷ 2 = 11.800,00).

Odwołujący zaś, poniósł dotychczas koszty postępowania odwoławczego w wysokości 23 600,00 zł, tymczasem odpowiadał za nie do wysokości 11.800,00 zł (23 600

zł ÷ 2 = 11.800,00 zł). Wobec powyższego Izba zasądziła od Zamawiającego na rzecz Odwołującego kwotę 11.800,00 zł (23.600,00 – 11.800,00), stanowiącą różnicę pomiędzy kosztami poniesionymi dotychczas przez Odwołującego a kosztami postępowania, za jakie odpowiadał w świetle jego wyniku. Zasądzona od Zamawiającego na rzecz Odwołującego kwota 11.800,00 zł wyrównuje zatem także koszty, które powinien ponieść Zamawiający (0 + 11.800,00 = 11.800,00).

Biorąc powyższe pod uwagę, o kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do wyniku postępowania - na podstawie art. 557 oraz art. 575 Pzp oraz w oparciu o przepisy § 7 ust. 2 pkt 1 w zw. z § 7 ust. 3 pkt 1 i 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. z 2020 r. poz. 2437).

Przewodniczący:

83