Sygn. akt: KIO 2200/23

WYROK

z dnia 14 sierpnia 2023 r.

Krajowa Izba Odwoławcza – w składzie:

Przewodnicząca:  Beata Pakulska-Banach

Członkowie:      Monika Banaszkiewicz

Marzena Teresa Ordysińska

Protokolant:       Piotr Cegłowski

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2023 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 27 lipca 2023 r. przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: 1) Naftoremont - Naftobudowa Sp. z o.o. z siedzibą w Płocku (pełnomocnik Konsorcjum), 2) Hidrofilt Sp. z o.o. z siedzibą w Gliwicach, 3) Polimex Mostostal S.A. z siedzibą w Warszawie w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego: Gminę Miasto Świnoujście

przy udziale: wykonawcy Envirotech Sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu, zgłaszającego swoje przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego

orzeka:

Stosownie do art. 579 ust. 1 i 580 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo

zamówień publicznych (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1710 z późn. zm.) na niniejszy wyrok –

w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa

Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie.

Przewodniczący: ……………….……………

Członkowie:   ……………….……………

Sygn. akt: KIO 2200/23

UZASADNIENIE

Zamawiający – Gmina Miasto Świnoujście, prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego w trybie przetargu nieograniczonego na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1710 ze zm.), zwanej dalej „ustawą Pzp” lub „Pzp”, na realizację zadania pn.: „Budowa stacji uzdatniania wody powierzchniowej słonawej w Świnoujściu wraz z infrastrukturą”, numer referencyjny: BZP.271.1.4.2023.

Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w dniu 3.02.2023 r. pod numerem 2023/S 025-072851. Wartość zamówienia przekracza kwoty określone w przepisach wydanych na podstawie art. 3 ust. 3 ustawy Pzp.

Pismem z dnia 17.07.2023 r. zamawiający poinformował wykonawców o wyborze oferty najkorzystniejszej w postępowaniu, tj. oferty złożonej przez wykonawcę Envirotech Sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu.

W dniu 27 lipca 2023 roku wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia: 1) Naftoremont - Naftobudowa Sp. z o.o. z siedzibą w Płocku (pełnomocnik Konsorcjum), 2) Hidrofilt Sp. z o.o. z siedzibą w Gliwicach, 3) Polimex Mostostal S.A. z siedzibą w Warszawie, zwani dalej łącznie: „odwołującym”, wnieśli do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej odwołanie wobec czynności i zaniechań zamawiającego polegających na:

zamówienia;

ewentualnie, tj. na wypadek stwierdzenia przez Krajową Izbę Odwoławczą, że odrzucenie oferty Envirotech lub odebranie jej dodatkowych punktów jest niezasadne lub przedwczesne:

Odwołujący zarzucał zamawiającemu naruszenie przepisów Pzp, tj.:

ewentualnie, tj. na wypadek stwierdzenia przez Krajową Izbę Odwoławczą, że odrzucenie oferty Envirotech jest niezasadne lub przedwczesne:

ewentualnie, tj. na wypadek stwierdzenia przez Krajową Izbę Odwoławczą, że odebranie ofercie Envirotech dodatkowych punktów jest przedwczesne:

zachowanie uczciwej konkurencji, równe traktowanie wykonawców oraz zgodnie z regułami proporcjonalności i przejrzystości.

W oparciu o powyższe zarzuty odwołujący wnosił o rozpatrzenie i uwzględnienie odwołania oraz nakazanie zamawiającemu:

ewentualnie, tj. na wypadek stwierdzenia przez Krajową Izbę Odwoławczą, że nie zachodzą przesłanki odrzucenia oferty Envirotech

ewentualnie, tj. na wypadek stwierdzenia przez Krajową Izbę Odwoławczą, że odrzucenie oferty Envirotech lub odebranie jej dodatkowych punktów jest niezasadne lub przedwczesne;

Ponadto, odwołujący wnosił o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego/instytutu naukowo-badawczego na okoliczność ustalenia:

oraz 4 st. C (dla warunków zimowych).

Odwołujący wnosił również o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów załączonych do odwołania, wnioskowanych w odwołaniu lub przedstawionych na rozprawie, na okoliczności wskazane w uzasadnieniu pisemnym bądź ustnym, a także o zasądzenie od zamawiającego na rzecz odwołującego kosztów postępowania odwoławczego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu odwołania odwołujący podnosił co następuje.

Odwołujący podał, że zamawiający prowadzi Postępowanie, którego przedmiot obejmuje wykonanie projektu i robót budowlanych stacji uzdatniania wody słonawej z infrastrukturą towarzyszącą. Opis przedmiotu zamówienia przedstawiony został przez zamawiającego w Programie Funkcjonalno - Użytkowym („PFU”).

Jak wynika z treści SWZ (Rozdział XVIII) zamawiający zdecydował się oceniać złożone oferty przez pryzmat dwóch kryteriów: ceny (waga 75 punktów) oraz Kosztów eksploatacyjnych (Koszt Cyklu życia Stacji Uzdatniania Wody w okresie 5-letnim, „Kryterium KE”) (waga 25 punktów). Ocena Kryterium KE dokonywana była w oparciu o załącznik nr 3 do SWZ, który wypełnić musieli wykonawcy ubiegający się o zamówienie. W treści załącznika nr 3 do SWZ zamawiający przedstawił również (niezależnie od tabeli kosztów życia stacji uzdatniania, którą wypełnić mieli wykonawcy) wiążące informacje co do parametrów, które założyć mieli wykonawcy wypełniając ten dokument (szczegóły w tym zakresie omówione zostaną poniżej). Zamawiający za najkorzystniejszą uznał ofertę złożoną przez Envirotech.

W ocenie odwołującego zmawiający wadliwie ocenił złożoną przez Envirotech ofertę. Analiza jej treści prowadzi bowiem do wniosku, że pozostaje ona niezgodna z warunkami zamówienia. Niezależnie bowiem od niewłaściwej oceny oferty tego wykonawcy w kontekście Kryterium KE, zamawiający zupełnie pominął, że oferta ta jest niezgodna z wymaganiami PFU.

Następnie odwołujący odniósł się do wymagań SWZ istotnych z perspektywy zarzutów odwołania wskazując w pierwszej kolejności na treść kryterium KE:

Koszty eksploatacyjne (Koszt Cyklu życia Stacji Uzdatniania Wody w okresie 5-letnim) (KE) – waga 25 pkt

Najwyżej w ramach tego kryteriom zostanie oceniona oferta z najniższym kosztem eksploatacyjnym.

Podstawą do obliczenia kosztów eksploatacyjnych są wskaźniki wykazane przez

Wykonawcę zgodnie z załącznikiem nr 3 do SWZ – Sposób obliczenia Kosztu Cyklu Życia Stacji Uzdatniania Wody

Maksymalna liczba punktów – 25.

Liczba punktów zostanie wyliczona według następującego wzoru:

KEob = [ (ENmin/ ENob) x 0,45 + (RSWmin/ RSWob)x 0,20 + {(Fmin/ Fob) x 0,25 + (Gmin/ Gob) x 0,15 + (Hmin/ Hob) x 0,25 + (Imin/ Iob) x 0,10 + (Jmin/ Job) x 0,25} x0,35] x 25 pkt, gdzie:

KEob – liczba punktów, w kryterium koszty eksploatacyjne danej oferty

ENmin, RSWmin , Fmin, Gmin , Hmin , Imin, Jmin – najniższe koszty eksploatacyjne (cząstkowe) spośród ocenianych ofert :

ENob, RSWob , Fob, Gob , Hob , Iob, Job – koszty eksploatacyjne (cząstkowe) oferty ocenianej Wszystkie oceny w tym kryterium będą wyliczone z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku.

Do kosztów cząstkowych należą:

EN- Średnie jednostkowe zużycie energii

RSW - straty wody

F- Koszt wymiany membran RO

G- Koszt CIPowania membran

H- Koszt wymiany membran UF

J- Zryczałtowane pozostałe koszty serwisowania SUW

Wykonawca określa koszty cząstkowe zgodnie z wytycznymi podanymi w Załączniku 3 do SWZ „Sposób obliczenia Kosztu Cyklu Życia Stacji Uzdatniania Wody”.

Odwołujący podkreślił, że w przypadku Kryterium KE:

Odwołujący wskazał również, że z SWZ wynika, iż wskaźniki niezbędne do wyliczenia Kryterium KE służące do obliczenia kosztów eksploatacyjnych muszą być zgodne z załącznikiem nr 3 do SWZ. Podobnie koszty cząstkowe także należy określić zgodnie z załącznikiem nr 3 do SWZ. Podkreślał, że załącznik nr 3 do SWZ powinien być traktowany jako element oferty.

Według odwołującego, kluczowe z perspektywy odwołania jest to, że wykonawcy nie mieli swobody w zakresie doboru wskaźników/ parametrów przy wyliczaniu kosztów, o których mowa w Kryterium KE. Wskazał, że jest to zrozumiałe, biorąc pod uwagę, że w ramach Kryterium KE mowa jest o przyszłych (oczekiwanych) kosztach funkcjonowania Stacji Uzdatniania Wody. Gdyby bowiem zamawiający zostawił w tym zakresie wykonawcom swobodę, to prowadzić by to mogło do przyjmowania na potrzeby Kryterium KE parametrów zaniżonych (w celu otrzymania jak najniższych kosztów cyklu życia, a przez to wyższej liczby punktów w ramach Kryterium KE). Odwołujący podniósł że przyznawanie aż 25 dodatkowych punktów w ramach pozacenowego kryterium nie powinno być działaniem pozornym, lecz odczytywać to należy jako wyraz dążenia zamawiającego do realnego obniżenia kosztów funkcjonowania planowanej stacji uzdatniania wody. Dodał, że przy tego typu inwestycjach niezwykle istotnym elementem są koszty związane z ich obsługą/ funkcjonowaniem (spośród których koszt energii ma kluczowe znaczenie).

W ocenie odwołującego, drugim ryzykiem związanym z taką sytuacją jest to, że zamawiający otrzymałby nieporównywalne oferty, co zupełnie przeczy dokonywaniu ich oceny w kontekście identycznego dla wszystkich Kryterium KE. Odwołujący nie zgodził się z sytuacją, w której Kryterium KE miałoby stanowić jedynie elastyczne narzędzie pozwalające doprowadzić do sklasyfikowania danej oferty wyżej od ofert konkurencji. Skoro takie kryterium zostało sformułowane, to należy je oceniać rzetelnie i przez pryzmat określonych wymagań SWZ, a w przeciwnym razie dojść może do sytuacji, że zamawiający nie wybierze najbardziej efektywnej kosztowo oferty, ale taką, która optymalnie prezentuje się jedynie na papierze.

Odwołujący podał, że z powyższych względów zamawiający narzucił w SWZ definitywnie wiążące wartości, które ująć należało w kalkulacji, w tym:

W dalszej kolejności odwołujący podnosił, że w ramach oceny kosztów eksploatacyjnych największe znaczenie w końcowej ocenie ofert ma średnie jednostkowe zużycie energii (energochłonność, „EN”) oferowanych rozwiązań. Waga tego kryterium oceny wynosi 0,45, co oznacza, że oferta o najniższych kosztach eksploatacyjnych w zakresie zużycia energii elektrycznej uzyskuje 11,25 punktów (0,45 x 25 punktów).

Odwołujący podał, że zgodnie z treścią PFU nowo budowana Stacja Uzdatniania Wody wykorzystywać będzie technologię jej odsalania metodą odwróconej osmozy, przy czym proces ten jest głównym elementem decydującym o energochłonności całej instalacji. Według odwołującego w zależności od jakości i temperatury ujmowanej do uzdatniania wody surowej z ujęcia Mulnik, proces odwróconej osmozy odpowiada za 50% do nawet 90% całkowitego zużycia energii przez instalacje technologicznej Stacji Uzdatniania Wody. Zdaniem odwołującego, również w kontekście opisanej w PFU technologii, narzucenie przez zamawiającego warunków, które muszą być uwzględnione w ramach wyliczeń czynionych na potrzeby Kryterium KE uznać należy za w pełni uzasadnione. Skoro bowiem technologia ta ma tak istotny wpływ na zużycie energii, a parametr energochłonności (EN) jest najważniejszym elementem składowym Kryterium KE, to niezbędne stało się narzucenie wykonawcom warunków, które należało przyjąć w ramach prowadzonych wyliczeń.

Odwołujący podkreślił, że kluczowe warunki (parametry), które wpływają na poziom energochłonności to temperatura oraz zasolenie. Zamawiający w załączniku nr 3 do SWZ wskazał:

„Obliczeń należy dokonać:

W zakresie zasolenia zastosowanie zaś znaleźć powinien pkt. B.1.1.1 PFU: „jako wartość obliczeniową dla doboru membran osmotycznych oraz wyliczenia współczynników energochłonności procesu uzdatniania, należy przyjąć maksymalną wartość zasolenia wody surowej w wysokości 4000 mg Cl/l”.

Odwołujący wskazał, że z powyższego wynika, iż obliczenia procesowe należało przeprowadzić przy założeniu, że w okresie letnim ujmowana woda posiada temperaturę obliczeniową 18°C, a stężenie chlorków wynosi dokładnie 4000 mg/litr. W okresie zimowym z kolei ujmowana woda posiada temperaturę obliczeniową 4°C, a stężenie chlorków także wynosi dokładnie 4000 mg/litr. A zatem, aby można było mówić o ofertach zgodnych z wymaganiami postawionymi przez zamawiającego oraz, co nie mniej ważne, porównywalnymi, wszyscy wykonawcy dla kalkulacji przeprowadzonych i uzewnętrznionych w załączniku nr 3 do SWZ musieli przyjąć wyżej wymienione parametry. Odwołujący dodał, iż nieprawidłowo przyjęte założenia dotyczące zasolenia oraz temperatury przez Envirotech, mają przełożenie na koszty inwestycyjne, a co za tym idzie na cenę oferty.

W ocenie odwołującego wykonawca Envirotech ujął w swojej ofercie niewłaściwe dane, albowiem nie jest obiektywnie możliwe uzyskanie wyników, jakie wskazał ten wykonawca w zakresie energochłonności w załączniku nr 3 złożonym wraz z ofertą przy zasoleniu na poziomie 4 000 mg Cl/l.

Odwołujący wyjaśnił, że w odsalaniu wody bazującym na procesie odwróconej osmozy woda zasilająca o wysokim zasoleniu podawana jest pod ciśnieniem w celu przepuszczenia jej przez membrany osmotyczne, dzięki którym możliwe jest zatrzymanie praktycznie wszystkich substancji rozpuszczonych (soli). Na tych membranach następuje rozdzielenie strumienia wody zasilającej membranę na dwa strumienie wyjściowe: permeat, czyli wodę odsoloną oraz retentat (koncentrat). Aby zapewnić chociaż minimalny przepływ przez membranę ciśnienie hydrauliczne wody zasilającej musi być większe niż ciśnienie osmotyczne solanki (retentatu) na końcu modułu membranowego. Odwołujący dodał, że w praktyce stosuje się znacząco wyższe ciśnienia, które zwiększają przepływ wody przez membranę, zwiększając wydajność instalacji kosztem większego zużycia energii. Bez względu na szczegółowe rozwiązania techniczne ciśnienie zasilania membran nie może być mniejsze niż ciśnienie osmotyczne retentatu. Dalej odwołujący wyjaśniał, że ciśnienie osmotyczne związane jest ściśle z zasoleniem (na każde 1000 mg/l zasolenia ciśnienie osmotyczne wynosi 0,77 bar w temperaturze równej 25°C). Przy uwzględnieniu wymaganego stężenia chlorków (4000 mgCl/l) ogólne zasolenie wody podawanej na membrany wynosić będzie ok. 7200 mg/l, co przy uwzględnieniu wymagań w zakresie wodochłonności procesu przekłada się na zasolenie retentatu równe: (7200 mg/l / 30%) =

24000 mg/l. Dla takiej wartości zasolenia retentatu o temperaturze 25°C ciśnienie osmotyczne wynosi: 0,77*(24000 / 1000) = 16,8 bar.

Odwołujący podniósł, że wykonawca Envirotech w swojej ofercie wykazał, że pompy III stopnia mają ciśnienie zasilania (podnoszenia) równe jedynie 50 m słupa wody, co jest równoważne ciśnieniu 5 bar. Zdaniem odwołującego jest to wartość trzykrotnie niższa niż wartość ciśnienia osmotycznego, którego pokonanie jest niezbędne do zapewnienia wymaganych efektów odsalania przy określonym przez zamawiającego stężeniu obliczeniowym chlorków. Uwzględnienie takich parametrów pomp zasilających odwróconą osmozę w obliczeniach współczynnika energochłonności zaniża go, co w konsekwencji prowadzi do uzyskania bardzo zaniżonych wartości współczynnika energochłonności.

W opinii odwołującego za co najmniej prawdopodobne uznać należy, że Envirotech nie przeprowadził wymaganych w postępowaniu obliczeń energochłonności procesu. Dodał, że ustalenie czy obliczenia zostały przeprowadzone błędnie, czy też nie zostały przeprowadzone wcale ma drugorzędne znaczenie z perspektywy skutków dla losów oferty (są identyczne w obu przypadkach).

Następnie odwołujący dodał, że w PFU na str. 74 wskazano, iż jednym z udostępnionych przez zamawiającego dokumentów była Koncepcja techniczno-technologiczna SUW Świnoujście 112017 („Koncepcja”). Dokument ten miał charakter niewiążący, o czym świadczy jednoznaczna deklaracja zamawiającego: „Uwaga: koncepcja stanowi materiał pomocniczy do określenia zakresu zamówienia i wyceny oferty”. Odwołujący wyjaśnił, że Koncepcja zawiera szereg informacji na temat planowanej inwestycji i mogła być pomocniczo wykorzystywana przez wykonawców na etapie opracowywania oferty. Nie mogła jednak być traktowana jako wyznacznik parametrów, które wykonawcy winni wziąć pod uwagę w kontekście obliczeń Kryterium KE, gdyż te diametralnie różnią się od narzuconych przez zamawiającego (jak wynika ze str. 112 Koncepcji - przyjęto w jej treści poziom zasolenia niemal trzykrotnie niższy (1350 mg/litr) od wskazanego we wiążącym PFU; ponadto, jak wynika ze str. 101 Koncepcji temperatura obliczeniowa wynosi 15°C). Natomiast obliczenia energochłonności na potrzeby oferty składanej w Postępowaniu należało wykonać dla temperatury 18°C i 4°C.

Odwołujący podkreślił, że uwzględnienie w wyliczeniach trzykrotnie niższego poziomu zasolenia oraz brak obliczeń dla warunków zimowych, które są bardziej niekorzystne dla efektywności energetycznej procesu odsalania, skutkuje kilkukrotną różnicą pomiędzy wartościami podanymi w załączniku nr 3 przez firmę Envirotech a wartościami pozostałych oferentów. Porównanie wyników, jakie w zakresie energochłonności uzyskali poszczególni wykonawcy przedstawia tabela:

Od woł ują cy pod nió sł, że wy niki

nergochłonność (EN)

Envirotech

Seen Technologie sp. z o.o.

Odwołujący1

okres letni

1,073

3,61

1,85

okres zimowy

1,326

5,17

3,44

jakie uzyskał Envirotech pozwalają założyć, że dla obliczeń wykonawca ten przyjął parametry określone w Koncepcji.

Odwołujący przedstawił obliczenia obrazujące różnice w zużyciu energii elektrycznej potrzebnej do wyprodukowania 1 m3 wody odsolonej (arkusz 1 i arkusz 2 – załączone do odwołania). Arkusz 1 to obliczenia bazujące na danych z oferty odwołującego, które pokazują, że potrzebna energia pomp pozwalających na przefiltrowanie wody w wymaganej ilości i o takim zasoleniu wynosi prawie 6900 kilowatogodzin (kWh) na dobę. Natomiast arkusz 2 - to obliczenia bazujące na danych z oferty Envirotech, które dały wynik energochłonności (1,316 kWh/m3) - bardzo zbliżony do współczynnika energochłonności przedstawionego dla warunków zimowych przez firmę Enivrotech – 1,326 kWh/m3. Odwołujący wskazał, że w przypadku oferty wykonawcy Envirotech wykazana energia pomp pozwalających na przefiltrowanie wody w wymaganej ilości i o takim zasoleniu wynosi jedynie 1800 kilowatogodzin kWh na dobę. Jest to wartość prawie czterokrotnie niższa porównywalna do danych przedstawionych w Koncepcji zamawiającego (1402 kWh na dobę), która to koncepcja została wykonana dla ponad trzykrotnie niższego zasolenia wody i czterokrotnie wyższej temperatury. Według odwołującego, na skutek przyjęcia błędnych założeń Envirotech w ramach parametru EN uzyskał 11,25 punktów, co skutkowało sklasyfikowaniem oferty tego wykonawcy na pierwszej pozycji w rankingu ofert. Tymczasem, gdyby zamawiający prawidłowo ocenił parametr EN w ofercie Envirotech, wykonawca ten otrzymałby w tym zakresie 0 punktów, natomiast odwołujący 11,25 punktów, co pozwoliłoby mu uzyskać zamówienie.

W opinii odwołującego opisane przez niego wadliwości w treści oferty Envirotech prowadzić powinny do jej odrzucenia z uwagi na niezgodność z warunkami zamówienia (art. 226 ust. 1 pkt 5 Pzp). Zamawiający w treści PFU oraz załącznika nr 3 do SWZ w kategoryczny sposób opisał swoje wymagania w zakresie parametrów, które uwzględnić mieli wykonawcy. Zdaniem odwołującego, wymagania zamawiającego są jasne, precyzyjne i nie pozostawiają pola dla jakiejkolwiek uznaniowości, a zatem skutkiem zdiagnozowanej wadliwości powinno być więc odrzucenie oferty Envirotech.

W dalszej kolejności odwołujący wskazał, że w sytuacji, w której Krajowa Izba Odwoławcza uznałaby, że nieuzasadnione (lub przedwczesne) byłoby odrzucenie oferty Envirotech, zasadne jest stwierdzenie, że analizowana okoliczność powinna rzutować na punktację przyznaną Envirotech w ramach Kryterium KE. W opinii odwołującego oparcie się przez wykonawcę w obliczeniach przedstawionych w załączniku nr 3 do SWZ na parametrach niezgodnych z narzuconymi przez zamawiającego prowadzić powinno do odebrania punktów wykonawcy Envirotech przyznanych w ramach Kryterium KE. Odwołujący stwierdził, że nawet jeśli uznać, że odebranie punktów przyznanych w ramach Kryterium KE jest niezasadne, gdy w zakresie parametrów innych niż EN Envirotech przyjął właściwe dane, to bezspornie wykonawcy temu należy odebrać punkty przyznane z tytułu właśnie EN.

Odwołujący podkreślił także, że jakkolwiek zarówno w zakresie oceny zgodności oferty Envirotech z PFU, jak i w zakresie badania Kryterium KE możliwe jest przeprowadzenie procedury wyjaśniającej (z tego też powodu postawiony został ewentualny zarzut), to nie ulega jednak wątpliwości, że nie może to prowadzić do modyfikacji danych czy też wyliczeń uzyskanych dla EN w załączniku nr 3 do SWZ. Jakakolwiek próba ingerencji w załącznik nr 3 musi być traktowana jako zmiana oferty, co jest działaniem niedopuszczalnym.

Co do kwestii ewentualnej procedury wyjaśniającej – w opinii Odwołującego -zaniechanie zbadania oferty Envirotech w kontekście tak istotnych aspektów jak parametry wpływające na ocenę oferty w ramach Kryterium KE jest całkowicie niezrozumiałe. W jego ocenie zamawiający nie zweryfikował wpływu narzuconych przez siebie parametrów obliczeniowych instalacji odsalania na zużycie energii elektrycznej. Dysponując szczegółowymi obliczeniami procesowymi instalacji odsalania, nie poddano sprawdzeniu nawet podstawowych parametrów oferowanej przez Envirotech instalacji, co jest tym bardziej niezrozumiałe, jeśli wziąć pod uwagę, że w punkcie 6.12 wstępnej koncepcji Envirotech podał, że wysokość podnoszenia pomp zasilających odwróconą osmozę wynosi 50 metrów słupa wody, gdy dla znacznie niższych parametrów obliczeniowych zastosowanych w Koncepcji zamawiającego, wymagane ciśnienie zasilania jest prawie trzykrotnie wyższe i wynosi 140 metrów słupa wody. Odwołujący podkreślił, że w przypadku dochowania

narzuconych przez zamawiającego warunków prowadzenia obliczeń współczynników energochłonności wymagana wysokość podnoszenia pomp zasilających odwróconą osmozę, która decyduje o zużytej przez proces odsalania energii elektrycznej jest rzędu 350 metrów słupa wody, co wprost proporcjonalnie przekłada się na zużycie energii elektrycznej.

Następnie odwołujący zwrócił uwagę, że prawidłowe rozpoznanie odwołania może wymagać przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lub instytutu naukowo – badawczego, ponieważ materia stanowiąca podstawę odwołania wymaga wiadomości specjalnych. Za takie – zdaniem odwołującego - uznać należy w szczególności wiadomości pozwalające ustalić czy możliwe jest, że Envirotech przyjął dla obliczeń zaprezentowanych w załączniku nr 3 do SWZ parametry narzucone przez zamawiającego, co jest okolicznością sporną między stronami. Odwołujący podniósł, że wartości parametrów przyjętych przez wykonawcę nie wynikają z przedłożonych wraz z ofertą dokumentów. Dla ustalenia jakie rzeczywiście wartości parametrów przyjął Envirotech konieczne będzie przeprowadzenie obliczeń wymagających eksperckiej wiedzy. Odwołujący wskazał też na konieczność powołania dowodu z opinii biegłego, w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sporu wymaga wiadomości specjalnych.

W związku z powyższym odwołujący wnosił o uwzględnienie odwołania.

Pismem z dnia 31.07.2023 r. wykonawca Envirotech Sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu (dalej:  „przystępujący” lub jako: „Envirotech”) zgłosił przystąpienie do postępowania

odwoławczego po stronie zamawiającego. Izba stwierdziła, że przystąpienie zostało dokonane zgodnie z wymogami określonymi w art. 525 ust. 1 i 2 ustawy Pzp.

W dniu 8.08.2023 roku zamawiający wniósł do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej odpowiedź na odwołanie, w której wnosił o oddalenie odwołania w całości.

Także w dniu 8.08.2023 r. do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej wpłynęło stanowisko pisemne przystępującego, zawierające jego argumentację w sprawie.

Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła, co następuje:

Zgodnie z punktem III SWZ Przedmiot zamówienia - przedmiotem postępowania jest realizacja zadania pn.: „Budowa stacji uzdatniania wody powierzchniowej słonawej w Świnoujściu wraz z infrastrukturą”. Przedmiot zamówienia obejmuje wykonanie projektu i robót budowlanych stacji uzdatniania wody słonawej z infrastrukturą towarzyszącą;

Zadanie 1. Wykonanie projektu/projektów budowlanego/budowlanych, zwanego/zwanych dalej także dokumentacją projektową (tj. projektu/projektów zagospodarowania działki

lub terenu, projektu/projektów architektoniczno-budowlanego oraz projektu/projektów technicznego) wraz ze specyfikacją techniczną wykonania i odbioru robót budowlanych, zgodnie z obowiązującym Prawem budowlanym wraz z niezbędnymi dla realizacji inwestycji pozwoleniami, zgodami, uzgodnieniami w tym uzyskanie pozwolenia/pozwoleń na budowę dla wykonania następujących obiektów: (…)

OSTATECZNA KONCEPCJA: Przed wykonaniem projektu/projektów Wykonawca w terminie 3 miesięcy od zawarcia umowy przedłoży ostateczną koncepcję do oceny przez Zamawiającego. Koncepcja winna zawierać: a) opis techniczny proponowanych rozwiązań, zgodnych z PFU b) zagospodarowanie terenu z rozmieszczeniem wszystkich obiektów oraz sieci, c) rzuty i przekroje podstawowych obiektów technologicznych wchodzących w skład SUW Wydrzany II, d) karty katalogowe wszystkich urządzeń technologicznych, które Wykonawca zamierza zastosować na SUW Wydrzany II, e) rodzaj materiałów z jakich będą wykonane główne elementy sieciowe i instalacyjne oraz urządzeń, o których mowa w pkt d) powyżej.

Zadanie 2. Budowa SUW Wydrzany II przeznaczonej dla uzdatniania wody słonawej pobieranej ze starorzecza Mulnik wraz z infrastrukturą towarzyszącą, w tym w szczególności: rurociągiem odprowadzającym koncentrat (solankę), rurociągiem odprowadzającym pozostałe odpady/ścieki z procesu technologicznego uzdatniania wody słonawej planowanego do prowadzenia na SUW Wydrzany II, zasilaniem energetycznym tj. nową stacją transformatorową dla zaspokojenia potrzeb energetycznych obiektu SUW Wydrzany II, uzyskanie pozwoleń i zgód niezbędnych do eksploatacji wytworzonej infrastruktury zgodnej z obowiązującym prawem, przeprowadzenie rozruchu technologicznego i uzyskanie stabilnych parametrów wody uzdatnionej zgodnej z obowiązującymi przepisami oraz wykonanie i przekazanie Zamawiającemu dokumentacji powykonawczej, a także instrukcji eksploatacji i obsługi obiektu, szkolenie pracowników Zamawiającego, zagospodarowanie terenu, itp.”.

Zgodnie z pkt XV.2.5) SWZ: „Oferta powinna zawierać:

W pkt XVIII SWZ zamawiający wskazał, że: „W celu oceny ofert Zamawiający będzie kierować się następującymi kryteriami:

Najwyżej w ramach tego kryterium zostanie oceniona oferta z najniższym kosztem eksploatacyjnym.

Podstawą do obliczenia kosztów eksploatacyjnych są wskaźniki wykazane przez Wykonawcę zgodnie z załącznikiem nr 3 do SWZ - Sposób obliczenia Kosztu Cyklu Życia Stacji Uzdatniania Wody

Maksymalna liczba punktów –25.

Liczba punktów zostanie wyliczona według następującego wzoru:

KEob = [ (ENmin/ ENob) x 0,45 + (RSWmin/ RSWob)x 0,20 + {(Fmin/ Fob) x 0,25 + (Gmin/ Gob) x 0,15 + (Hmin/ Hob) x 0,25 + (Imin/ Iob) x 0,10 + (Jmin/ Job) x 0,25} x0,35] x 25 pkt, gdzie:

KEob – liczba punktów, w kryterium koszty eksploatacyjne danej oferty

ENmin, RSWmin , Fmin, Gmin , Hmin , Imin, Jmin – najniższe koszty eksploatacyjne (cząstkowe) spośród ocenianych ofert :

ENob, RSWob , Fob, Gob , Hob , Iob, Job – koszty eksploatacyjne (cząstkowe) oferty ocenianej

Wszystkie oceny w tym kryterium będą wyliczone z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku.

Do kosztów cząstkowych należą:

EN- Średnie jednostkowe zużycie energii

RSW - straty wody

F- Koszt wymiany membran RO

G- Koszt CIPowania membran

H- Koszt wymiany membran UF

J- Zryczałtowane pozostałe koszty serwisowania SUW

Wykonawca określa koszty cząstkowe zgodnie z wytycznymi podanymi w Załączniku 3 do SWZ „Sposób obliczenia Kosztu Cyklu Życia Stacji Uzdatniania Wody”.

W załączniku nr 1 do SWZ zamawiający przedstawił: Zakres wstępnej koncepcji technologicznej, gdzie wskazał, iż:

„W odniesieniu do wymagań procesowych, Zamawiający oczekuje od Wykonawcy na etapie składania oferty przedstawienia wstępnej koncepcji stacji uzdatniania wody powierzchniowej, słonawej wraz z infrastrukturą (SUW) spełniającej kryteria określone w PFU. Koncepcja ma obejmować co najmniej:

UWAGA! Zamawiający nie będzie traktował rysunków 2) i 3) jako ostateczne, mają one mieć jedynie charakter poglądowy;

Ocena wstępnej koncepcji polegać będzie na ocenie kompletności i zgodności rozwiązań z PFU .”.

W załączniku nr 2 do SWZ - Program Funkcjonalno-Użytkowy dla inwestycji „Budowa stacji uzdatniania wody powierzchniowej słonawej w Świnoujściu wraz z infrastrukturą” -w punkcie B.1.1.1. Charakterystyka ogólna zamawiający podał, że:

„Jako wartość obliczeniową dla doboru membran osmotycznych oraz wyliczenia współczynników energochłonności procesu uzdatniania, należy przyjąć maksymalną wartość za-solenia wody surowej w wysokości 4000 mg Cl/l.”.

Z kolei w załączniku nr 3 do SWZ - Sposób obliczenia Kosztu Cyklu Życia Stacji Uzdatniania Wody – zamawiający podał, że: „Dla tego kryterium przyjęto wagę w ocenie ofert na poziomie 25 %, rozbitą na poszczególne elementy składowe:

zużycia energii w przeliczeniu na m3 uzdatnionej wody, bazując na założeniach technologicznych przedstawionych w PFU. Wskaźnik ten ma obejmować zużycie energii wszystkich urządzeń zamontowanych w ciągu technologicznym uzdatniania wody w tym zagospodarowanie solanki ( Uwaga :do obliczeń nie należy uwzględniać ogrzewania, oświetlenia i innych poborów energii w samym budynku SUW niezwiązanych z pracą instalacji uzdatniania wody oraz zużycia energii przez pompownię tłoczącą wodę uzdatnioną do sieci oraz pompownię ścieków pozostałych). Obliczeń należy dokonać:

W obliczeniach należy uwzględnić również bilans energetyczny związany z ewentualnym zawracaniem popłuczyn na początek układu uzdatniania, w tym zużycie energii przez urządzenia technologiczne wykorzystywane do zawracania popłuczyn.

Poszczególne składowe koszt życia stacji uzdatniania należy skalkulować zgodnie z następującą tabelą:

1. Zużycie energii EN w okresie 5 lat

okres letni -6 mc.

okres zimowy- 6 mc.

1.

2.

3.

4.

5.

6.

średnie, jednostkowe zużycie energii ( w przeliczeniu na 1 m3 produkowanej wody), dla wydajności produkcji wody na poziomie 200 m3/h i

temperatury wody 18 st. C

kWh/m3

A

średnie , jednostkowe zużycie energii ( w przeliczeniu na 1 m3 produkowanej wody), dla wydajności produkcji wody na poziomie 100 m3/h i

temperatury wody 4 st. C

kWh/m3

B

średnioroczny wskaźnik zużycia energii liczony jako C= ( A+B)/2

EN=C x 1.296.000 m3/rok x 5 lat


2. straty wody , RSW

okres letni- 6 mc.

okres zimowy -6 mc.

1.

2.

3.

4.

5.

6.

Pobór wody surowej dla wydajności produkcji wody uzdatnionej na poziomie 150m3/h , tj. 108.000 m3/mc   ( podać

wartość średniogodzinową w okresie 72 godzin)

m3/h

D1

Pobór wody surowej dla wielkości produkcji na poziomie 100m3/h, tj.72.000 m3/mc

m3/h

E1

Pobór wody surowej dla wydajności produkcji wody uzdatnionej poziomie 150 m3/h , w okresie 1 miesiąca tj. 108 000 m3/mc

m3/mc

D

m3/mc

E

Ilość odprowadzanego koncentratu dla wydajności produkcji maksymalnej 150 m3/h, tj. 108.000 m3/mc

m3/h

D2

Ilość odprowadzanego koncentratu dla wielkości produkcji na poziomie 100m3/h, tj.72.000 m3/mc

m3/h

E2

m3/mc

D3

m3/mc

E3

Ilość pozostałych wód odprowadzanych do kanalizacji dla wielkości produkcji wody uzdatnionej 150 m3/h, tj. 108.000 m3/mc

m3/h

D4

Ilość pozostałych wód odprowadzanych do kanalizacji dla wydajności produkcji wody uzdatnionej 100,0 m3/h , tj. 72.000 m3/mc

m3/h

E4

m3/mc

D5

m3/mc

E5

RSW (straty wody w okresie 5 lat) = łączny pobór wody surowej dla rocznej wielkości produkcji na poziomie : 108.000 m3/mc w

okresie 6 miesięcy letnich i 72.000 m3/mc w okresie 6 miesięcy zimowych pomniejszony o zakładaną roczną ilość wody wyprodukowanej tj:1080.000 m3/rok w odniesieniu do 5 letniego okresu eksploatacji

m3/rok

RSW=[(Dx6+Ex6)-1.080.000 m3] x 5 lat

W załączniku nr 8 do SWZ – projekt umowy zamawiający wskazał:

Przed wykonaniem projektu/projektów, o których mowa wyżej, Wykonawca w terminie 3 miesięcy od dnia zawarcia umowy przedłoży ostateczną koncepcję do oceny przez Zamawiającego. Koncepcja winna zawierać:

Ocena koncepcji polegać będzie na ocenie zgodności rozwiązań zaproponowanych przez Wykonawcę z przepisami prawa, zasadami wiedzy technicznej, PFU oraz z ofertą Wykonawcy.”;

Wykonawca Envirotech w tabeli w załączniku nr 3 podał m.in. następujące wartości:

Pismem z dnia 14.07.2023 r. zamawiający poinformował wykonawców o wyborze najkorzystniejszej oferty, tj. oferty złożonej przez wykonawcę Envirotech Sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu.

Krajowa Izba Odwoławcza rozpoznając na rozprawie złożone odwołanie i uwzględniając dokumentację z niniejszego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, a także uwzględniając dowody oraz stanowiska stron i uczestnika postępowania odwoławczego złożone na piśmie i podane do protokołu rozprawy, zważyła, co następuje.

W pierwszej kolejności Izba ustaliła wystąpienie przesłanek z art. 505 ust. 1 ustawy Pzp, tj. istnienie po stronie odwołującego interesu w uzyskaniu zamówienia oraz możliwość poniesienia przez niego szkody z uwagi na kwestionowane czynności zamawiającego.

Ponadto Izba stwierdziła, że nie została wypełniona żadna z przesłanek ustawowych skutkujących odrzuceniem odwołania, wynikających z art. 528 ustawy Pzp.

W ocenie Izby w niniejszej sprawie potwierdził się zarzut naruszenia art. 223 ust. 1 ustawy Pzp poprzez zaniechanie przeprowadzenia procedury wyjaśniającej zmierzającej do ustalenia czy wykonawca Envirotech przyjął w swojej ofercie oraz kalkulacji przedstawionej w załączniku nr 3 prawidłowe dane (zarzut ewentualny – opisany w petitum odwołania jako zarzut 3).

Zgodnie z art. 223 ust. 1 ustawy Pzp w toku badania i oceny ofert zamawiający może żądać od wykonawców wyjaśnień dotyczących treści złożonych ofert oraz przedmiotowych środków dowodowych lub innych składanych dokumentów lub oświadczeń. Niedopuszczalne jest prowadzenie między zamawiającym a wykonawcą negocjacji dotyczących złożonej oferty oraz, z uwzględnieniem ust. 2 i art. 187, dokonywanie jakiejkolwiek zmiany w jej treści.

W punkcie XVIII SWZ zamawiający określił kryteria oceny ofert, w tym kryterium pozacenowe - Koszty eksploatacyjne (Koszt Cyklu życia Stacji Uzdatniania Wody w okresie 5-letnim) (KE) – o wadze 25pkt. (pkt XVIII.2.)

Podstawą do obliczenia kosztów eksploatacyjnych według SWZ miały być wskaźniki wykazane przez wykonawcę zgodnie z załącznikiem nr 3 do SWZ. Załącznik nr 3 do SWZ -Sposób obliczenia Kosztu Cyklu Życia Stacji Uzdatniania Wody wskazywał, że jednym z elementów tego kryterium jest „Zużycie energii EN w okresie 5 lat”, z uwzględnieniem średniego jednostkowego zużycia energii EN (w przeliczeniu kWh/m3 wody uzdatnionej). Wykonawca zobowiązany był wyznaczyć wskaźnik zużycia energii bazując na założeniach technologicznych przedstawionych w Programie Funkcjonalno-Użytkowym. Wskaźnik ten winien obejmować zużycie energii wszystkich urządzeń zamontowanych w ciągu technologicznym uzdatniania wody, w tym zagospodarowanie solanki. Obliczeń wykonawca powinien dokonać uwzględniając temperaturę wody ujmowanej w wysokości 18 st. C

(dla warunków letnich) oraz 4 st. C (dla warunków zimowych), przy czym jako wartość obliczeniową dla doboru membran osmotycznych oraz wyliczenia współczynników energochłonności procesu uzdatniania, należało przyjąć maksymalną wartość zasolenia wody surowej w wysokości 4000 mg Cl/l. W obliczeniach należało uwzględnić również bilans energetyczny związany z ewentualnym zawracaniem popłuczyn na początek układu uzdatniania, w tym zużycie energii przez urządzenia technologiczne wykorzystywane do zawracania popłuczyn.

Wskaźnik średniego, jednostkowego zużycia energii (EN) (w przeliczeniu na 1 m3 produkowanej wody), czyli wskaźnik energochłonności, wskazany przez wykonawcę Envirotech to 1,073 kWh/m3 dla warunków letnich oraz 1,326 kWh/m3 dla okresu zimowego.

Zamawiający zauważył, że wykonawcy byli zobowiązani do przedstawienia wstępnej koncepcji technologicznej, zgodnie z załącznikiem nr 1 do SWZ. Koncepcja miała mieć charakter wstępny i ogólny. Zakres obligatoryjnych informacji wyznaczał załącznik nr 1 i w tym zakresie zamawiający oceniał zgodność i kompletność rozwiązań z PFU. Zamawiający podkreślał, że na tym etapie nie wymagał podania konkretnych urządzeń ani producentów tych urządzeń. Wykonawcy mieli zaproponować i dobrać odpowiednie urządzenia na etapie realizacji i przygotowania koncepcji ostatecznej, składając karty katalogowe tych urządzeń. Weryfikacja ofert opierała się na oświadczeniach zawartych w koncepcji i informacjach zawartych w załączniku nr 3 do SWZ – „Sposób obliczenia Kosztu Cyklu Życia Stacji Uzdatniania Wody”.

Ze stanowiska przedstawionego przez zamawiającego wynika, że: „weryfikacja ofert wykonawców w zakresie osiągnięcia określonych parametrów następowała na podstawie oświadczeń i danych podanych wraz z ofertą. Ich prawdziwość zweryfikowana zostanie ostatecznie na etapie realizacji lub po jej zakończeniu. Brak osiągnięcia parametrów wskazanych w ofercie będzie skutkować np. naliczeniem kar umownych, o których mowa w § 13 ust. 1 lit. o Projektu umowy.”.

Zamawiający podkreślał, że na etapie składania ofert wymagał jedynie koncepcji wstępnej technologicznej stacji uzdatniania wody, która miała charakter ogólny i, że nie jest w stanie w oparciu o informacje tam zawarte zweryfikować czy wykonawca do ustalenia np. wskaźnika energochłonności układu uzdatniania, czy też zużycia substancji chemicznych i pozostałych wymaganych przez zamawiającego informacji bazował na wartościach zasolenia wskazanych jednoznacznie przez zamawiającego w dokumentacji postępowania. Zamawiający wyjaśnił, że oczekiwał od koncepcji głównie szkicu przyszłej inwestycji, który miał być uszczegółowiony w koncepcji ostatecznej, o której mowa w części III SWZ.

Z takim podejściem zamawiającego nie sposób się zgodzić.

Skoro zamawiający ustanowił pozacenowe kryterium oceny ofert i to o tak znaczącej wadze - 25%, to jest zobowiązany do zweryfikowania prawdziwości (prawidłowości) wartości wskaźników wskazanych przez wykonawców w załączniku nr 3 do oferty – Sposób obliczenia Kosztu Cyklu Życia Stacji Uzdatniania Wody. Zamawiający nie może poprzestać na wartościach „deklarowanych” przez wykonawców, zakładając, że weryfikacja ich nastąpi na etapie realizacji zadania, w sytuacji, gdy uczynił z tego kryterium oceny ofert. Różnica pomiędzy wartościami wskaźników średniego jednostkowego zużycia energii EN podanymi w załączniku nr 3 przez firmę Envirotech a wartościami tych wskaźników podanych przez pozostałych oferentów powinna skłonić zamawiającego do bardziej wnikliwej analizy podanych wartości, bo one stanowiły w konsekwencji o klasyfikacji ofert w rankingu. Odwołujący powoływał się na to, że wartości wskazane przez wykonawcę Envirotech są porównywalne do tych wskazanych w Koncepcji techniczno-technologicznej budowy stacji uzdatniania wody w Świnoujściu przedstawionej przez zamawiającego, a wykonanej przez firmę Nentech s.c., gdzie do obliczeń przyjęto ponad trzykrotnie niższe zasolenie wody i czterokrotnie wyższą temperaturę, a zatem warunki mniej energochłonne.

Należy podkreślić, że zamawiający jest zobowiązany do weryfikacji wszelkich oświadczeń i danych zawartych w ofercie, i nie może poprzestać jedynie na deklaracjach wykonawcy.

Nie jest trafna też argumentacja zamawiającego, czy przystępującego, iż całość odwołania opiera się na podanym parametrze wysokości podnoszenia: ok. 50 m na pompowni III stopnia i, że z tego parametru odwołujący wyprowadza wszystkie zarzuty odwołania, w tym m.in. w zakresie niezgodności oferty z warunkami zamówienia albo braku przyznania punków. Zamawiający i przystępujący w tym zakresie wyjaśnili, że w zakresie ww. parametru nastąpiła oczywista omyłka w ofercie przystępującego. Odwołujący nie przeczył, że jest możliwość zaistnienia omyłki w ofercie przystępującego w tym zakresie, ale jednocześnie zaprzeczał by wyłącznie z tego parametru (wysokość podnoszenia wody) wywodził wszelkie swoje twierdzenia. Izba podziela stanowisko odwołującego, że we wniesionym odwołaniu twierdzenia te stanowiły jedynie dodatkowy argument przemawiający za słusznością zarzutów odwołania, niemniej jednak istota zarzutów sprowadzała się do tego, że nie jest możliwe osiągnięcie tak korzystnego współczynnika zużycia energii, jak to miało miejsce w przypadku oferty przystępującego, jeśli wykonawca w rzeczywistości chciałby uwzględnić zaostrzone wymagania zamawiającego (w szczególności chodzi o wartość zasolenia wody surowej i temperatury).

Podkreślić raz jeszcze należy, że potwierdzenie przez wykonawcę we wstępnej Koncepcji, złożonej wraz z ofertą, uzyskania parametrów jakości wody na poszczególnych etapach procesu uzdatniania, na poziomie zgodnym z oczekiwaniami zamawiającego,

czy potwierdzenie prawidłowości założeń technologicznych i realizacyjnych zawartych w SWZ i PFU, z punktu możliwości realizacji celu na ich podstawie, tj. osiągnięcia wymaganych parametrów wody uzdatnionej nie zwalnia zamawiającego z obowiązku zbadania oferty w tym zakresie.

Bezzasadne jest także stanowisko zamawiającego, który stwierdził, że weryfikacja parametrów podanych w załączniku nr 3 w sytuacji, gdy wykonawcy na etapie realizacji mogli samodzielnie dobierać urządzenia, byłaby bezprzedmiotowa, a odrzucenie takiego wykonawcy bezprawne. Skoro zostało ustalone kryterium oceny ofert – Koszty eksploatacyjne – podstawą do obliczenia których miały być wskaźniki podane przez wykonawcę w załączniku nr 3, to tym samym należy uznać, że zamawiający był zobligowany do ich weryfikacji, a nie tylko do przyjęcia deklaracji wykonawcy co do ich uzyskania, przy uwzględnieniu wymagań opisanych w SWZ. Niewątpliwie szczegółowe określenie sposobu realizacji przedmiotu zamówienia, w tym przyjętych rozwiązań technologicznych, szczegółowy dobór urządzeń technologicznych i materiałów nastąpi dopiero na etapie tworzenia ostatecznej Koncepcji, która będzie poprzedzać wykonanie Projektu. I w tym zakresie wykonawca nie był zobowiązany do przedstawienia proponowanych rozwiązań w ofercie. Prawdą jest też twierdzenie przystępującego, iż „Zamawiający nie wymagał wskazania sposobu obliczeń innego niż zaprezentowany w SWZ wzór Kosztu Cyklu Życia, jak również nie wymagał wskazania/wykazania danych wejściowych innych niż określone w załącznikach do SWZ.”, oraz, że „Wykonawca musi tak dobrać ostatecznie technologię, urządzenia i parametry pracy, aby uzyskać co najmniej wynik kosztu życia wskazany w ofercie z uwzględnieniem danych z załącznika nr 3. Może przy tym zmienić zarówno urządzenia, jak i – co za tym idzie – parametry instalacji. Ważne, aby wynik finalny tych zmian obejmował zadeklarowany przez niego koszt życia, obliczony przecież na podstawie wielu zmiennych”.

Z drugiej zaś strony, wykonawcy niewątpliwie byli zobowiązani do starannego i rzetelnego obliczenia Kosztu Cyklu Życia Stacji Uzdatniania Wody, zgodnie z zasadami opisanymi w załączniku nr 3 do SWZ, przy uwzględnieniu wymagań opisanych w SWZ i PFU. Niewątpliwie też takie obliczenia opierają się na pewnych założeniach, danych i warunkach, jakie przyjął dany wykonawca przy obliczaniu wartości kosztu średniego jednostkowego zużycia energii (EN). Te założenia muszą być na tyle skonkretyzowane, aby prowadzić do uzyskania określonego wyniku. Już na tym etapie przygotowania oferty i wstępnej Koncepcji oferent musi dokonać analizy jakie rozwiązania technologiczne bierze pod uwagę, czy jaką konfigurację urządzeń bierze pod uwagę, aby przy określonych i dość sprecyzowanych wymaganiach zamawiającego (w tym wymaganiach co do zasolenia i temperatury wody uzdatnianej) być w stanie osiągnąć określony współczynnik

energochłonności. Sam przystępujący w swoim stanowisku pisemnym twierdził, że dla swoich wyliczeń przyjął wartości rzeczywiste – katalogowe, a więc poczynił określone założenia w obliczeniach i bazował na określonych danych. Przystępujący stwierdził też, że ostatecznie wykonawca musi dobrać tak: „technologię, urządzenia i parametry pracy, aby uzyskać co najmniej wynik kosztu życia wskazany w ofercie z uwzględnieniem danych z załącznika nr 3. Może przy tym zmienić zarówno urządzenia, jak i – co za tym idzie – parametry instalacji.”.

Nie może być natomiast tak jak chcą tego zamawiający i przystępujący, że weryfikacja tych parametrów nastąpi dopiero w trakcie realizacji umowy, w oparciu o postanowienia umowy z § 13 ust. 1 pkt. o) w postaci uprawnienia do naliczenia kar umownych wykonawcy oraz rozliczenia różnicy kosztów względem rzeczywistych parametrów i deklarowanych.

Dalej należy wskazać, że odwołujący przedstawił opinię techniczną prof. dr hab. inż. M. L. T. w sprawie oceny poprawności sposobu obliczeń współczynników energochłonności w zakresie postępowania przetargowego dla inwestycji „Budowa stacji uzdatniania wody powierzchniowej słonawej w Świnoujściu z infrastrukturą” (jest to dokument prywatny odwołującego). Jak stwierdzono w opinii, celem jej przygotowania była weryfikacja poprawności obliczeń współczynników energochłonności (EN) przygotowanych na potrzeby przedmiotowego postępowania. W ramach przygotowania i sporządzenia tej opinii - jej autor -wykonał obliczenia procesowe i dokonał obliczeń współczynników energochłonności dla warunków wymaganych przez zamawiającego w SWZ i załącznikach, a także określił stężenie chlorków i wartości temperatury odsalanej wody, która może być oczyszczana przy przyjętych w ofertach współczynnikach energochłonności. Do obliczeń wykorzystano program WAVE, który został udostępniony jednego z producentów i dostawców systemów membranowych, firmę DUPONT. Z przedstawionych w opinii wyliczeń wynika, że jednostkowe zużycie energii elektrycznej wynosi 1,66 kWh/m3 dla warunków zimowych oraz 1,25 kWh/m3 dla warunków letnich. Z opinii wynika, że są to minimalne poziomy zużycia energii elektrycznej związane jedynie z zastosowaniem procesu odwróconej osmozy dla narzuconych przez zamawiającego warunków obliczeniowych.

W opinii stwierdzono ponadto, że na zużycie energii elektrycznej w instalacji odwróconej osmozy ma wpływ wiele czynników, przy czym największy wpływ ma jakość odsalanej wody, determinowana przez dwa podstawowe parametry: zasolenie ogólne oraz temperaturę. Przykładowo: trzykrotny wzrost zasolenia powoduje ponad 60% wzrost zapotrzebowania na energię elektryczną w danych warunkach temperaturowych.

Jak z powyższego wynika, zamawiający słusznie w SWZ określił podstawowe parametry dotyczące zasolenia i temperatury wody, które miały stanowić podstawę dla wykonawców przy obliczeniu wartości współczynnika energochłonności. Parametry podane przez zamawiającego zostały zawyżone w stosunku do rzeczywistych (nie było sporne, że faktyczne zasolenie wody jest niższe, niż parametr wskazany przez zamawiającego jako podstawa obliczeń). Parametry te musiały być jednakowe dla wszystkich wykonawców, ponieważ obliczenia dokonane z ich wykorzystaniem miały służyć do porównania ofert. Natomiast powstaje pytanie, czy podane przez zamawiającego parametry rzeczywiście zostały uwzględnione przez przystępującego w jego obliczeniach i czy w istocie jest on w stanie zaprojektować i zbudować stację uzdatniania wody, która jest w stanie osiągnąć tak korzystne i konkurencyjne – jak wynikające z oferty przystępującego (z załącznika nr 3) – wskaźniki zużycia energii.

Trzeba zatem zauważyć, że na obecnym etapie, nie można stwierdzić, czy wartość współczynnika energochłonności podana przez Envirotech jest prawidłowa, w tym sensie, że uwzględnia założenia zamawiającego (temperaturę i zasolenie), a urządzenia dobrano w taki sposób, że umożliwiają uzyskanie takiej wartości, czy może przystępujący przyjął korzystniejsze założenia, niż podane w SWZ. Powyższe kwestie powinny zostać ustalone w toku postępowania wyjaśniającego.

W toku postępowania odwoławczego stwierdzono ponadto, że odwołujący i przystępujący różnią się także w sposobie rozumienia istotnego parametru, określonego przez zamawiającego, a mianowicie „maksymalnej wartości zasolenia wody surowej w wysokości 4000 mg Cl/l.”. Przystępujący rozumie to wymaganie jako odnoszące się wyłącznie do stężenia chlorku sodu w wodzie surowej. Natomiast odwołujący wskazuje, że w wymaganiu jest mowa o „wodzie surowej”, co oznacza, że należy uwzględnić także pozostałe związki rozpuszczone w wodzie.

Przystępujący wskazał, że jako dowód prawidłowych kalkulacji przedstawia kartę danych wejściowych doboru odwróconej osmozy dla wydajności 100 m3/h w okresie zimowym, z której wynika, że średnie, jednostkowe zużycie energii wynosi 1,07 m3/h. Wartość ta stanowi prawie 81% całkowitego zużycia energii przez instalację technologiczną Stacji Uzdatniania Wody (dowód nr 5 – założenia do doboru jednostki RO o wydajności 100 m3/h firmy Eurowater).

Odwołujący, odnosząc się do ww. dowodu powołanego przez przystępującego, przedstawił uwagi do niego, w formie dodatkowej opinii prof. dr hab. inż. M. L. T. – autora opinii technicznej przedłożonej przez odwołującego - który wskazał, m.in. że: w dokumencie, stanowiącym dowód nr 5, są błędy w obliczeniach średniego ciśnienia napędowego procesu,

które skutkują docelowo nieprawidłową pracą tak zaprojektowanej jednostki odwróconej osmozy w warunkach wymaganych przez zamawiającego. Stwierdził też, że aby uzyskać wartość średniego ciśnienia napędowego jaka przedstawiona jest w tym dokumencie, ciśnienie pomp zasilających musiałoby być znacznie wyższe niż 14 bar, a nie jest to możliwe do osiągnięcia przy zastosowaniu urządzeń wskazanych w ofercie.

Dalej wskazać należy, że zamawiający i przystępujący przedstawili obliczenia oparte o program WAVE, który został udostępniony przez jednego z producentów i dostawców systemów membranowych, firmę DUPONT (ten sam na podstawie którego bazował odwołujący dokonując swoich obliczeń).

Wniosek odwołującego o ich pominięcie z uwagi na to, że zostały złożone wyłącznie w języku angielskim, nie został uwzględniony przez Izbę, ponieważ w istocie jest to ten sam rodzaj/typ dokumentu (wydruk raportu z doboru systemu odwróconej osmozy z programu komputerowego), którym posługiwał się odwołujący. Wartości liczbowe są łatwe do zidentyfikowania, zaś układ i nazwy parametrów są takie same w przypadku wszystkich przedłożonych dokumentów.

Natomiast ww. dowody nie mogą potwierdzać prawidłowości współczynnika energochłonności wskazanego w ofercie przystępującego bez wskazania czy też potwierdzenia danych wyjściowych, które przyjął ten wykonawca do swoich obliczeń. Należy zauważyć choćby, że sam dowód przedstawiony przez przystępującego na posiedzeniu wskazuje na wartość współczynnika energochłonności – 1,06 kWh/m3, przy założeniu, że woda ma temperaturę 4.0 °C, a w ofercie wartość tego współczynnika przy temperaturze 4.0 °C – wynosi 1,326. Zatem, z dokumentu wynika inna wartość tego współczynnika. Jest on co prawda korzystniejszy niż wskazany w ofercie, bo wskazuje na niższe zużycie energii, co jest przecież dodatkowo punktowane przez zamawiającego i co stanowi istotę tak skonstruowanego kryterium oceny ofert, ale jednak z drugiej strony potwierdza, że wartość współczynnika może być całkiem inna w zależności od doboru poszczególnych parametrów.

Ponadto, ocena, czy podane wartości poszczególnych parametrów są możliwe do uzyskania w tych konkretnych warunkach przez danego wykonawcę, powinna być dokonana przez zamawiającego. A ten z kolei przyznał, że oceniając ofertę przystępującego opierał się jedynie na deklarowanych wartościach w załączniku nr 3.

Niewątpliwie oferta wykonawcy Envirotech w kontekście prawdziwości (prawidłowości) wskaźników podanych w załączniku nr 3 nie była poddana wnikliwej analizie i weryfikacji, co przyznał zamawiający i w odpowiedzi na odwołanie, i na rozprawie (choć w późniejszym wystąpieniu próbował modyfikować nieco swoje stanowisko), a samą

weryfikację odłożono na etap realizacji umowy i rozruchu instalacji stacji uzdatniania wody. Niewątpliwie też weryfikacja ta wymaga dodatkowych informacji co do podstaw przyjętych założeń, w tym zgodności tych założeń z PFU, i wskazania szczegółowego sposobu obliczeń przyjętego przez wykonawcę.

Z tego też względu Izba uwzględniła odwołanie w zakresie zarzutu ewentualnego, tj. zarzutu 3 - naruszenia art. 223 ust. 1 ustawy Pzp i nakazała zamawiającemu wezwanie wykonawcy Envirotech do wyjaśnień treści oferty, w tym sposobu obliczenia Kosztu Cyklu życia Stacji Uzdatniania Wody w okresie 5-letnim (KE), prowadzącego do obliczenia współczynnika energochłonności. Przeprowadzone wyjaśnienia będą w konsekwencji stanowić podstawę do ustalenia zgodności treści oferty z SWZ, w tym z wymaganiami określonymi w PFU, a także podstawę do weryfikacji sposobu obliczenia przez wykonawcę Kosztu Cyklu życia Stacji Uzdatniania Wody i ewentualnego potwierdzenia zasadności przyznanej punktacji ofercie w tym zakresie.

Dopiero po wyjaśnieniu powyższych kwestii będzie możliwa ocena:

Badanie i ocena w powołanym powyżej zakresie powinna być dokonana przez samego zamawiającego w toku prowadzonego przez niego postępowania, a ewentualnie w dalszej kolejności przez Izbę. Z tych też względów Izba nie rozstrzygnęła odwołania w zakresie zarzutów opisanych w punkcie II.1 i II.2 petitum odwołania. Także z tych względów Izba postanowiła nie uwzględnić wniosku odwołującego o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego/ instytutu naukowo-badawczego na okoliczności wskazane w treści odwołania.

O kosztach postępowania Izba orzekła stosownie do wyniku, na podstawie art. 557 i art. 575 ustawy Pzp i w oparciu o § 7 ust. 5 w zw. z § 5 pkt 1 i 2 rozporządzenia w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz.U. z 2020 r. poz. 2437).

Zgodnie z § 5 pkt 1 i 2 do kosztów postępowania odwoławczego zalicza się wpis i uzasadnione koszty stron postępowania odwoławczego, w tym m.in. koszty związane z wynagrodzeniem pełnomocnika. Stosownie zaś do § 7 ust. 5 Izba może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od rozdzielenia kosztów w sposób, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 oraz ust. 2-4, w szczególności jeżeli przemawia za tym rodzaj zarzutów uwzględnionych przez Izbę lub ich waga dla rozstrzygnięcia odwołania.

Koszty postępowania odwoławczego Izba zasądziła w całości od zamawiającego na rzecz odwołującego, mając na uwadze to, że uwzględnienie zarzutu ewentualnego, tj. zarzutu zaniechania wezwania do wyjaśnień treści oferty, ma ten skutek, że odwołujący wygrywa postępowanie odwoławcze. Ponadto, wskazać należy na istotę tego zarzutu, a mianowicie – jego uwzględnienie prowadzi do wyjaśnień treści oferty w zakresie objętym pozostałymi zarzutami odwołania.

Wobec powyższego Izba obciążyła kosztami postępowania zamawiającego, zasądzając od zamawiającego na rzecz odwołującego koszty postępowania odwoławczego związane z uiszczonym wpisem od odwołania (20 000 zł) oraz wynagrodzeniem pełnomocnika (3 600 zł), tj. łącznie 23 600 zł.

Mając powyższe na uwadze, Izba orzekła, jak w sentencji.

Przewodniczący: ...…………………….…...

Członkowie:    ……………………………

29