Sygn. akt: KIO 370/23

WYROK

z dnia 22 lutego 2023 r.

Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:

Przewodniczący:    Bartosz Stankiewicz

Protokolant:         Adam Skowroński

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2023 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 10 lutego 2023 r. przez wykonawcę Inwestycje, Budownictwo, Handel „Inwest-Complex” spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Gliwicach przy ul. Góry Chełmskiej 15 (44-100 Gliwice) w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego Miasto Rybnik z siedzibą w Rybniku przy ul. Bolesława Chrobrego 2 (44-200 Rybnik)

orzeka:

Stosownie do art. 579 ust. 1 i 580 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1710 ze zm.) na niniejszy wyrok – w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia – przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie.

Przewodniczący:   ………………………

Sygn. akt: KIO 370/23

U z a s a d n i e n i e

Miasto Rybnik, zwane dalej: „zamawiającym”, prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1710 ze zm.), zwanej dalej: „Pzp”, w trybie przetargu nieograniczonego pn.: Pełnienie funkcji Koordynatora Nadzoru Inwestorskiego dla budowy wiaduktu i budowy mostu w ramach zadania związanego z przebudową ul. Mikołowskiej w Rybniku o numerze referencyjnym: ZP.271.68.2022, zwane dalej „postępowaniem”.

Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w dniu 27 września 2022 r., pod numerem 2022/S 186-526997.

Szacunkowa wartość zamówienia, którego przedmiotem są usługi, jest wyższa od kwot wskazanych w aktach wykonawczych wydanych na podstawie art. 3 ust. 3 Pzp.

W dniu 10 lutego 2023 r. wykonawca Inwestycje, Budownictwo, Handel „Inwest-Complex” Sp. z o.o. z siedzibą w Gliwicach (zwany dalej: „odwołującym”) wniósł odwołanie na czynności zamawiającego polegające na:

Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie następujących przepisów:

złożona przez wykonawcę CONCEPT jest najkorzystniejsza, pomimo, że złożone przez Wykonawcę wyjaśnienia nie potwierdzają, że cena usługi obejmuje pełny zakres usługi określony przez w SWZ przez zamawiającego;

Odwołujący wniósł o nakazanie zamawiającemu:

Odwołujący wyjaśnił, że z uwagi na naruszenie przez zamawiającego przepisów prawa, jego oferta nie została wybrana jako oferta najkorzystniejsza. W wyniku sprzecznych z przepisami Pzp czynności zamawiającego, został tym samym pozbawiony możliwości uzyskania przedmiotowego zamówienia. Naruszenie wyżej wymienionych przepisów, zdaniem odwołującego, miało istotny wpływ na wynik postępowania, a było skutkiem zaniechań i czynności podejmowanych przez zamawiającego.

Odnosząc się do zarzutu rażąco niskiej ceny oraz braku złożenia wyjaśnień w tym zakresie przez wykonawcę CONCEPT, odwołujący stwierdził, że formułując przedmiotowy zarzut na podstawie wyjaśnień i oświadczeń Wykonawcy złożonych w celu wyjaśnienia rażąco niskiej ceny – miał podstawy do stwierdzenia, że wszystkie złożone przez Wykonawcę wyjaśnienia nie zawierają dowodów potwierdzających, że zaoferowana przez Wykonawcę cena nie jest ceną rażąco niską. Odwołujący podkreślił, iż zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem doktryny Pzp, udzielnie odpowiedzi na żądanie wyjaśnienia ceny, z równoczesnym nie odniesieniem się w treści wyjaśnień do wszystkich elementów cenotwórczych, nie może być uznane za złożenie merytorycznych wyjaśnień. Takie działanie wykonawcy powinno zostać zakwalifikowane jako złożenie wyjaśnień, które jedynie pozornie stanowią jakiekolwiek wyjaśnienie oferowanej ceny oferty. Odwołujący wskazał, że

sformułowane przez Wykonawcę wyjaśnienia nie dowodzą w sposób kompleksowy i jednoznaczny powstałych wątpliwości, że cena zaoferowana przez Wykonawcę jest rażąco niska, pomimo, że to na Wykonawcy spoczywał obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny. Odwołujący zwrócił uwagę, że zamawiający – po analizie kolejnych wyjaśnień Wykonawcy powinien je ocenić jako niewystarczające i podjąć czynności mające na celu dalsze wyjaśnienie ceny oferty Wykonawcy lub na podstawie otrzymanych już wyjaśnień odrzucić ofertę tego Wykonawcy jako zawierającą rażąco niską cenę i niezgodną z warunkami zamówienia.

Odwołujący podniósł, że w odpowiedzi na wezwanie zamawiającego z dnia 16 listopada 2022 r. o udzielenie wyjaśnień dotyczących elementów oferty złożonej w przedmiotowym postępowaniu, mających wpływ na wysokość ceny oferty Wykonawca złożył wyjaśnienia – pismo z dnia 18 listopada 2022 r. W nawiązaniu do złożonych wyjaśnień Wykonawcy z dnia 18 listopada 2022 r., zamawiający ponownie wezwał pismem z dnia 6 grudnia 2022 r. Wykonawcę do udzielenia wyjaśnień dotyczących elementów oferty złożonej w przedmiotowym postępowaniu, mających wpływ na wysokość ceny oferty stwierdzając, między innymi, że z przedstawionych (18 listopada 2022) wyjaśnień nie wynikało czy wynagrodzenie osoby przeznaczonej do prowadzenia sekretariatu Biura Koordynatora Nadzoru Inwestorskiego nie jest niższe od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 o minimalnym wynagrodzeniu za pracę. W odpowiedzi Wykonawca złożył wyjaśnienia – pismo z dnia 8 grudnia 2022 r.

Dalej odwołujący zwrócił uwagę, że zgodnie z przedstawianą w wyjaśnieniach Wykonawcy z dnia 8 grudnia 2022 r. tabelą cena roboczogodziny przyjęta do kalkulacji wynosiła:

Lp. 1. Koordynator Czynności Nadzoru Inwestorskiego, insp. nadz. w specj. inżynieryjnej mostowej – 24, 460 zł brutto/ godz. w tym 23 % VAT pomniejszona o 23% VAT stawka roboczogodziny wynosi 19, 886 zł netto /godz.; Lp. 2. Inspektor nadzoru ds. robót drogowych – 23,761 zł brutto/ godz. w tym 23 % VAT pomniejszona o 23% VAT stawka roboczogodziny wynosi 19, 318 zł netto /godz.;

Lp. 3. Inspektor Nadzoru w specjalności inżynieryjnej w zakresie rob. konstrukcyjno– budowlanych 23,761 zł brutto/ godz. w tym 23 % VAT pomniejszona o 23% VAT stawka roboczogodziny wynosi 19, 318 zł netto /godz.;

Lp. 4. Inspektor Nadzoru w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń gazowych, wodociągowych i kanalizacyjnych – 23,761 zł brutto/ godz. w tym 23 % VAT pomniejszona o 23% VAT stawka roboczogodziny wynosi 19, 318 zł netto /godz.;

Lp. 5. Inspektor nadzoru w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń elektrycznych i elektroenergetycznych – 23,761 zł brutto/ godz. w tym 23 % VAT pomniejszona o 23% VAT stawka roboczogodziny wynosi 19, 318 zł netto /godz.;

Lp. 6. Inspektor nadzoru ds. robót teletechnicznych – 23,761 zł brutto/ godz. w tym 23 % VAT pomniejszona o 23% VAT stawka roboczogodziny wynosi 19, 318 zł netto /godz.;

Lp. 7. Inspektor nadzoru ds. geodezji – 23,761 zł brutto/ godz. w tym 23 % VAT pomniejszona o 23% VAT stawka roboczogodziny wynosi 19, 318 zł netto /godz.;

Lp. 8. Technolog – 23,761 zł brutto/ godz. w tym 23 % VAT pomniejszona o 23% VAT stawka roboczogodziny wynosi 19, 318 zł netto /godz.;

Lp. 9. Specjalista ds. rozliczeń – 23,761 zł brutto/ godz. w tym 23 % VAT pomniejszona o 23% VAT stawka roboczogodziny wynosi 19, 318 zł netto /godz.;

Lp. 10. Specjalista ds. geologii lub geotechniki – 23,761 zł brutto/ godz. w tym 23 % VAT pomniejszona o 23% VAT stawka roboczogodziny wynosi 19, 318 zł netto /godz.;

Lp. 12. Osoba do prowadzenia biura KCNI (umowa o pracę) – przyjęty miesięczny koszt 3 400,00 zł netto – 23,761 zł brutto/ godz. w tym 23 % VAT pomniejszona o 23% VAT stawka roboczogodziny wynosi 19, 318 zł netto /godz.

Odwołujący wskazał, że wobec powyższego, zgodnie z przedstawioną przez Wykonawcę kalkulacją:

ustawy z dnia 26 czerwca 19974 r. – Kodeks pracy. Zdaniem odwołującego w złożonych wyjaśnieniach Wykonawca przyjął do kalkulacji ceny oferty koszt pracy osoby do prowadzenia biura (1 etat zgodnie z wymaganiami zamawiającego) w wysokości 3 400,00 zł podczas gdy zgodnie z decyzją Rady Ministrów wysokość minimalnego wynagrodzenia w 2022 r. wynosiła 3 010,00 zł brutto (brutto pracownika, nie zawierała kosztów pracodawcy oraz podatku VAT w wysokości 23%), a koszt jaki musiał ponieść pracodawca w 2022r. w związku z zatrudnieniem pracownika wynosił 3 626,46 zł. Wskazana w wyjaśnieniach stawka nie zawierała również, kosztów Wykonawcy (pracodawcy) związanych z ewentualnym zapewnieniem zastępstwa osoby do prowadzenia biura w okresie choroby czy urlopu, a zgodnie z treścią SWZ (str. 11) zamawiający wymagał: Na czas urlopu lub nieobecności członka personelu, Koordynator zobowiązany jest do zastąpienia go osobą zaakceptowaną przez Zamawiającego. Pomimo deklaracji zawartej w wyjaśnieniach Wykonawcy (z dnia 8 grudnia 2022 r.), wyliczona cena Wykonawcy stanowiąca koszt pracy osoby do prowadzenia biura nie została skalkulowana w oparciu o minimalne wynagrodzenie za pracę ustalone na podstawie art. 2 ust. 3-5 ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (tekst jednolity Dz. U z 2018r., poz. 2177 ) i obowiązującą stawkę od 1 stycznia 2022r. wynoszącą 3 010,00 zł brutto (brutto pracownika , nie zawierała kosztów pracodawcy oraz podatku VAT w wysokości 23%) jak również w oparciu o minimalne wynagrodzenie za pracę od 1 stycznia 2023 r. tj. minimalna stawka wzrośnie z 3 010,00 zł brutto do 3 490,00 zł brutto, a od 1 lipca 2023r. z 3 490,00 zł brutto do 3 600,00 zł brutto (brutto pracownika , nie zawierała kosztów pracodawcy oraz podatku VAT w wysokości 23 %) zgodnie z Rozporządzeniem w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za prace oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2023 roku.

oferty była niezgodna z warunkami zamówienia i zawiera cenę rażąco niską w stosunku do przedmiotu zamówienia.

ćwierćetatowym (tj. 2 godz. dziennie) ze stawką roboczogodziny 19, 318 zł (bez podatku VAT w wysokości 23%), to jest poniżej minimalnej stawki za roboczogodzinę obowiązującej w 2022 r. w wysokości 19,70 zł. W związku z tym, że pomiary geodezyjne wykonywane są przez zespół składający się z minimum dwóch osób to jest: uprawnionego geodety i pomocnika, jak również zgodnie z treścią w SWZ [Rozdz. V, Pkt 1. Funkcje Koordynatora Nadzoru Inwestorskiego, ppkt 12-13 - str. 10): 12.Wykaz personelu ujęty w SWZ może być niewystarczający i w razie konieczności może zostać uzupełniony przez Koordynatora. Wykaz ten powinien być uważany, jako wymagania minimalne Zamawiającego dla rzetelnego wypełnienia obowiązków Wykonawcy. 13. Wynagrodzenie dodatkowych osób zatrudnionych przez Koordynatora należy uwzględnić w cenie oferty. Ewentualne dodatkowe wynagrodzenie należne członkom zespołu Koordynatora z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych, nocnych oraz w dni wolne od pracy nie będzie podlegało odrębnej zapłacie przez Zamawiającego i Wykonawca powinien je uwzględnić w cenie oferty. Zdaniem odwołującego, kalkulacja ceny dotycząca Inspektora nadzoru ds. geodezji jak i wyjaśnienia Wykonawcy w tym zakresie potwierdziły, że treść złożonej przez Wykonawcę oferty jest niezgodna z warunkami zamówienia i zawiera cenę rażąco niską w stosunku do przedmiotu zamówienia.

W świetle powyższego, zdaniem odwołującego złożona przez Wykonawcę oferta jest niezgodna z warunkami zamówienia i zawiera cenę rażąco niską w stosunku do przedmiotu zamówienia:

W ramach przedmiotowego postępowania odwoławczego nie zostały zgłoszone przystąpienia.

W dniu 20 lutego 2023 r. zamawiający złożył do akt sprawy odpowiedź na odwołanie, w której przestawił argumentację dla wniosku o oddalenie odwołania.

Na podstawie dokumentacji przedmiotowego postępowania oraz biorąc pod uwagę stanowiska stron, Izba ustaliła i zważyła, co następuje:

Izba doszła do przekonania, że nie została wypełniona żadna z przesłanek skutkujących odrzuceniem odwołania na podstawie art. 528 Pzp i skierowała odwołanie na rozprawę.

Izba uznała, że odwołujący wykazał, że posiada interes w uzyskaniu zamówienia oraz może ponieść szkodę w wyniku naruszenia przez zamawiającego przepisów ustawy, czym wypełnił materialnoprawne przesłanki dopuszczalności odwołania, o których mowa w art. 505 ust. 1 Pzp.

Izba zaliczyła na poczet materiału dowodowego:

- odpowiedź wykonawcy CONCEPT z dnia 2 lutego 2023 r. wraz z załącznikami, na powyżej wskazane wezwanie;

Izba ustaliła co następuje

Postanowienia SWZ odnoszące się do postawionych zarzutów:

(…)

(…)

(…)

Powyższa cena obejmuje:

Zakres zamówienia

Całkowita kwota brutto za wykonanie usługi

Miesięczne ryczałtowe wynagrodzenie brutto (B x 0,08)

Wynagrodzenie końcowe (B) – (11 x C)

A

B

C

D

Świadczenie usługi Nadzoru

Powyższa cena obejmuje pełny zakres zamówienia określony w specyfikacji warunków zamówienia.

Pismem z dnia 16 listopada 2022 r. zamawiający w pkt 1, na podstawie art. 224 ust. 1 Pzp, wezwał wykonawcę CONCEPT do złożenia wyjaśnień w zakresie rażąco niskiej ceny. Przedmiotowe wezwania sprowadzało się właściwie do zacytowania treści art. 224 ust. 1, ust. 3 pkt 1-7 oraz ust. 5 Pzp. Ponadto w wezwaniu zamawiający poprosił wykonawcę o potwierdzenie wykonania zamówienia zgodnie z określonymi wymaganiami.

Wykonawca CONCEPT w dniu 18 listopada 2022 r. złożył wyjaśnienia w odpowiedzi na powyższe wezwanie. W treści odpowiedzi ww. wykonawca zawarł kalkulację w formie tabelarycznej, która wskazywała sposób wyliczenia ceny oraz przedstawił wyjaśnienia. Tabela obejmowała 14 wierszy opisanych przez podanie przedmiotu wyceny, kosztu miesięcznego netto, ilości miesięcy, sumy netto oraz sumy brutto zawierającej wskazanie stawki roboczogodziny.

Pismem z dnia 6 grudnia 2022 r. zamawiający, na podstawie art. 224 ust. 1 Pzp, wezwał wykonawcę CONCEPT do złożenia bardziej szczegółowych wyjaśnień dotyczących ceny. Wezwanie obejmowało 2 pkt o następującej treści:

umowę o pracę zgodnie z art. 25 Kodeksu pracy i wykonywała pracę w sposób określony w art. 22 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. — Kodeks pracy.

Zgodnie z wezwaniem Zamawiającego, wyjaśnienia miały potwierdzać m.in., że wartość przyjęta do ustalenia ceny nie jest niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2020 r. poz 2207) lub przepisów odrębnych właściwych dla spraw, z którymi związane jest realizowane zamówienie.

Z przedstawionych wyjaśnień nie wynika czy wynagrodzenie osoby przeznaczonej do prowadzenia sekretariatu Biura Koordynatora Nadzoru Inwestorskiego nie jest niższe od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę.

Proszę o złożenie wyjaśnień w powyższym zakresie;

Proszę o złożenie wyjaśnień odnośnie powyższej rozbieżności.

Wykonawca CONCEPT w dniu 8 grudnia 2022 r. złożył wyjaśnienia w odpowiedzi na powyższe wezwanie. W treści odpowiedzi ww. wykonawca przesłał skorygowaną tabelę wraz z wykazem szczegółowej kalkulacji poszczególnych elementów wyceny oferty oraz korektą wyliczeń rachunkowych. Wyjaśnił także, że różnice wskazane przez Państwa w tabeli wynikają z zaokrągleń, które przyjęto przy wyliczeniu stawki godzinowej brutto z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku. Stawkę godzinową określono dzieląc sumaryczną kwotę brutto przez ilość miesięcy, ilość dniówek w miesiącu oraz ilość godzin w dniu roboczym. Kwota otrzymana z tego rachunku jest kwotą podaną z maksymalnym przybliżeniem, która ma obrazować iż przyjęto stawkę wykraczającą ponad minimalną stawkę godzinową przyjętą w Rozporządzeniu lub planowaną stawkę minimalnego wynagrodzenia w przyszłym roku podatkowym.

Pismem z dnia 12 stycznia 2023 r. zamawiający wezwał wykonawcę CONCEPT na podstawie art. 126 ust. 1 Pzp do złożenia podmiotowych środków dowodowych.

Wykonawca CONCEPT w odpowiedzi na powyższe wezwanie złożył podmiotowe środki dowodowe w tym wykaz osób sporządzony na wzorze stanowiącym załącznik nr 8 do SWZ.

Pismem z dnia 31 stycznia 2023 r. zamawiający wezwał wykonawcę CONCEPT, na podstawie art. 128 ust. 1 Pzp do uzupełnienia podmiotowego środka dowodowego

składanego na potwierdzenie spełnienia warunków udziału w postępowaniu dotyczącego zdolności technicznej lub zawodowej, tj. wykazu osób skierowanych przez Wykonawcę do realizacji zamówienia publicznego na formularzu zgodnym z treścią załącznika nr 8 do SWZ. W treści wezwania zamawiający wskazał ponadto:

Z treści złożonego dnia 23 stycznia 2023 r. dokumentu tj. Załącznika nr 8 do SWZ — wykazu osób skierowanych przez Wykonawcę do realizacji zamówienia wynika, że:

pracowała w oparciu o umowę cywilnoprawną. W treści Specyfikacji Warunków Zamówienia Zamawiający zawarł następujący zapis: „Czynności, które muszą być wykonywane przez pracowników Wykonawcy lub Podwykonawcy zatrudnionych na umowę o pracę, tj. czynność prowadzenia sekretariatu biura Koordynatora Nadzoru Inwestorskiego”. W związku z powyższym proszę o uzupełnienie wykazu osób skierowanych przez Wykonawcę do realizacji zamówienia który potwierdzi skierowanie do realizacji zamówienia osoby odpowiedzialnej za obsługę sekretariatu która będzie zatrudniona na umowę o pracę.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie wykonawca CONCEPT złożył uzupełniony wykaz osób oraz wyjaśnił m. in., że Funkcję Inspektora Nadzoru robót konstrukcyjno – budowlanych powierzymy Panu P(…) N(…), który posiada stosowne uprawnienia w specjalności konstrukcyjno – budowlanych oraz spełnia wymagania SIWZ w zakresie wskazanej funkcji.

Pani M(..) S(…) wskazana w wykazie osób na stanowisko osoby odpowiedzialnej za obsługę sekretariatu zatrudniona zostanie na warunkach Umowy o pracę.

W dniu 3 lutego 2023 r. zamawiający dokonał wyboru najkorzystniejszej oferty w postępowaniu. Jako najkorzystniejsza została wybrana oferta wykonawcy CONCEPT. Oferta odwołującego została sklasyfikowana na drugiej pozycji w rankingu.

Treść przepisów dotyczących zarzutów:

- art. 224 Pzp – 1. Jeżeli zaoferowana cena lub koszt, lub ich istotne części składowe, wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia lub budzą wątpliwości zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia lub wynikającymi z odrębnych przepisów, zamawiający żąda od wykonawcy wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu, lub ich istotnych części składowych.

okoliczności oczywistych, które nie wymagają wyjaśnienia;

zaktualizowanej z uwzględnieniem okoliczności, które nastąpiły po wszczęciu postępowania, w szczególności istotnej zmiany cen rynkowych, zamawiający może zwrócić się o udzielenie wyjaśnień, o których mowa w ust. 1.

Izba zważyła co następuje.

Biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz stanowiska stron Izba uznała, że odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie.

Rozstrzygając przedmiotową sprawę Izba w znacznej mierze oparła się na stanowisku zamawiającego, które zostało przedstawione w odpowiedzi na odwołanie. W ocenie składu orzekającego stanowisko to w sposób trafny prezentowało stan faktyczny sprawy oraz zawierało właściwą argumentację dla podjętych w postępowaniu czynności. Ponadto konfrontując stanowiska odwołującego oraz zamawiającego, Izba nie znalazła powodów do przyjęcia argumentacji odwołującego, uznając ją za ogólnikową i gołosłowną, co oznaczało z drugiej strony, że Izba nie doszukała się wątpliwości w argumentacji zamawiającego.

Izba ustaliła, że odwołujący przedstawił w uzasadnieniu odwołania pięć okoliczności, które miały potwierdzić podniesione zarzuty. Okoliczności te dotyczyły:

W odniesieniu do pierwszej z powyżej określonych okoliczności skład orzekający stwierdził, że zamawiający wymagał podania kosztów usługi brutto, natomiast odwołujący przeliczył stawki roboczogodziny pracy personelu z brutto na netto. W ocenie Izby zamawiający nie miał obowiązku przeliczania przyjętej przez wykonawcę CONCEPT w ofercie stawki roboczogodziny brutto na netto, a następnie dopiero tak ustaloną stawkę netto poddać badaniu w kontekście rażąco niskiej ceny. Ponadto jak słusznie argumentował zamawiający, wykonawca CONCEPT w wyjaśnieniu z dnia 8 grudnia 2022 r. wskazał następujące stawki roboczogodziny dla podanego personelu:

Powyżej przyjęte stawki spełniały na dzień złożenia oferty wymogi Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 września 2021 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2022 r. określonej na poziomie 19,70 zł brutto.

Dodatkowo z treści wyjaśnień złożonych przez wykonawcę CONCEPT w dniu 8 grudnia 2022 r. oraz 2 lutego 2023 r. wynikało, że wykonawca ten będzie zatrudniał prawie wszystkich członków zespołu koordynatora nadzoru na podstawie umowy cywilnoprawnej czyli umowy zlecenia. W związku z tym osoby te mogą prowadzić różną formę prawną swej działalności co przedkłada się na odmienne zobowiązania podatkowe i składki ubezpieczenia społecznego oraz zdrowotnego.

Izba stwierdziła, że rygor dowodowy, który Pzp nakłada na wykonawcę w przypadku wezwania go do wyjaśnienia rażąco niskiej ceny nie oznacza konieczności składania ściśle określonego katalogu dowodów w każdym przypadku oraz odniesienia się do wszystkich zagadnień wskazanych przykładowo w ustawie. Zwrócić przy tym należało uwagę na to, że w wezwaniach zamawiający nie domagał się przedłożenia określonych dowodów na potwierdzenie sposobu skalkulowania ceny. Z tych względów nic nie stało na przeszkodzie, aby wykonawca CONCEPT udowodnił brak rażąco niskiej ceny takimi dowodami, które jego zdaniem uzasadniały przyjętą wycenę przedmiotu zamówienia. W ocenie składu orzekającego przedłożone przez wykonawcę wyjaśnienia oraz zawarte w nich kalkulacje były wystarczającymi dowodami na potwierdzenie prawidłowości skalkulowania ceny. Co prawda przedłożone kalkulacje stanowiły opracowania wytworzone przez wykonawcę, niemniej powyższe nie przesądzało o tym, że pozbawione są jakiejkolwiek mocy dowodowej. Kalkulacje te jak każdy dowód podlegały ocenie, a ich ocena nie doprowadziła do stwierdzenia, że oferta wykonawcy CONCEPT zawierała rażąco niską cenę.

W zakresie argumentu związanego z nieprawidłowo przejętym wynagrodzeniem osoby przewidzianej do prowadzenia biura Koordynatora Nadzoru Inwestorskiego, skład orzekający ustalił, że wykonawca CONCEPT w wyjaśnianiach z dnia 8 grudnia 2022 r. oraz 2 lutego 2023 r. potwierdził, że osoba wskazana do prowadzenia biura zatrudniona zostanie na podstawie umowy o pracę, a także otrzyma wynagrodzenie w kwocie 3 400 zł netto. Ponadto jak wynikało z kalkulacji zawartej w wyjaśnieniach z dnia 8 grudnia 2022 r. cała wartość wynagrodzenia pracownika świadczącego pracę przez 11 miesięcy ma wynosić 46 002 zł brutto, zatem matematycznie wyliczając, miesięczny koszt wynagrodzenia osoby zatrudnionej do prowadzenia biura powinien wynosić 4 182 zł brutto, a kwota ta jest wyższa niż wartość minimalnego wynagrodzenia obowiązująca w 2022 r. (3 010 zł brutto) oraz w 2023 r. (3 490 zł brutto od 1 stycznia do 30 czerwca – 3 600 zł brutto od 1 lipca).

Ponadto w rozdziale V ust. 1 pkt 16 in fine SWZ zamawiający wskazał, że Na czas urlopu lub nieobecności członka personelu, Koordynator zobowiązany jest do zastąpienia go osobą

zaakceptowaną przez Zamawiającego. Przedmiotowy fragment wskazywał, że zamawiający wymagał, aby powyżej wskazane postanowienie dotyczyło wszystkich członków zespołu Koordynatora Nadzoru Inwestorskiego, a nie tylko osoby odpowiedzialnej za obsługę sekretariatu. Należało także uznać, że zawierając powyższe postanowienie w SWZ, zamawiający zagwarantował sobie ciągłość obsługi budowy przez cały zespół Inżynierów a nie tylko sekretariatu. Koszt ten powinien być ujęty w cenie ofertowej jednakże zamawiający nie wymagał, aby był on szczegółowo czy też odrębnie wskazany.

W przypadku trzeciej podniesionej przez odwołującego okoliczności dotyczącej inspektora ds. robót drogowych, Izba zwróciła w pierwszej kolejności uwagę na treść rozdziału V ust. 1 pkt 9 SWZ, który dopuścił możliwość sprawowania dwóch funkcji jednocześnie pod warunkiem posiadania stosownych uprawnień budowlanych, przy czym Inżynier Kontraktu będący jednocześnie inspektorem ds. robót mostowych nie mógł łączyć pozostałych funkcji np. w branży drogowej i konstrukcyjno-budowlanej oraz rozdziału V ust. 1 pkt 20 ppkt 11 SWZ, który określał, że inspektor nadzoru ds. robót drogowych ma obowiązek codziennej 8 godzinnej obecności na placu budowy (lub w biurze koordynatora) w okresie wykonywania robót budowlanych. Co istotne wykonawca CONCEPT w wyjaśnieniach z dnia 8 grudnia 2022 r. wskazał, że Inspektor nadzoru ds. robót drogowych i Inspektor nadzoru w specjalności inżynieryjnej w zakresie robót konstrukcyjno-budowlanych będą pełnili swoje funkcje w wymiarze półetatowym i tak też będą wynagradzani w ilości 4 godzin dziennie. Jednakże z wyjaśnień z dnia 2 lutego 2023 r. wynikało, że Inspektorem nadzoru ds. robót drogowych i Inspektorem nadzoru w specjalności inżynieryjnej w zakresie robót konstrukcyjno-budowlanych będzie ta sama osoba, zatem można było przyjąć, że jedna osoba pełniąc dwie funkcje będzie obecna codziennie na budowie przez 8 godzin. Odwołujący przyznał na rozprawie, że treść postanowienia określonego w rozdziale V ust. 1 pkt 20 ppkt 11 SWZ była niejednoznaczna. Zgodnie natomiast z ugruntowaną w orzecznictwie zasadą wskazującą, że wątpliwości czy też niejednoznaczności treści SWZ należy interpretować na korzyść wykonawcy. W związku z tym treść ww. postanowienia można było zinterpretować jako obowiązek dotyczący 8-godzinnej obecności inspektora ds. robót drogowych na placu budowy. Mając na uwadze powyżej wskazaną zasadę, która skłania do interpretacji niejasnego postanowienia SWZ na korzyść wykonawcy, czyli w tym przypadku wykonawcy CONCEPT, w okolicznościach przedmiotowej sprawy wymóg dotyczący obecności mógł zostać zrozumiany w sposób wskazany przez tego wykonawcę w wyjaśnianych, co ostatecznie nie mogło skutkować wskazanego zarzutu.

Co do okoliczności związanej z wymogiem określonym w rozdziale V ust. 1 pkt 19 ppkt 8 SWZ skład orzekający ustalił, że zamawiający nie wymagał wyodrębnienia w ofercie ceny za przeprowadzenie min. 20% badań laboratoryjnych i wszystkich polowych wymaganych STWiORB własnym kosztem poprzez niezależne od wykonawcy laboratorium.

Co istotne zamawiający dokonując badania ceny oferty wykonawcy CONCEPT nie zwracał się w wezwaniach z wnioskiem o wyjaśnienia ceny za przedmiotową część zamówienia w związku z tym ww. wykonawca nie miał obowiązku wskazywania dokładnych wyliczeń w tym zakresie. Ponadto uzasadnienie odwołującego dla przedmiotowego wydatku było hasłowe i sprowadzało się do lakonicznego stwierdzenia, że wykonawca CONCEPT nie wskazał w złożonych przez siebie wyjaśnianiach tej pozycji. Tym samym argumentacja odwołującego okazała się dalece niewystarczająca, szczególnie mając na uwadze brak wezwania wykonawcy CONCEPT do złożenia wyjaśnień w tym konkretnym zakresie.

Podobne zastrzeżenia Izba powzięła wobec ostatniej okoliczności podniesionej w odwołaniu, która dotyczyła kosztów pracy inspektora ds. geodezji. Zamawiający w wezwaniach kierowanych do wykonawcy CONCEPT nie wymagał złożenia wyjaśnień w zakresie kosztów pracy inspektora ds. geodezji. Dodatkowo w treści SWZ zamawiający nie określił, że pomiary geodezyjne powinny być wykonywane przez zespół składający się z minimum dwóch osób to jest: uprawnionego geodety i pomocnika. Tym sam skład orzekający uznał, że to na wykonawcy ciążył obowiązek zrealizowania zadania należycie, z uwzględnieniem minimalnych wymagań zamawiającego określonych w SWZ, w tym ustalenie czy zachodzi konieczność zapewnienia dodatkowego personelu i skalkulowania tego kosztu w cenie ofertowej. Wyjaśnienia złożone przez wykonawcę CONCEPT z dnia 8 grudnia 2022 r. wskazywały, że zapewniona zostanie obsługa budowy przez Inspektora ds. geodezji w wymiarze 2 godzin dziennie, co było zgodne z wymogami postawionymi w SWZ, a podana w wyjaśnieniach stawka roboczogodziny przekraczała wysokość minimalnej stawki godzinowej w 2022 r. określonej we właściwym rozporządzeniu.

Na marginesie Izba zwróciła szczególną uwagę na to, że wynagrodzenie przewidziane w ramach przedmiotowego zamówienia ma charakter ryczałtowy, a zatem stały. Z tych względów nie było konieczności badania jego poszczególnych elementów w kontekście rażąco niskiej ceny. Przy cenie ryczałtowej nie jest bowiem, co do zasady, ważna struktura wewnętrzna ceny, tj. ceny jednostkowe (bo wynagrodzenie jest jedno i z góry określone wartością jednej ceny ryczałtowej, którą zamawiający ma zapłacić wykonawcy). Tym samym, aby mówić o cenie rażąco niskiej, należy brać pod uwagę całkowitą cenę za wykonanie przedmiotu zamówienia, a nie cenę za wykonanie danego elementu zamówienia. Innymi słowy wynagrodzenie ryczałtowe jest płatne za całość przedmiotu zamówienia, choć rozkłada się na poszczególne jego elementy. Wykonawca w ramach przedmiotowego zamówienia, oferował kompleksowe wykonanie określonej w SWZ usługi. W związku z charakterem wynagrodzenia ryczałtowego, cena umowna jest ceną przyjętą z góry za całość przedmiotu zamówienia, a nie ceną wypadkową za jego poszczególne, w rzeczywistości wykonane części.

Reasumując skład orzekający uznał, że żaden z podniesionych odwołaniu zarzutów nie znalazł potwierdzenia. W związku z powyższym Izba stwierdziła, że odwołanie podlegało oddaleniu i na podstawie art. 553 zdanie pierwsze Pzp orzekła jak w sentencji.

O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do jego wyniku, na podstawie art. 557 i 575 Pzp oraz § 5 pkt 1 i 2 lit. b) w zw. z § 8 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. z 2020 r. poz. 2437), zaliczając na poczet niniejszego postępowania odwoławczego koszt wpisu od odwołania uiszczony przez odwołującego oraz zasądzając od odwołującego na rzecz zamawiającego koszty poniesione z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika, na podstawie złożonej na rozprawie faktury.

Przewodniczący:   …………………………

20