Sygn. akt: KIO 641/23

KIO 642/23

KIO 647/23

WYROK z 21 marca 2023 r.

Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:

Przewodniczący:   Ernest Klauziński

Aleksandra Kot

Krzysztof Sroczyński

Protokolant:   Rafał Komoń

po rozpoznaniu na rozprawie 20 marca 2023 r. w Warszawie odwołań wniesionych do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej 6 marca 2023 r. przez wykonawców:

w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego: Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa Oddział Terenowy we Wrocławiu z siedzibą we Wrocławiu,

przy udziale:

przystąpienie do postępowania odwoławczego o sygn. akt: KIO 641/23, i KIO 642/23 po stronie zamawiającego,

orzeka:

postępowania o udzielenie zamówienia oznaczonej jako Przedmiot 2. W pozostałym zakresie oddala odwołanie.

W pozostałym zakresie oddala odwołanie.

wynagrodzenia pełnomocnika.

zamawiającego:

uiszczonego przez odwołującego.

Stosownie do art. 579 i 580 ustawy z 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2019 ze zm.) na niniejszy wyrok - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie.

Przewodniczący: ………............…………………..……………

Sygn. akt: KIO 641/23

KIO 642/23

KIO 647/23

U z a s a d n i e n i e

Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa Oddział Terenowy we Wrocławiu z siedzibą we Wrocławiu (dalej: Zamawiający) prowadzi na podstawie przepisów ustawy z 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1710, dalej: Pzp) postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego w trybie przetargu nieograniczonego pn.: „Rozbiórka budynków gospodarczych oraz budowli w miejscowości Stara Rudna i Sieroszowice”, numer referencyjny: WRO.WOP.260.57.2022.

Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane 23 grudnia 2022 r. w Biuletynie Zamówień Publicznych pod numerem 2022/BZP 00514289.

KIO 641/23

do prawidłowego wykonania zamówienia) potwierdzała, że ww. oferty zawierały rażąco niskie ceny z przyczyn wskazanych szczegółowo w uzasadnieniu odwołania, w wyniku czego doszło do zaniechania przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji i równe traktowanie wykonawców oraz zgodnie z zasadami proporcjonalności i przejrzystości.

Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie Zamawiającemu:

Ponadto Odwołujący wniósł o zasądzenie na jego rzecz od Zamawiającego kosztów postępowania odwoławczego.

W uzasadnieniu swojego stanowiska Odwołujący wskazał m. in.

Zamawiający wezwał Wykonawców do złożenia wyjaśnień dotyczących cen ofert - w tym Przystępującego R.K., Przystępującego Forest i Wykonawcę HEX wskazując, że wyjaśnienia winny obejmować informacje, w tym dowody, w zakresie wyliczenia ceny w szczególności w zakresie:

Ci Wykonawcy złożyli wyjaśnienia, z których przywołali następujące okoliczności:

Przystępujący R. K.

prac

w ten sposób, że 60% prac wykonanych będzie mechanicznie, a 40% ręcznie,

z podmiotu zewnętrznego w zakresie usunięcia eternitu,

dwóch obór, co pozwoli na wygenerowanie zysku.

Typowy kosztorys nie został sporządzony, przywołano następujące koszty:

Wykonawca w treści oferty wskazał, że nie zamierza korzystać z podwykonawców do realizacji zadania.

Przystępujący Forest

Wykonawca wskazał, że nie będzie korzystał z najmu sprzętu od innych firm, posiada swoje zaplecze techniczne. Oświadczył ponadto, że personel będzie zatrudniony na podstawie

umowy o pracę, a całość zadania ma zostać wykonana bez udziału podwykonawców, Przystępujący Forest przedstawił kosztorys na który składały się:

Wykonawca ten nie przedstawił żadnych dowodów, za wyjątkiem jednej zanimizowanej faktury na poparcie swojego stanowiska, poprzestając wyłącznie na oświadczeniach. Tymczasem Zamawiający domagał się przedstawienia dowodów na poparcie twierdzeń.

Wykonawca HEX

Wykonawca wskazał na ograniczenie osobowe kosztów pracy przez przyjęcie maksymalnej mechanizacji pracy przez użycie maszyn burzących, ładujących i samochodów samowyładowczych. Pracownicy mieli być zatrudnieni do realizacji zamówienia i zamieszkiwać okolice prowadzonych prac, co zmniejszyłoby koszty delegacji, tylko operator oraz kierownik mieli być delegowani do realizacji robót.

Wykonawca posiada własne maszyny, a więc nie ponosiłby kosztów wynajęcia oraz leasingu.

Ustalone zostały wstępne koszty transportu i przyjęcia odpadów nienadających się do odzysku z podmiotami pozostającymi w stałej współpracy. Wykonawca powołał się także na niskie koszty administracyjne i koszty działalności (wynikające z własnej nieruchomości, własnej bazy i zaplecza technicznego, ograniczeniu personelu biurowego).

Typowy kosztorys nie został stworzony, jednakże wskazano koszty z podziałem na:

Zysk został oszacowany na poziomie 158 913,53 zł brutto – tj. 20,76 %.

Wykonawca nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie swojego stanowiska, poprzestając wyłącznie na oświadczeniach. Tymczasem Zamawiający domagał się przedstawienia dowodów na poparcie twierdzeń.

Odwołujący wskazał również przyczyny, dla których w jego ocenie oferty ww. podlegały odrzuceniu z postępowania.

W przypadku Przystępującego R. K. zasadniczą wątpliwość budził koszt wynagrodzenia dla kierownika budowy. Fakt, że wskazany kierownik nie pochodzi z terenów bliskich miejscu wyburzenia (Ząbkowice Śląskie leżą około 170 km od Starej Rudnej) zachodziłaby konieczność dojazdu, a przy obecnych cenach paliwa, przy konieczności osobistej obecności trudno uznać, aby za tak niską cenę jakikolwiek kierownik podjął się realizacji zadania.

Odwołujący zakwestionował prawdziwość informacji wynikających z dowodów do wyjaśnień Przystępującego R. K. Przedstawił również swoje poglądy na temat rzeczywistych stawek za część robót wycenionych w wyjaśnieniach Przystępującego R. K. oraz Wykonawcy HEX twierdząc, że ceny jednostkowe w ich wyjaśnieniach były znacząco zaniżone.

KIO 642/23

6 marca 2023 r. wykonawca Z. M. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Zybi Trans, Usługi Sprzętem Budowlanym, Transport Z. M., ul. Sportowa 11, 59-307 Raszówka (dalej: Odwołujący Zybi Trans), wniósł odwołanie wobec czynności i zaniechań Zamawiającego w postępowaniu (Przedmiot 1 i Przedmiot 2) i zarzucił mu naruszenie:

w uznaniu, że złożone oferty i wyjaśnienia co do ceny przez: Przystępującego R. K., Przystępującego Forest, Wykonawcy HEX, Wykonawcy Ł. L. oraz Wykonawcy WiW nie budziły wątpliwości Zamawiającego, mimo że złożone oferty powinny zostać odrzucone. Złożenie ofert przez ww. Wykonawców stanowiło czyn nieuczciwej konkurencji polegający na utrudnianiu dostępu do rynku innym Wykonawcom przez oferowanie usług poniżej kosztów ich realizacji.

Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie Zamawiającemu unieważnienia:

oraz odrzucenia ofert tych wykonawców z wskazanych części postępowań i nakazanie Zamawiającemu:

Ponadto Odwołujący wniósł o zasądzenie na jego rzecz od Zamawiającego kosztów postępowania odwoławczego.

W uzasadnieniu swojego stanowiska Odwołujący wskazał m. in.

Przystępujący R. K.

Oceniając wiarygodność i moc dowodową złożonych przez Wykonawcę dowodów należało stwierdzić, że:

wynagrodzenie w wysokości 4 tys. brutto.

Nieprawidłowości w obliczeniach dokonanych przez Przystępującego R. K. to:

Podstawa odrzucenia: Kierownik otrzymałby taką samą wypłatę jak kierowcy (poziom wynagrodzenia nie jest adekwatny do doświadczenia, wykształcenia, czy kompetencji pracowników). Diety za pracę w delegacji nie znajdują oparcia w załączonym materiale dowodowym – hotel robotniczy oferujący noclegi w kwocie 30 zł za dobę został dawno zamknięty. Ponadto, brak udokumentowania kosztów zatrudnienia kierownika budowy.

Podstawa odrzucenia: Wyliczenie kosztu za utylizację odpadów zmieszanych w wysokości 11.000,00 zł było absurdalne. Założenie konieczności zutylizowania odpadów w ilości 70 Mg oznaczałoby, że Przystępujący R. K. był w posiadaniu oferty na przyjęcie ww. odpadów w kwocie ok. 157 zł/Mg. Tymczasem, średni koszt utylizacji odpadów zmieszanych wynosi ok. 750 zł/Mg netto. Zamawiający w „Powiadomieniu

o wyniku postępowania” z 18 stycznia 2023 r. odrzucił oferty Wykonawców Roboty Ziemne D. D., FIODOR Sp. z o.o., GEOTAR Sp. z o.o. oraz PHU Transport D. N. z uwagi na fakt, że „złożone kalkulacje nie zawierały informacji pozwalających na ocenę wyjaśnień jako uzasadnionych Wykonawcy nie przedstawili założeń do kalkulacji w postaci takich informacji jak:  ilości odpadów szacowanych

do wywozu i utylizacji oraz jednostkowych kosztów prac rozbiórkowych, kosztów transportu i utylizacji”. Przenosząc powyższe na kanwę niniejszej sprawy, Przystępujący R. K. również nie podał ilości odpadów zmieszanych szacowanych do wywozu, nie wskazał miejsca ich utylizacji jak i kosztów ich transportu.

Podstawa odrzucenia: działalność noclegowa na którą powołał się Przystępujący R. K. jest od dawna zamknięta. Nie byłoby możliwe znalezienie innego noclegu w cenie 30 zł/ dobę, albowiem tak jak stwierdził właściciel zamkniętego hotelu robotniczego – „jest to nierentowne”. Nocleg w hotelu robotniczym w obrębie województwa dolnośląskiego wynosi min. 100 zł za dobę.

Podstawa odrzucenia: Wykonawca na dowód przedstawił fakturę wystawioną przez kierownika budowy, lecz na wykonanie innego zamówienia. Każde zamówienie

na wykonanie prac rozbiórkowych jest inne i tym samym wymaga różnego nakładu pracy ze strony kierownika budowy.

Podstawa odrzucenia: Przy założeniu konieczności zakupienia materiału zasypowego w ilości 1000 m3 (tj. ok 1700 ton) w kwocie 22 zł za tonę = 33.000,00 zł. Transport na odległość 26 km, tj. 52 km w obie strony x 68 kursów (tj. 1700 ton : 25 tj. średnia ładowność) = 3536 km, przy założeniu kwoty 5 zł za km, wyliczenia są następujące: 3536 km x 5 zł = 17.680,00 zł (koszt transportu). Pozostaje jeszcze koszt obsiania trawą – ok. 15 000,00 zł. Wykonawca całkowicie pominął w swoich kalkulacjach – koszt zakupu ziemi urodzajnej pod zasiew trawy. Biorąc powyższe wyliczenia pod uwagę, niczym nieuzasadnione jest przedstawienie przez Wykonawcę kosztów opiewających na kwotę jedynie 20 000 zł.

Przystępujący Forest

Podobnie jak odwołujący w sprawie KIO 641/23 Odwołujący Zybi Trans wskazał, że wyjaśnienia Przystępującego Forest nie zostały poparte żadnymi dowodami. Ponadto w wyjaśnieniach zawarty został szereg nieprawidłowości w przedstawionej „kalkulacji kosztów”:

Podstawa odrzucenia:   Wykonawca nie przedstawił żadnego dowodu

potwierdzającego, że 6 pracowników otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 60 zł/godz. Aż nieprawdopodobne, że tak hojne wynagrodzenie - nie zostało potwierdzone ze strony Wykonawcy żadnym dowodem. Wykonawca podnosi argument o wieloletnim doświadczeniu pracowników, co pozwala zaoferować niższe stawki.

Podstawa odrzucenia: Wykonawca nie przedstawił żadnych wyjaśnień dotyczących kosztów transportu azbestu do utylizacji. Nie wiadomo zatem na jakiej podstawie oparł swoje wyliczenia.

Podstawa odrzucenia: Brak złożenia dowodu.

Podstawa odrzucenia: Wykonawca nie wskazał od kogo zakupi ziemię, w jakiej cenie, jakie będą koszty transportu.

Podstawa odrzucenia: Wskazanie kwoty za utylizację wszystkich odpadów (poza azbestem) w kwocie 19 872,00 zł (Przedmiot nr 1) i 6003,00 zł (Przedmiot nr 2) wskazywało, że Wykonawca nie zapoznał się z ilością odpadów koniecznych do utylizacji, jak i z obowiązującymi stawkami za ich przyjęcie. Dla Przedmiotu nr 1 konieczne będzie zutylizowanie odpadowej papy w ilości ok. 35 Mg, co przy najniższej cenie 550,00 zł/Mg daje nam kwotę 19 250,00 zł netto. Ponadto, utylizacji będą podlegały odpady zmieszane w ilości ok. 70 Mg, co przy najniższej cenie 750zł/Mg daje nam 52 500,00 zł netto. Z kolei dla Przedmiotu nr 2 konieczne jest zutylizowanie odpadowej papy w ilości 11 Mg, przy założeniu 550,00 zł/Mg otrzymamy kwotę 6050,00 zł netto. Następnie należy zutylizować odpady zmieszane w ilości 2Mg, co przy założeniu 750 zł/Mg, dałoby kwotę 1500,00 zł netto. Do utylizacji przeznaczona będzie również wełna mineralna w ilości 9,30 Mg, przy założeniu najniższej stawki 550,00 zł/Mg otrzymamy kwotę 5115,00 zł netto. Biorąc powyższe wyliczenia pod uwagę, ceny przedstawione przez Wykonawcę są nierealne i oderwane od rzeczywistości, a już na pewno nie dotyczyły przedmiotów zamówienia.

Podstawa odrzucenia: Wykonawca powołał się na załączoną ofertę, której de facto nie przedstawił. Nie wiadomo o jaki kod odpadu chodzi, w jakiej ilości i kto będzie podmiotem przyjmującym.

Wykonawca nie ujął w kalkulacji podstawowych składników cenotwórczych takich jak: koszt zakupu paliwa, koszt wynagrodzenia kierownika budowy, przywiezienie ziemi urodzajnej pod zasiew trawy, zakup nasion i nawozów pod zasiew trawy. Wykonawca nie przedstawił ani jednego dowodu do złożonych wyjaśnień będących potwierdzeniem, że zaproponowana stawka została skalkulowana w oparciu o szczególne warunki pozwalające na obniżenie stawki (o co wnosił Zamawiający w piśmie z 18 stycznia 2023 r. w punkcie 3). Co więcej, dalekie usytuowanie siedziby Przystępującego Forest (ok. 120 km od Przedmiotu nr 1 i ok. 140 km od Przedmiotu nr 2) – spowoduje wzrost kosztów dojazdu i roboczogodzin.

Wykonawca HEX

Wykonawca nie przedstawił żadnego dowodu potwierdzającego, że zatrudnia pracowników i za jakim wynagrodzeniem. Samo stwierdzenie, że „6 pracowników fizycznych, w tym dwóch

operatorów; 320 h każdy, przy wynagrodzeniu 30zł/h” pozbawione jest mocy dowodowej. Trudno też było dać wiarę twierdzeniu, że pracownik fizyczny otrzymuje takie samo wynagrodzenie jak operator. Powszechnie wiadomym jest, że operatorzy otrzymują o wiele wyższe wynagrodzenie, natomiast rzadko zdarza się, aby pracownik fizyczny posiadał wynagrodzenie powyżej minimalnej krajowej. Wykonawca w żaden sposób nie udokumentował też faktu zatrudnienia wskazanych pracowników.

Twierdzenie wykonawcy o znajomości lokalnego rynku było niewiarygodne, biorąc pod uwagę miejsce działalności wykonawcy (Kraków). Ciężko było stwierdzić, że transport i utylizacja odpadów do Krakowa wpłynęłoby na obniżenie kosztów wykonania Przedmiotu nr 1 (odległość ok. 400 km od przedmiotu zamówienia). Wykonawca HEX nie zapoznał się z cenami utylizacji odpadów w obrębie miejsca wykonywania przedmiotu zamówienia i nie wiedział nawet gdzie będzie je składował – dlatego nie został dołączony żaden dowód (oferta, zlecenie, czy cennik). Nie wiadomo zatem na jakiej podstawie Wykonawca przyjmował określone kwoty za utylizację poszczególnych odpadów, albowiem Wykonawca nie złożył żadnego dowodu na potwierdzenie wskazanych kwot. Zamawiający odrzucił oferty wykonawców Roboty Ziemne D. D., FIODOR Sp. z o.o., GEOTAR Sp. z o.o. oraz PHU Transport D. N. z uwagi na fakt, że „złożone kalkulacje nie zawierały informacji pozwalających na ocenę wyjaśnień jako uzasadnionych Wykonawcy nie przedstawili założeń do kalkulacji w postaci takich informacji jak: ilości odpadów szacowanych do wywozu i utylizacji oraz jednostkowych kosztów prac rozbiórkowych, kosztów transportu i utylizacji”. Wykonawca HEX wskazał konkretne ceny za utylizację odpadów, lecz nie wiadomo było skąd zostały zaczerpnięte. Brak było informacji o miejscach utylizacji odpadów, czy kosztach ich transportu. Wykonawca przypuszczalnie nie podjął jeszcze żadnych czynności w celu ustalenia miejsc, gdzie będzie mógł legalnie zutylizować odpady.

Wykonawca HEX nie ujął w kalkulacji kosztów przywiezienia ziemi urodzajnej pod zasiew trawy (ok. 140 000,00 zł netto) oraz kosztu zakupu nasion i nawozów pod zasiew trawy (ok. 15 000,00 zł netto).

Wykonawca Ł. L.

Również w przypadku wyjaśnień złożonych przez tego wykonawcę Odwołujący stwierdził, że nie zostały one poparte należytymi dowodami.

Wykonawca Ł. L. przedstawił oświadczenia od osób fizycznych na przyjęcie gruzu. Nie został jednak złożony dokument potwierdzający rzeczywiste władanie nieruchomością przez podpisane w oświadczeniach osoby. Ponadto, zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Środowiska z 10 listopada 2015 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które fizyczne lub jednostki organizacyjne mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku (Dz.U. 2016 poz. 93) – osoba fizyczna i jednostki

organizacyjne niebędące przedsiębiorcami, mogą przyjąć na własną działkę niewielką ilość odpadów mas ziemnych i gruzu w ilości 200kg/m2. W przedstawionych oświadczeniach brak było informacji jaki jest numer ewidencyjny i obręb działki, jaka jest powierzchnia działki i tym samym jaka ilość odpadów zostanie nawieziona na teren przedmiotowych nieruchomości. Nie ma również informacji odnośnie klasyfikacji gruntów ornych oraz przeznaczenia terenu działek w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Ponadto wskazać należy, że niwelowanie nierówności lub utwardzanie powierzchni powodujące podwyższenie terenu działki może spowodować zachwianie stosunków wodnych. Zgodnie z brzmieniem art. 234 ustawy z 20 lipca 2017 roku Prawo wodne (tekst jedn. Dz.U.2022.0.2625) „właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł – ze szkodą dla gruntów sąsiednich”. Oznacza to, że nie ma możliwości jakiegokolwiek działania związanego z niwelowaniem terenu działki, które mogłoby spowodować zatrzymanie, zakłócenie spływu wód i szkodę dla gruntów sąsiednich. Wykonawca w żaden sposób nie wykazał, że na teren przedmiotowych nieruchomości jest możliwość nawiezienia gruzu, w związku z czym złożone oświadczenia pozbawione są mocy dowodowej. Takie działanie świadczy o chęci zdobycia zamówienia za wszelką cenę – był to czyn nieuczciwej konkurencji.

Koszt przedstawiony przez Wykonawcę Ł. L. na zakup i wysianie trawy w wysokości 1 000,00 zł brutto (Przedmiot nr 1) i 600,00 zł brutto (Przedmiot nr 2) był nierealny i oderwany od rzeczywistych stawek. Dla Przedmiotu nr 1 powinna być to kwota co najmniej 15 000,00 zł netto.

Z wyjaśnień Wykonawcy wynikało, że wynagrodzenie kierownika budowy będzie niższe niż pozostałych pracowników - „Wynagrodzenie kierownika budowy – 1 000,00 zł brutto”. Płaca na stanowisku kierowniczym wynika z umiejętności, doświadczenia oraz kwalifikacji, w konsekwencji czego niemożliwym jest, aby wynagrodzenie kierownika budowy oscylowało w tak niskich kwotach. Wykonawca nie złożył żadnego dowodu potwierdzającego ustanowienie kierownika budowy na wskazanych przez siebie warunkach. Zastanawiające jest również, że dla dwóch przedmiotów zamówienia o całkowicie różnym zakresie obowiązków – Kierownik otrzymałby jednakowe wynagrodzenie.

Wykonawca nie przedstawił żadnego dowodu na wykonanie inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej w kwocie 1 000,00 zł brutto, zarówno dla Przedmiotu nr 1 i Przedmiotu nr 2. Wykonawca w swoich wyjaśnieniach nie przedstawił dowodów, które uprawdopodobniłyby tezę, że należyte wykonanie zamówienia za oferowaną cenę jest możliwe i realne oraz nie zagraża realizacji zamówienia.

Wykonawca WiW

Wykonawca wskazał w wyjaśnieniach, że wszystkie odpady będą transportowane

na składowisko odpadów w Myśliborzu, na potwierdzenie czego dołączył zawartą ze składowiskiem umowę. Wykonawca w swoich wyjaśnieniach nie złożył załącznika z cenami jednostkowymi za przyjęcie odpadów przez spółkę EKO - MYŚL sp. z o.o., na które powołał się w swoich obliczeniach, w wyniku czego nie istnieje realne potwierdzenie cen, które przyjął Wykonawca. Wątpliwy był przede wszystkim fakt utylizacji wszystkich odpadów w firmie EKO-MYŚL sp. z o o. Składowisko to oddalone jest od Przedmiotu nr 1 o ok. 230 km, a od Przedmiotu nr 2 o ok. 200 km. Do transportu chociażby wyłącznie gruzu jak wskazał Wykonawca – konieczne byłoby wykonanie 460 kursów. W ciągu jednego dnia, kierowca jest w stanie wykonać wyłącznie jeden kurs (biorąc pod uwagę 8 godzin pracy, czas jazdy, załadunek i rozładunek). Nie wiadomo w jaki sposób Wykonawca zamierzał w zadeklarowanym okresie wykonania Przedmiotu nr 1 – zdążyć wywieźć wszystkie powstałe przy robotach odpady (tj. zgodnie z podanymi wyliczeniami ok. 800 kursów dla Przedmiotu 1 dla Przedmiotu nr 2 – 241 kursów). Biorąc pod uwagę fakt, że Wykonawca wskazał wyłącznie jednego kierowcę do wykonania przedmiotów zamówienia (załącznik nr 6) – kierowca ten potrzebowałby kilku lat na przetransportowanie wytworzonych odpadów.

Wykonawca Ł. L. nie przedstawił dowodu potwierdzającego, że zatrudnia więcej niż 3 pracowników i za jakim wynagrodzeniem. W złożonych wyjaśnieniach dla Przedmiotu nr 1 wskazał zatrudnienie 10 pracowników, natomiast dla Przedmiotu nr 2 wskazał zatrudnienie 9 pracowników.

Z załączonych umów o pracę wynikało, że Wykonawca zatrudnia wyłącznie pracownika fizycznego (brygadzista), kierowcę oraz operatora. W kalkulacji dla Przedmiotu nr 1 w tabeli w punkcie nr 14 – Wykonawca wyliczył koszt diet i nocleg (dla 10 pracowników) w wysokości 50 000,00 zł. Natomiast w kalkulacji dla Przedmiotu nr 2 w tabeli w punkcie nr 14 – Wykonawca wyliczył koszt diet i noclegów (dla 9 pracowników) w wysokości 22 500,00 zł. Ponadto, Wykonawca w żaden sposób nie udokumentował kosztów noclegów dla pracowników. Nie wiadomo było zatem, na jakiej podstawie powstały te wyliczenia.

Wykonawca Ł. L. nie przedstawił ani jednego dowodu do złożonych wyjaśnień będących potwierdzeniem, że zaproponowana stawka była skalkulowana w oparciu o szczególne warunki pozwalające na obniżenie stawki (o co wnosił Zamawiający w piśmie z 18 stycznia 2023 r. w punkcie 3). Co więcej, dalekie usytuowanie siedziby firmy Wykonawcy (ok. 200 km od Przedmiotu nr 1 i ok. 170 km od Przedmiotu nr 2) spowoduje wzrost kosztów dojazdów, roboczogodzin lub delegacji.

Wykonawca w żaden sposób nie udokumentował faktu zatrudnienia kierownika budowy, ani kosztów wykonania dokumentacji geodezyjnej powykonawczej.

KIO 647/23

Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie Zamawiającemu:

Ponadto Odwołujący wniósł o zasądzenie na jego rzecz od Zamawiającego kosztów postępowania odwoławczego.

W uzasadnieniu swojego stanowiska Odwołujący podniósł argumentację zbliżoną do stanowisk odwołujących w sprawach KIO 641/23 i 642/23 dotyczących Przystępującego Forest i Wykonawcy Ł. L.

W odpowiedzi na odwołania z 15 marca 2023 r. Zamawiający wniósł o ich oddalenie. W uzasadnieniu swojego stanowiska Zamawiający wskazał m. in.:

W postępowaniu złożono oferty o bardzo zróżnicowanych cenach, przy czym zdecydowana

ich większość odbiegała od wartości zamówienia oszacowanej przez Zamawiającego na podstawie kosztorysu inwestorskiego. Różnice w cenach ofertowych oraz ich odniesienie do wartości szacunkowej zamówienia pozwalały przyjąć, że ceny rynkowe nie kształtują się na zbliżonym do siebie poziomie, a kształtowały się w sposób w sposób bardziej zróżnicowany, niż w przypadku innych zamówień.

Przy robotach rozbiórkowych to rynek reguluje ceny, co również miało miejsce w tym postępowaniu. Jeżeli zatem wykonawca dysponował specjalistycznym sprzętem do wyburzeń znacznie szybciej niż za pomocą ręcznej rozbiórki, to jego cena będzie znacznie niższa od kwoty szacowanej przez Zamawiającego, ale pozostanie przy tym ceną realną.

Nie można podzielić poglądu, że zamawiający obowiązany jest odrzucić ofertę zawsze, gdy wykonawca nie wyjaśni absolutnie każdego elementu kosztotwórczego i nie przedstawi dowodu na każde twierdzenie przedstawione w wyjaśnieniach, niezależnie od całokształtu tych wyjaśnień oraz obiektywnych uwarunkowań związanych z danym przedmiotem zamówienia. Skoro przedmiot zamówienia cechował się nieznacznym stopniem skomplikowania i stosunkowo łatwą strukturą kosztów to trudno było wymagać od wykonawców jakiegoś wyjątkowego poziomu szczegółowości wyjaśnień i dyskwalifikować wyjaśnienia, do których nie załączono dowodów na każde twierdzenie w nich przedstawione. O tym, czy cena lub koszt oferty rzeczywiście były rażąco niskie, rozstrzyga Zamawiający w odniesieniu do konkretnego przypadku, w oparciu o posiadane materiały, w szczególności wyjaśnienia wykonawcy i załączone przez niego dokumenty, oceniane w kontekście właściwości przedmiotu zamówienia będącego przedmiotem postępowania.

Przystępujący Forest wyjaśnił koszty pracy, których wartość przyjął do ustalenia ceny, były większe od minimalnej stawki godzinowej, ustalonej na podstawie przepisów ustawy z 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, co było zgodne z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, co wypełnia przesłankę opisaną w art. 224 ust. 4 Pzp. Do złożonych wyjaśnień Wykonawca załączył fakturę za utylizację odpadów niebezpiecznych zawierających azbest za cenę 183,60 zł/Mg. Przedstawiony dowód potwierdził, że Wykonawca złożył ofertę konkurencyjną pod względem kosztów utylizacji odpadów niebezpiecznych.

Fakt niezłożenia wraz z wyjaśnieniami innych dowodów nie mógł stanowić ostatecznej podstawy do podważenia wiarygodności złożonych wyjaśnień. Brak ujętych w kalkulacji wszystkich kosztów nie mógł ponadto dyskwalifikować oferty jako zawierającej rażącą niską cenę w sytuacji, gdy ich wartości stanowiły niewielki ułamek ceny ofertowej. Zamawiający przewidział wynagrodzenie ryczałtowe, a nie kosztorysowe. W konsekwencji, przy ryczałtowym charakterze wynagrodzenia, brak załączenia do oferty kosztorysu ofertowego

czy jego części, nie miał znaczenia dla oceny prawidłowości sporządzenia i przygotowania oferty w sytuacji gdy ich wpływ na cenę oferty był nieistotny.

Przystępujący R. K. w wyliczeniach koszty pracy wykazał, że stawki wynagrodzenia były większe od minimalnego za pracę albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, co wypełniło przesłankę opisaną w art. 224 ust. 4 Pzp. Przedstawione przez Wykonawcę dowody w postaci kopii umów o pracę wraz z aneksami można było uznać jako dowód w wyliczeniach kosztów pracowniczych. Wykonawca oświadczył, że zatrudnia 8 osób, z czego przy realizacji zamówienia udział weźmie 4 pracowników, w tym właściciel firmy.

Ujęte w kalkulacji koszty pracy kierownika robót budowlanych poparte dowodem w postaci faktury nr 62/2022 należało uznać za poprawne, gdyż obrazowały one, jaki rząd wielkości w cenie ogółem stanowiły koszty pracy kierownika. Wykonawca nie miał obowiązku złożenia umowy z kierownikiem budowy na kierowanie robotami budowlanymi przy realizacji zamówienia, gdyż nie mógł być pewien udzielenia zamówienia. Ujęte w kalkulacji koszty wykonania geodezji powykonawczej poparte dowodem w postaci faktury nr FS/2022/12/7 na takich samych zasadach należało uznać za poprawne.

Również wydruk ze strony internetowej przedstawiający stawki noclegu służył do wykazania poziomu obowiązujących cen. Założona przez Wykonawcę stawka nie odbiegała od stawek proponowanych za noclegi w rejonie realizowanego zamówienia.

Do złożonych wyjaśnień Przystępujący R. K. załączył cennik z wysypiska odpadów z utylizacji odpadów zawierających azbest w kwocie 330 zł/Mg oraz zaświadczenie od wykonawcy BRESSO w zakresie zagospodarowania gruzu porozbiórkowego w cenie 8 zł/Mg.

Dowody złożone przez Przystępującego R. K. były zatem wystarczające do uznania, że wykazał on brak rażąco niskiej ceny w złożonej ofercie.

Wykonawca Ł. L.

Wykonawca przedstawił kalkulację kosztów w zakresie wyliczenia ceny oferty, w których wykazał, że do ustalenia ceny przyjął wynagrodzenia wyższe od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów prawa pracy.

Wykonawca Ł. L. załączył ofertę na utylizację odpadów niebezpiecznych zawierających azbest za cenę 370 zł/Mg oraz utylizację waty szklanej za cenę 1 650 zł/Mg.

Wykonawca załączył również oświadczenia osób fizycznych informujące o nieodpłatnym przyjęciu gruzu porozbiórkowego, który zostanie wykorzystany na utwardzenie terenu, co jest dopuszczalne w świetle przepisów Rozporządzenia Ministra Środowiska z 10 listopada

2015 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku.

Dowody potwierdziły, że Wykonawca Ł. L. złożył ofertę konkurencyjną pod względem kosztów utylizacji odpadów w postaci gruzu porozbiórkowego. Ponadto założył on uzyskanie dodatkowych środków ze sprzedaży złomu oraz płyt betonowych pozyskanych z rozbiórki silosów.

Przyjęte w kalkulacji cenowej koszty pracy kierownika budowy oraz koszty geodezji powykonawczej były poprawne, ponieważ trudno oczekiwać, aby Wykonawca złożył umowę geodetą z kierownikiem budowy na kierowanie robotami budowlanymi przy realizacji przedmiotowego zamówienia w przypadku, kiedy nie jest pewien udzielenia zamówienia.

Wykonawca WiW

Wykonawca przedstawił kalkulację kosztów w zakresie wyliczenia ceny oferty, do której załączył dowody w postaci m.in. kopii umów o pracę, umowy na odbiór odpadów z firmą EKO-MYŚL, zaświadczenie o skończonym szkoleniu dla pracownika w zakresie bezpiecznego użytkowania w tym usuwania wyrobów zawierających azbest, kopi dowodów rejestracyjnych posiadanych pojazdów, faktur zakupu maszyn budowlanych.

W przedstawionych wyliczeniach koszty pracy, których wartość przyjęto do ustalenia ceny, były większe od wymaganych przepisami prawa minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej.

Ze złożonych dowodów wynikało, że koszt jednostkowy transportu i utylizacji gruzu wynosi 700 zł za pojedynczy kurs (20t), koszt jednostkowy transportu i utylizacji płyt azbestowo cementowych wynosi 600 zł/t, koszt jednostkowy transportu i utylizacji papy – 1000 zł/t, koszt jednostkowy transportu i utylizacji wełny mineralnej – 1 200 zł/t. W ocenie Zamawiającego wykazane ceny nie odbiegały w sposób istotny od cen rynkowych oraz przyjętych w kosztorysie inwestorskim. Wykonawca nie ponosi dodatkowych kosztów związanych z wynajmem sprzętu; jedyny koszt to koszt paliwa związany z transportem odpadów do miejsca odbioru.

Wykonawca HEX

Wykonawca wykazał, że przyjął stawki z tytułu wynagrodzeń na poziomie zgodnym z przepisami prawa pracy, przedstawił kalkulację kosztów w zakresie wyliczenia ceny oferty. Przyjęte w kalkulacji cenowej koszty pracy kierownika budowy, w ocenie Zamawiającego, należało uznać za poprawne.

Wysokość kosztów kierownika budowy nie wpływa w sposób istotny na ofertę, ponieważ stanowi nieistotny ułamek jej ceny.

Ze złożonej kalkulacji wynikało, że koszt jednostkowy utylizacji odpadów zmieszanych miałby wynieść 900 zł, koszt jednostkowy utylizacji płyt azbestowo cementowych – 800 zł/Mg, koszt jednostkowy utylizacji papy – 600 zł/Mg. W ocenie Zamawiającego wykazane ceny nie odbiegały w sposób istotny od cen rynkowych oraz przyjętych w kosztorysie inwestorskim. Ponadto dodatkowym zyskiem Wykonawcy będą pochodzące z rozbiórki materiały rozbiórkowe w postaci gruzu ceglanego, gruzu betonowego i drewna oraz złomu.

Po przeprowadzeniu rozprawy Izba, uwzględniając dokumentację postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, w tym w szczególności treść SWZ, jak również biorąc pod uwagę oświadczenia i stanowiska Stron i Przystępujących zawarte w odwołaniach, odpowiedziach na odwołania i pismach procesowych oraz wyrażone ustnie na rozprawie i odnotowane w protokole, ustaliła i zważyła, co następuje.

Izba stwierdziła, że nie została wypełniona żadna z przesłanek ustawowych skutkujących odrzuceniem odwołań, wynikających z art. 528 Pzp.

Przystępując do rozpoznania odwołań, Izba ustaliła wystąpienie przesłanek z art. 505 ust. 1 Pzp, tj. istnienie po stronie odwołujących interesu w uzyskaniu zamówienia oraz możliwości poniesienia przez nich szkody w wyniku kwestionowanych czynności zamawiającego.

Odwołujący Zybi Trans zgłosił opozycję wobec przystąpienia do postępowania odwoławczego po jego stronie wykonawcy ENERGOKON-PLUS spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Sosnowcu. W uzasadnieniu Odwołujący Zybi Trans wskazał: „zgłaszający przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie Odwołującego nie ma interesu w uzyskaniu rozstrzygnięcia na korzyść Odwołującego. Zgodnie z Powiadomieniem o wyniku postępowania opublikowanym dnia 1 marca 2023 r., Wykonawca ENERGOKON – PLUS sp. z o.o. uplasował się na siódmej pozycji dla wykonania Przedmiotu 1 oraz na szóstej pozycji dla wykonania Przedmiotu 2. W tym miejscu wskazać należy, iż w przypadku uwzględnienia odwołania, Zamawiający dokona wyboru oferty złożonej przez Odwołującego dla Przedmiotu 1 i Przedmiotu 2, jako kolejnej według liczby uzyskanych punktów. A zatem, niezrozumiałe jest stwierdzenie Przystępującego, iż „interes prawny Przystępującego został naruszony, ponieważ został on pozbawiony możliwości uzyskania zamówienia”. W sytuacji, gdy zostałyby odrzucone oferty wskazanych w piśmie Wykonawców dla Przedmiotu 1 i Przedmiotu 2 (tj. Przedsiębiorstwo Usługowo Budowlane R. K., Specjalistyczna Firma Wyburzeniowa FOREST W. F., HEX GROUP sp. z o.o., Przedsiębiorstwo Usługowo Handlowe Ł. L., WiW Plus sp. z o.o.) - to Przystępujący i tak nie uzyskałby zamówienia”.

Izba oddaliła opozycję uznając stanowisko Odwołującego Zybi Trans za błędne. Fakt, że na obecnym etapie postępowania określony wykonawca ma stosunkowo niewielkie szanse na uzyskanie zamówienia nie oznacza, że nie ma on interesu w popieraniu Odwołującego i wniesionego przez niego odwołania. Nie da się wykluczyć sytuacji, w której wszystkie oferty, które teraz są korzystniejsze od ofert Przystępującego z jakiś przyczyn zostaną odrzucone z postępowania. W tej sytuacji hipotetycznie jest możliwe, że oferty Przystępującego zostaną wybrane w postępowaniu, a co za tym idzie nie ma podstaw do stwierdzenia, że nie ma on interesu w przystąpieniu do postępowania odwoławczego po stronie Odwołującego Zybi Trans w sytuacji, gdy stanowisko Odwołującego i jego twierdzenia są korzystne dla Przystępującego.

10 marca 2023 r. przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego zgłosił wykonawca HEX Group sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie. Wykonawca ten nie wskazał jednak, do którego z postępowań odwoławczych zgłosił przystąpienie. Biorąc pod uwagę, że w postępowaniu prowadzonym przez Zamawiającego wpłynęły trzy odwołania do obowiązkiem wykonawcy zgłaszającego przystąpienie było jasne wskazanie do którego z postępowań odwoławczych chciał on przystąpić.

Zgodnie z art. 525 ust. 1 Pzp wykonawca może zgłosić przystąpienie do postępowania odwoławczego w terminie 3 dni od dnia otrzymania kopii odwołania, wskazując stronę, do której przystępuje, i interes w uzyskaniu rozstrzygnięcia na korzyść strony, do której przystępuje. Z przepisu tego wynika więc, że wykonawca zgłaszając przystąpienie musi zgłosić je do konkretnego postępowania odwoławczego, nie wystarczy więc wskazanie przystąpienia po określonej stronie. W przypadku gdyby Zamawiający w chwili zgłoszenia przystąpienia był stroną tylko jednego postępowania odwoławczego, to w oczywisty sposób można byłoby domniemać, że właśnie w tym postępowaniu zgłoszone zostało przystąpienie. Zamawiający jest jednak stroną trzech postępowań odwoławczych, w tym dotyczącego części przedmiotu zamówienia, w której interes do przystąpienia wykonawcy HEX był wysoce wątpliwy. Wobec braku jednoznacznych informacji w ww. zakresie Izba nie miała podstaw przyjąć czy wolą wykonawcy było przystąpienie do wszystkich postępowań odwoławczych, czy tylko do części z nich.

Zgłoszenie przystąpienia nie wypełniało również wymogu wynikającego z art. 525 ust. 2 zd. drugie Pzp, zgodnie z którym do zgłoszenia przystąpienia dołącza się dowód przesłania kopii zgłoszenia przystąpienia zamawiającemu oraz wykonawcy wnoszącemu odwołanie.

W konsekwencji Izba uznała, że wykonawca HEX nie zachował wymogów dotyczących zgłoszenia przystąpienia i uznała jego przystąpienia za nieskuteczne.

Mając na uwadze powyższe Izba merytorycznie rozpoznała złożone odwołania, uznając, że odwołanie w sprawie o sygn. akt 641/23 nie zasługuje na uwzględnienie, a odwołania w sprawach KIO 642/23 i KIO 647/23 zasługują na częściowe uwzględnienie.

Rozpoznając odwołanie Izba przeprowadziła dowody z:

Dokumentów złożonych przez Przystępującego Forest w toku posiedzenia niejawnego z udziałem stron:

Izba ustaliła, co następuje:

Zgodnie z punktem III.2 SWZ przedmiotem zamówienia jest:

„Przedmiot 1 – Stara Rudna, dz. nr 797/4, 797/6, 797/8, 797/15, 797/16 obręb Rudna, gmina Rudna, powiat lubiński – rozbiórka budynków i obiektów gospodarczych.

Przedmiot 2 – Sieroszowice dz. 11/3, gmina Radwanice, powiat polkowicki – rozbiórka dwóch budynków gospodarczych (jałowniki) (…).

Do rozbiórki przewidziano oba budynki :

Zamawiający oszacował wartość przedmiotu zamówienia na kwotę:

W części I postępowania oferty złożyli następujący wykonawcy:

Katowice - 1 682 300,00 zł,

Ząbkowicki - 469 860,00 zł,

1 956 315,00 zł,

ul. Sportowa 11, 59-307 Raszówka - 1 476 000,00 zł,

W części II postępowania oferty złożyli następujący wykonawcy:

541 200,00 zł,

Ząbkowicki – 149 937,00 zł,

485 850,00 zł,

„Wyjaśnienia winny obejmować informacje, w tym dowody, w zakresie wyliczenia ceny w szczególności w zakresie:

Ww. wykonawcy złożyli wyjaśnienia w wyznaczonym przez Zamawiającego terminie.

Przedmiot 1 - oferta Przystępującego R. K.,

Przedmiot 2 – oferta Przystępującego Forest.

W zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia zarzutów odwołań przytoczenia wymaga ranking ofert wykonawców biorących udział w postępowaniu odwoławczym:

Przedmiot 1:

Przedmiot 2:

Po przeprowadzeniu dowodu z wyjaśnień ceny oferty Przystępującego R. K. w zakresie Przedmiotu 1 Izba ustaliła, co następuje:

W wyjaśnieniach wykonawca wskazał m. in.:

„W obiekcie przewidzianym do rozbiórki wykonawca planuje z uwagi na usytuowanie obiektów realizację w około 60% metodą mechaniczną (prace rozbiórkowe ścian, fundamentów oraz porządkowe, załadunek wraz z transportem gruzu i odpadów) natomiast roboty ręczne stanowić będą 40% zakresu prac (przygotowanie terenu rozbiórki, rozbiórkę wiaty stalowej oraz demontaż 2 obór w celu przekazania elementów konstrukcyjnych, rozbiórka pokryć dachowych z eternitu oraz z papy wraz z zabezpieczeniem odpadów, demontaż stolarki i innych elementów, usunięcie wymagających utylizacji materiałów w celu oczyszczenia w jak największym stopniu gruzu porozbiórkowego) (…). Odbiorcą gruzu rozbiórkowego będzie piaskownia w miejscowości Guzice która posiada wszystkie wymagane zezwolenia na utylizację/zagospodarowanie odpadu w cenie 8 zł za tonę – poświadczenie jako dowód. Odległość z rozbiórki do miejsca utylizacji wynosi 18 kilometrów co ma olbrzymie znaczenie przy kalkulacji kosztów.

Eternit zostanie zdemontowany samodzielnie bez konieczności zatrudniania firmy zewnętrznej i przekazany do utylizacji na składowisko odpadów w msc. Marcinkowice w cenie 330 zł netto za 1Mg co stanowi dużą oszczędność (średni koszt demontażu 1m2 eternitu oscyluje wokół kwoty 60 zł a utylizacji przez firmy demontujące ok. 30 zł za 1m2 – 2400 za 1Mg). Firma posiada przeszkoloną kadrę oraz referencje (3 osoby mają aktualne odnowione szkolenia, 2 pozostałe są w trakcie kursu).

Wykonawca zamierza rozebrać w sposób pozwalający na ponowne wykorzystanie 2 obory o wymiarach 73x20 metrów (elementy obiektu nr 2) oraz wiatę stalową. Prefabrykaty zostaną przekazane nieodpłatnie odbiorcy (oszczędność poprzez brak kosztów transportu i utylizacji -oświadczenie w załączniku) natomiast wiata stalowa zostanie sprzedana za cenę 35000 netto – 43050 zł brutto co będzie stanowiło dodatkowy zysk (…).

W latach 2018/2020 PUB R.K. przeprowadziło realizację ponad 60 zadań tożsamych z zakresem robót (…) - wykaz jako potwierdzenie doświadczenia w załączeniu (…). Przewidywany czas realizacji zamówienia do 3 miesięcy tj. około 60 dni roboczych, praca w systemie 1 zmiany 8 godzin dziennie, ilość osób właściciel + 4 pracowników.

Szacunkowy koszt zadania nie przekroczy 398 740 złotych brutto (pozostała kwota 71 120,00 zł oraz kwota ze sprzedaży wiaty i złomu w kwocie 58 050,00 zł stanowi

przewidywany zysk - łącznie ok.129 170,00 zł ) w tym:

– paliwo koparki Hyundai oraz O&K: ok. 2*200 m-godz. przy średnim spalaniu 20 litrów/h i cenie paliwa 7,50 zł) 400*20*7,50 zł = 60000 zł,

Koszt paliwa koparko-ładowarki: 150 m-godz. przy średnim spalaniu 16 litrów/h i cenie paliwa 7,50 zł) 150*16*7,50 zł = 18000 zł,

Koszt paliwa do aut ciężarowych (gruz wywożony na odległość 18 km. Szacowana ładowność 25 Mg na kurs, ilość kursów 240) 240*36km=8640 km Średnie spalanie aut 30l/100km (8640km:100km)*30l*7,50 =19440 zł

Koszt paliwa łącznie ok. 97 440 zł,

Koszt utylizacji eternitu na wysypisku w Marcinowicach odległość 70 km (Projektant zawyżył wagę eternitu przyjęto 200 Mg) – ok. 81 000 zł + paliwo 10 kursów * 140 km – 3 200 zł,

Łącznie: 84 200,00 zł,

z rozbieranych konstrukcji żelbetowych w kwocie około 15 000 zł (cena złomu około 1 300 zł za tonę) oraz ze sprzedaży wiaty w kwocie 43 050 (oświadczenie

w załączniku)”.

Jako dowody do wyjaśnień Przystępujący R. K. złożył m. in. ewidencję środków trwałych za 2022 r., cennik opłat za przyjęcie i zagospodarowanie odpadów na składowisku

w gm. Trzebinia, dokumenty na potwierdzenie faktu, że Przystępujący dysponuje uprawnieniami do usuwania wyrobów zawierających azbest, a także dokumenty wprost przywołane w treści wyjaśnień.

W ocenie Izby powyższe wyjaśnienia w pełni korespondowały z zakresem wezwania do wyjaśnień ceny oferty. Przystępujący R. K. w co najmniej należyty sposób odpowiedział na pytania zadane mu przez Zamawiającego. Co istotne samo wezwanie do wyjaśnień miało charakter bardzo ogólny i sprowadzało się do zacytowania art. 224 ust. 3 Pzp. W tej sytuacji nie sposób przypisać Przystępującemu zaniechania obowiązku udzielenia rzetelnych wyjaśnień zaoferowanej ceny. Dowody złożone wraz z wyjaśnieniami potwierdzały ich treść i były z nią spójne. Co za tym idzie składając wyjaśnienia Przystępujący R. K. w należyty sposób udowodnił, że cena jego oferty nie jest rażąco niska. Jeśli Odwołujący byli zdania, że złożone dowody były nieprawdziwe, a kalkulacja przedstawiona w wyjaśnieniach Przystępującego miała nierealny charakter, to byli obowiązani udowodnić swoje twierdzenia. Tymczasem Odwołujący, którzy podnieśli zarzuty dotyczące oferty Przystępującego R. K.

poprzestali na gołosłownych twierdzeniach, o zaniżeniu poszczególnych elementów ceny oferty Przystępującego.

Wobec powyższego Izba uznała za niezasadne wszystkie zarzuty dotyczące oferty Przystępującego R. K. Izba uznała też zatem, że nie zaistniały podstawy prawne i faktyczne do stwierdzenia, że Zamawiający wybierając ofertę Przystępującego R. K. naruszył przepisy ustawy. Wobec oddalenia zarzutów dotyczących najkorzystniejszej oferty w części I postępowania zarzuty dotyczące dalszych ofert w ramach Przedmiotu 1 – niezależnie

od ich ewentualnej zasadności – podlegały oddaleniu jako niemające wpływu na wynik postępowania.

Izba wskazuje jednak, że zarzuty dotyczące nienależytych wyjaśnień złożonych przez Przystępującego Forest były zasadne, co zostanie szczegółowo omówione w zakresie dotyczących Przedmiotu 2.

Wyjaśnienia złożone przez Wykonawcę HEX były adekwatne do treści wezwania do wyjaśnień, tj. wykonawca w wystarczający sposób opisał sposób kalkulacji ceny złożonej oferty. Odwołujący zasadnie twierdzili, że wyjaśnienia te nie zostały poparte dowodami. Odwołania w zakresie tej oferty podlegały jednak oddaleniu z przyczyny wskazanej wyżej. Wyjaśnienia złożone przez Wykonawcę Ł. L. oraz WiW były w ocenie Izby prawidłowe.

Po przeprowadzeniu dowodu z wyjaśnień ceny oferty Przystępującego Forest w zakresie Przedmiotu 2 Izba ustaliła, co następuje:

W wyjaśnieniach Przystępujący wskazał:

„Jako właściciel firmy Specjalistyczna Firma Wyburzeniowa Forest W. F., chciałbym na wstępie zaznaczyć, że posiadamy 17-letnie doświadczenie w prowadzeniu wszelkiego rodzaju rozbiórek na terenie Polski.

Jako firma z dużym zapleczem technicznym, nie korzystamy z najmu sprzętu od innych firm co pozwala nam zaoferować niższe ceny. Nasze zaplecze techniczne składa się z różnego rodzaju koparek (gąsienicowych, kołowych) z pełnym osprzętem niezbędnych do przeprowadzania rozbiórki (młoty wyburzeniowe, nożyce tnące, szczęki kruszące, różnego rodzaju łyżki), samochody ciężarowe, kruszarkę (47t) do gruzu, ładowarki, narzędzia ręczne dla pracowników.

Dzięki wieloletniemu doświadczeniu naszych pracowników, z wykorzystaniem zasobów technicznych jako firma jesteśmy wstanie wykonać w/w zadanie, w krótkim czasie oraz bez podwykonawców, co także pozwala zaoferować niższe stawki.

Wszelki personel oddelegowany do wykonania zadania będzie zatrudniony na podstawie umowy o pracę (koszty według poniższej tabeli). Koszt związany z zatrudnieniem kierownika budowy został ujęty w kosztach pośrednich za wykonanie zadania.

W załączeniu zamieszczam przykładową fakturę wystawioną przez naszego odbiorcę materiałów niebezpiecznych. Faktura posiada wymazane dane firmy. W razie potrzeby jesteśmy wstanie udostępnić fakturę jako dokument tajny.

Lp.

Kalkulacja kosztów

Suma

1

Sprzęt ciężki: Koparka gąsienicowa CAT wyposażona w młot wyburzeniowy - 2 sz.

21 dni x 950,00 zł

19 950,00

2

Sprzęt (samochody): samochód ciężarowy czteroosiowy MAN

21 dni x 400,00zł

8 400,00

3

Pracownicy - 4 pracowników

(21 dni x 8h x4) 672 x 60,00zł

40 320,00

4

Utylizacja materiałów niebezpiecznych

70 t x 360,00zł

25 200,00

5

Dokumentacja geodezyjna

Kpl

1500

6

Planowanie terenu do poziomu otaczającego wraz z wyrównaniem terenu i nawiezieniem ziemi

Kpl

6 045,oo

7

Koszty pośrednie (wszystkie inne koszty potrzebne do całościowego i prawidłowego wykonania zadania, również te nie przewidziane, w tym środki ochrony przeciwpożarowej, koszty utrzymania zaplecza)

Kpl

18 983,00

8

Utylizacja materiałów z rozbiórki innych niż niebezpieczne

Kpl

6 003,00

9

Zysk ze sprzedaży materiałów porozbiórkowych (w załączeniu oferta)

Kpl

4 000,00

Suma netto

122 401

Suma brutto

150 553,23

Wartość oferty brutto

171 999,51

Zysk brutto

21 446,28

Ceny przedstawione w kosztorysie są cenami maksymalnymi, które zostaną poniesione przez naszą firmę.

Przedstawiony kosztorys został stworzony w oparciu o wieloletnie doświadczenie w wykonywaniu tego typu rozbiórek, dzięki, któremu jesteśmy wstanie przeprowadzić precyzyjne wyliczenia. Nasze doświadczenie pozwala również maksymalnie skrócić czas wykonania zadania, jednocześnie zachowując profesjonalizm, co przekłada się na konkurencyjne stawki”.

Jedynym dowodem złożonym wraz z wyjaśnieniami była Faktura VAT z tytułu przyjęcia odpadu o kodzie 17 06 05 na kwotę 3 242,38 zł wystawiona 30 grudnia 2022 r. w Kraśniku.

W ocenie Izby przytoczone powyżej (w całości) wyjaśnienia złożone przez Przystępującego Forest nie były wystarczające dla uznania, że wykonawca w podstawowym zakresie udzielił odpowiedzi na pytania zadane mu przez Zamawiającego. Jako element, który pozwolił na zaoferowanie konkurencyjnej ceny wykonawca wskazał fakt dysponowania własnymi maszynami. Tej okoliczności jednak nie udowodnił. Przystępujący nie wyjaśnił też o czym miała świadczyć złożona w charakterze dowodu faktura – w wyjaśnieniach nie ma choćby wzmianki w jaki sposób wykonawca skalkulował koszt utylizacji materiałów niebezpiecznych. Nie sposób więc ocenić co ta faktura miała udowodnić.

O ile wobec ogólnikowej treści wezwania do wyjaśnień ceny oczywistym jest, że wykonawcy nie mieli obowiązku składać wyjaśnień obejmujących każde, najdrobniejsze aspekty sposobu kalkulacji cen ofert, ale nie oznacza to, że Zamawiający mógł uznać za prawidłowe wyjaśnienia, które nie wykazywały realności zaoferowanej ceny, a ponadto były niepoparte dowodami.

Zgodnie z art. 224 ust. 6 Pzp odrzuceniu, jako oferta z rażąco niską ceną lub kosztem, podlega oferta wykonawcy, który nie udzielił wyjaśnień w wyznaczonym terminie, lub jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu.

Wobec wypełnienia przesłanek przytoczonego przepisu Izba uwzględniła odwołania w zakresie dotyczącym oferty Przystępującego Forest w zakresie Przedmiotu 2.

Nie potwierdziły się natomiast zarzuty dotyczące wyjaśnień złożonych przez Wykonawcę Ł. L.

Wykonawca ten złożył następujące wyjaśnienia ceny oferty w zakresie obu części przedmiotu zamówienia:

„(…) posiadamy własnych pracowników zatrudnionych na podstawie umów o pracę, które przewidują płacę zasadniczą - od stycznia 2023 r. 3 490,00 zł brutto. Do wyjaśnień załączam

zanomizowane formularze umów/ aneksów oraz formularz składek wyliczonych na ZUS za grudzień 2022.

Oświadczam, że całość prac zamierzam wykonać przy użyciu sił własnych, nie będę polegać na podwykonawcach.

Jako doświadczony wykonawca robót wyburzeniowych przyjąłem łącznie 48 dni roboczych na przeprowadzenie rozbiórki w miejscowości Stara Rudna, zakładam 10 godzin pracy dziennie.

Przedsiębiorstwo Usługowo - Handlowe Ł. L. posiada własny sprzęt, którego zaangażowanie jest tańsze w porównaniu do jego wynajęcia. W kalkulacji przyjąłem następujące koszty:

Koszt wynagrodzenia pracowników - 4 pracowników zatrudnionych w PUH Ł. L. obsługuje sprzęt, tj. koparkę oraz 3 ciągniki, ich stawka godzinowa została ujęta w kalkulacji dotyczącej pracy tych sprzętów. Pozostali 3 pracownicy zostaną oddelegowani do prac takich jak ściąganie azbestu i papy z dachów, prac porządkowych i przygotowawczych. Przy stawce 22,80 zł brutto/godz. Jeden pracownik to koszt w wysokości 228,00 zł dziennie, przy 38 dniach (w których łącznie zaangażowani będą pracownicy fizyczni) to koszt rzędu 25 992,00 zł. Przed wyburzeniem pierwszego z budynków, w trakcie postoju ciągników, traktorzyści również będą pomagać w ściąganiu azbestu z dachu (…). Azbest oddajemy do utylizacji wyspecjalizowanej firmie, do czego na potwierdzenie załączam wycenę przysłaną przez p. Ł. M., z którym współpracuję w kwestii utylizacji papy i azbestu. Jako potwierdzenie faktu przekazania odpadów do utylizacji, przy odbiorze końcowym prac przedkładamy karty przekazania odpadów generowane w systemie BDO (nr rejestrowy 000527288). Na utylizację odpadów zakładam następujące koszty:

000,00 zł kosztów transportu. Ściągnięcie azbestu liczone jest godzinowo, w stawce godzinowej pracownika, a nie od metra kwadratowego. Jedynym dodatkowym kosztem w przypadku azbestu będzie jego załadowanie na auta, na co zakładam 6 000,00 zł brutto.

Koszt transportu koparki na miejsce rozbiórki - 2 500 zł brutto, ze względu na niewielką odległość od siedziby wykonawcy; pozostałe koszty transportu, dotyczące ciągników, zostały ujęte wyżej w wyliczeniach dotyczących ich pracy.

Zasypanie fundamentów - z przedmiaru wynika, że do zasypania wykopów po fundamentach potrzebne będzie szacunkowo ok 1829 ton piachu. W kalkulacji przyjąłem 17,00 zł brutto za tonę, co ogółem daje 31 081,96 zł brutto na zasypanie fundamentów.

Nawiezienie ziemi urodzajnej oraz wysianie trawy - z przedmiaru wynika, że do nawiezienia będzie ok 5 331 ton humusu; zakładam koszt zakupu ziemi na poziomie 25,00 zł brutto, zatem całkowity koszt zakupu ziemi przy potrzebnej ilości to 133 275,00 zł brutto. Do tego zakup i wysianie trawy - 1000,00 zł brutto.

Prace przygotowawcze i porządkowe, m.in. karczowanie zarośli - 3 000,00 zł brutto. Z dokonanej wizji lokalnej wynika, że miejsce rozbiórki jest ogrodzone.

Inwentaryzacja geodezyjna powykonawcza - 1 000,00 zł brutto

Zorganizowanie zaplecza socjalnego dla pracowników - 2 000,00 zł brutto

Wynagrodzenie kierownika budowy - 1 000,00 zł brutto

Koszt dojazdów na miejsce rozbiórki - ze względu na niewielką odległość miejsca prowadzenia działalności wykonawcy do miejscowości Stara Rudna, tj. ok 44 km, nie zakładam delegacji. Na dojazdy zabezpieczam koszt w wysokości 4 000 zł brutto.

Na inne, nie ujęte nigdzie i niemożliwe do przewidzenia w momencie wyceny oraz składania wyjaśnień okoliczności, zakładam bufor w wysokości 10 000,00 zł brutto.

Marża wykonawcy - w pierwszej kolejności zyskiem dla wykonawcy będzie zysk z pracy sprzętu:

Podsumowując, na wykonanie rozbiórki budynków w miejscowości Stara Rudna zaoferowaliśmy 857 310,00 zł brutto. Szacunkowe koszty poniesione na wykonanie zadania to 624 348,96 zł brutto. Pozostaje więc 232 961,96 zł brutto zysku. Do tego zysku dochodzi zysk z pracy sprzętu oraz ze sprzedaży złomu w wysokości 35 970,00 zł brutto oraz ze sprzedaży płyt po rozbiórce silosów w wysokości 70 000 zł brutto. Łącznie zysk dla wykonawcy to 397 966,54 zł brutto.

W przypadku rozbiórki w miejscowości Sieroszowice koszty rozkładają się proporcjonalnie. Również w tym przypadku oświadczam, ze zamierzam wykonać zadanie samodzielnie, bez udziału podwykonawców, gdyż dysponuję własnym sprzętem oraz pracownikami.

Jako doświadczony wykonawca prac rozbiórkowych zamierzam przeznaczyć 15 dni roboczych. Przedsiębiorstwo Usługowo - Handlowe Ł. L. posiada własny sprzęt, którego zaangażowanie jest tańsze w porównaniu do jego wynajęcia. W kalkulacji przyjąłem następujące koszty:

Koszt wynagrodzenia pracowników - 4 pracowników zatrudnionych w PUH Ł. L. obsługuje sprzęt, tj. koparkę oraz 3 ciągniki, ich stawka godzinowa została ujęta w kalkulacji dotyczącej pracy tych sprzętów. Pozostali 3 pracownicy zostaną oddelegowani do prac takich jak ściąganie papy i azbestu z dachów, prac porządkowych i przygotowawczych. Przy stawce

22,80 zł brutto/godz. Jeden pracownik to koszt w wysokości 228,00 zł dziennie, przy 15 dniach (w których łącznie zaangażowani będą pracownicy fizyczni) to koszt rzędu 10 260,00 zł. Jako właściciel firmy również posiadam wszelkie uprawnienia do pracy na posiadanym przeze mnie sprzęcie, zatem w przypadku nieplanowanej nieobecności któregokolwiek z pracowników, mogę go zastąpić, co nie wpłynie na jakość wykonywanych prac.

Odpady porozbiórkowe - z przedmiaru robót oraz wizji lokalnej wynika, że na terenie rozbiórki do utylizacji są odpady takie ja azbest, papa, drewno, gruz, złom, wata oraz inne odpady, kwalifikowane jako zmieszane. Azbest oddajemy do utylizacji wyspecjalizowanej firmie, do czego na potwierdzenie załączam wycenę przysłaną przez p. Ł. M., z którym współpracuję w kwestii utylizacji papy i azbestu. Jako potwierdzenie faktu przekazania odpadów do utylizacji, przy odbiorze końcowym prac przedkładamy karty przekazania odpadów generowane w systemie BDO (nr rejestrowy 000527288). Na utylizację odpadów zakładam następujące koszty:

utylizację papy.

Koszt transportu koparki na miejsce rozbiórki - 2 500 zł brutto, ze względu na niewielką odległość od siedziby wykonawcy; pozostałe koszty transportu, dotyczące ciągników, zostały ujęte wyżej w wyliczeniach dotyczących ich pracy.

Zasypanie fundamentów - z przedmiaru wynika, że do zasypania wykopów po fundamentach potrzebne będzie szacunkowo ok 286,1 ton piachu. W kalkulacji przyjąłem 17,00 zł brutto za tonę, co ogółem daje 4 863,74 zł brutto na zasypanie fundamentów.

Nawiezienie ziemi urodzajnej oraz wysianie trawy - z przedmiaru wynika, że do nawiezienia będzie ok. 1 140 ton humusu; zakładam koszt zakupu ziemi na poziomie 25,00 zł brutto, zatem całkowity koszt zakupu ziemi przy potrzebnej ilości to 28 500,00 zł brutto. Do tego zakup i wysianie trawy - 600,00 zł brutto.

Prace przygotowawcze i porządkowe, m.in. karczowanie zarośli i ogrodzenie terenu - 7 000,00 zł brutto. Z dokonanej wizji lokalnej wynika, że miejsce rozbiórki nie jest ogrodzone. Inwentaryzacja geodezyjna powykonawcza - 1 000,00 zł brutto.

Zorganizowanie zaplecza socjalnego dla pracowników - 1 000,00 zł brutto.

Wynagrodzenie kierownika budowy - 1 000,00 zł brutto.

Koszt dojazdów na miejsce rozbiórki - ze względu na niewielką odległość miejsca prowadzenia działalności wykonawcy do miejscowości Stara Rudna, tj. ok 44 km, nie zakładam delegacji. Na dojazdy zabezpieczam koszt w wysokości 2 000 zł brutto.

Na inne, nie ujęte nigdzie i niemożliwe do przewidzenia w momencie wyceny oraz składania wyjaśnień okoliczności, zakładam bufor w wysokości 6 000,00 zł brutto.

Marża wykonawcy - w pierwszej kolejności zyskiem dla wykonawcy będzie zysk z pracy sprzętu:

Podsumowując, na wykonanie rozbiórki budynków w miejscowości Stara Rudna zaoferowaliśmy 232 470,00 zł brutto. Szacunkowe koszty poniesione na wykonanie zadania to 174 223,74 zł brutto. Pozostaje więc 58 246,26 zł brutto zysku. Do tego zysku dochodzi zysk z pracy sprzętu oraz ze sprzedaży złomu w wysokości 4 842,20 zł brutto. Łącznie zysk dla wykonawcy to 84 676,46 zł brutto.

Oświadczam, że działam zgodnie z przepisami dotyczącymi ochrony środowiska. Wszelkie odpady zostają poddane utylizacji, natomiast te, które nadają się do ponownego wykorzystania są przez nas odzyskane i wykorzystane na nasze potrzeby własne.

Oświadczam, że działam zgodnie z przepisami prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi w miejscu, w którym realizowane jest zamówienie.

Oświadczam, że całość zadania zamierzam wykonać siłami własnymi, bez udziału podwykonawców.

Oświadczam, że nie korzystam z pomocy publicznej (…).

Oświadczam, że wszyscy pracownicy, posiadają ważne badania lekarskie oraz szkolenia z zakresu BHP, są zapoznani z oceną ryzyka zawodowego. Do prac związanych z

usuwaniem azbestu są zaopatrzeni w odzież i obuwie ochronne, a także przeszkoleni w dziedzinie pracy z azbestem. Oświadczam, że samodzielnie zarządzam procesem świadczenia usług - od momentu wyceny aż do odbioru końcowego prac.

Oświadczam, że posiadam polisę OC”.

Na potwierdzenie prawdziwości powyższych wyjaśnień w zakresie obu części przedmiotu zamówienia Wykonawca Ł. L. załączył szereg dowodów, które w ocenie Izby w wystarczający sposób potwierdzały rzetelność wyjaśnień. W konsekwencji Izba stwierdziła, że zarzuty dotyczące oferty i wyjaśnień jej ceny złożonych przez Wykonawcę Ł. L. nie potwierdziły się. Wykonawca w wyczerpujący sposób (biorąc pod uwagę treść wezwania) odpowiedział na pytania Zamawiającego i wyjaśnił sposób kalkulacji ceny oferty. Wyjaśnienia poparł odpowiednimi dowodami, a więc sprostał obowiązkowi wykazania, że jego oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny. Z kolei Odwołujący poprzestali na gołosłownych twierdzeniach, których prawdziwości czy choćby prawdopodobieństwa w żaden sposób nie wykazali.

Podkreślić należy, że w sytuacji, gdy zamawiający kieruje do wykonawcy wezwanie do wyjaśnienia ceny oferty nie wskazując przy tym konkretnych elementów podlegających wyjaśnieniu, to obowiązkiem wezwanego wykonawcy jest wyjaśnić sposób kalkulacji podstawowych, a zatem istotnych elementów składających się na cenę oferty. Tym samym to treść wezwania do wyjaśnień ma znaczenie dla oceny wypełnienia przez wykonawcę obowiązku wykazania realności zaoferowanej ceny, nie zaś twierdzenia konkurencyjnych wykonawców dotyczące elementów kalkulacji oferty podlegających wyjaśnieniu.

Biorąc pod uwagę powyższe Izba uznała, że Odwołujący nie udowodnili, że Wykonawca Ł. L. wbrew złożonym wyjaśnieniom ceny i dowodom do nich załączonym, zaoferował cenę rażąco niską.

W zakresie wyjaśnień złożonych w ramach Przedmiotu 2 przez wykonawcę WiW Izba po przeprowadzeniu dowodu z tych wyjaśnień wraz z załączonymi do nich dowodami uznała, że o ile wyjaśnienia te są stosunkowo ogólne to jednak dają podstawowe odpowiedzi na zadane przez Zamawiającego pytania. Co za tym idzie Izba uznała, że wyjaśnienia były wystarczające dla pozytywnej oceny zaoferowanej przez wykonawcę ceny oferty. Z tego względu Izba oddaliła zarzuty dotyczące oferty Wykonawcy WiW.

Ponadto w zakresie odwołania KIO 642/23 Izba uznała, że zarzut nr 2 tego odwołania jest niezasadny, ponieważ oparty został na błędnym założeniu, że złożenie oferty zawierającej rażąco niską cenę jest automatycznie tożsame z dopuszczeniem się czynu nieuczciwej konkurencji przez wykonawcę, który taką cenę zaoferował. Oczywistym jest, że złożenie oferty zawierającej rażąco niską cenę może stanowić taki czyn, ale nie zwalnia to odwołującego z obowiązku dowodowego co do wykazania, że istotnie doszło do popełnienia

czynu nieuczciwej konkurencji w postępowaniu. Ponieważ Odwołujący Zybi Trans nie podjął żadnej inicjatywy dowodowej w tym zakresie to zarzut podlegał oddaleniu.

Nie potwierdził się również zarzut nr 3 odwołania KIO 642/23. Izba nie doszukała się żadnych powodów, dla których obowiązkiem Zamawiającego w postępowaniu miałoby być skierowanie do wykonawców dodatkowych wezwań do uzupełnienia złożonych już wyjaśnień. Zamawiający był uprawniony do skierowania wezwań do wykonawców, które swoim zakresem odpowiadały art. 224 ust. 3 Pzp. W tej sytuacji złożenie wyjaśnień, które nie zawierałyby należytej odpowiedzi na zadane wykonawcy pytania nie dawałoby podstawy do dania wykonawcy „drugiej szansy” (do czego w istocie sprowadzałoby się na gruncie tego postępowania skierowanie wezwania do dodatkowych wyjaśnień), a byłoby podstawą do odrzucenia oferty na podstawie art. 224 ust. 6 Pzp. W ocenie Izby poza ofertą Przystępującego Forest w części II przedmiotu zamówienia (i omówionymi wyżej wyjaśnieniami ceny tej oferty), w postępowaniu nie wystąpiły przyczyny uzasadniające odrzucenie ofert na podstawie art. 224 ust. 6 Pzp.

Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.

Przewodniczący: ………............…………………..……………

40