Sygn. akt: KIO 15/23

WYROK

z 17 stycznia 2023 roku

Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:

Przewodniczący: Ernest Klauziński

Anna Kuszel-Kowalczyk Aleksandra Patyk

Protokolant: Adam Skowroński

po rozpoznaniu na rozprawie 16 stycznia 2023 roku w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej 2 stycznia 2023 r. przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia Polimex Infrastruktura Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, Polimex Mostostal S.A. z siedzibą w Warszawie, Wibra Infrastruktura Sp. z o.o. Sp.k. z siedzibą w Krakowie w postępowaniu prowadzonym przez Zamawiającego: Centralny Port Komunikacyjny Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie przy udziale:

zgłaszających przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego

orzeka:

Stosownie do art. 579 i 580 ustawy z 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1710) na niniejszy wyrok - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie.

Przewodniczący: ………............…………………..……………

Sygn. akt: KIO 15/23

U z a s a d n i e n i e

Centralny Port Komunikacyjny Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie (dalej: Zamawiający) prowadzi na podstawie przepisów ustawy z 11 września 2019 r. — Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1710, dalej: Pzp) postępowanie o udzielenie zamówienia wykonawczego (realizowane w ramach umowy ramowej, udzielone w trybie art. 389 ust. 2 Pzp) pn. „Wykonanie Robót Rozbiórkowych wraz z uporządkowaniem terenu — umowa wykonawcza do umowy ramowej na prace przygotowawcze przy budowie Centralnego Portu Komunikacyjnego — Realizacja robót przygotowawczych Pakiet 1 w ramach podpisanej Umowy Ramowej”, nr postępowania: 73/22/DW/EP/606/UW/PP/1, zwane dalej postępowaniem.

2 stycznia 2023 r. wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia: Polimex Infrastruktura Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, Polimex Mostostal S.A. z siedzibą w Warszawie, Wibra Infrastruktura Sp. z o.o. Sp.k. z siedzibą w Krakowie (dalej: Odwołujący), wnieśli odwołanie, w którym zarzucili Zamawiającemu naruszenie przepisów Pzp przez:

w związku z art. 226 ust. 1 pkt 10 Pzp - Trakcja przyjęła do kalkulacji cen nieprawidłowe założenia pomijając przy tym część koniecznych kosztów niezbędnych do realizacji zamówienia,

Na podstawie powyższych zarzutów Odwołujący wniósł o nakazanie Zamawiającemu:

W toku posiedzenia niejawnego z udziałem stron Przystępujący Trakcja oraz Przystępujący Strabag złożyli oświadczenia o wniesieniu sprzeciwu, co do uwzględnionych przez Zamawiającego zarzutów, w zakresie jakim zarzuty dotyczyły ofert obu Przystępujących.

Przystępujący Budimex S.A. z siedzibą w Warszawie nie stawił się na posiedzeniu niejawnym z udziałem stron, nie złożył również pisemnego oświadczenia o wniesieniu sprzeciwu wobec uwzględnienia.

W konsekwencji postępowanie w zakresie zarzutów nr 3 i 4 podlegało umorzeniu.

W toku posiedzenia niejawnego z udziałem stron Odwołujący oświadczył, że zarzuty dotyczące oferty Przystępującego Strabag mają charakter ewentualny, tj. powinny zostać rozpoznane przez Izbę w sytuacji potwierdzenia się zarzutów dotyczących oferty Przystępującego Trakcja.

W uzasadnieniu zarzutów odwołania Odwołujący wskazał m. in.:

W odpowiedzi na żądanie Zamawiającego do wyjaśnienia, czy cena nie ma charakteru rażąco niskiego, Trakcja udzieliła ogólnych, wręcz zdawkowych odpowiedzi, do tego dotyczących jedynie kwestii poruszanych w żądaniu Zamawiającego, a zatem pomijając kwestię wyceny wielu istotnych elementów składających się na przedmiot zamówienia. Tym samym, Trakcja nie obaliła skutecznie ciążącego na nim domniemania prawnego, że zaproponowana w ofercie Trakcja cena ma charakter rażąco niski.

Odwołujący wskazał, że Przystępujący Trakcja nie wyjaśnił m. in. kwestii kosztów usuwania azbestu czy kosztów obsługi geodezyjnej. Ponadto zarzucił, że Trakcja nie wykazała w sposób rzeczywisty dysponowania na potrzeby realizacji przedmiotu zamówienia bazą w

Łowiczu.

W konsekwencji Odwołujący podniósł, że odpowiedź na wezwanie do wyjaśnień udzielona przez Przystępującego Trakcja nie czyniła zadość obowiązkowi wyjaśnienia ceny złożonej oferty.

Zarzuty dotyczące oferty Przystępującego Strabag opierały się na takich samym założeniach jak w stosunku do oferty Trakcji – Odwołujący kwestionował kompletność wyjaśnień i twierdził, że Strabag nie udzielił należytej odpowiedzi na zadane mu pytania przez Zamawiającego.

Po przeprowadzeniu rozprawy Izba, uwzględniając dokumentację przedmiotowego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, w tym w szczególności treść SWZ, jak również biorąc pod uwagę oświadczenia i stanowiska stron oraz przystępującego zawarte w odwołaniu, odpowiedzi na odwołanie i pismach procesowych, a także wyrażone ustnie na rozprawie i odnotowane w protokole, ustaliła i zważyła, co następuje.

Izba stwierdziła, że nie została wypełniona żadna z przesłanek ustawowych skutkujących odrzuceniem odwołania, wynikających z art. 528 Pzp.

Przystępując do rozpoznania odwołania, Izba ustaliła wystąpienie przesłanek z art. 505 ust. 1 Pzp, tj. istnienie po stronie odwołującego interesu w uzyskaniu zamówienia oraz możliwości poniesienia przez niego szkody w wyniku kwestionowanych czynności zamawiającego.

Mając na uwadze powyższe Izba merytorycznie rozpoznała złożone odwołanie, uznając, że nie zasługuje ono na uwzględnienie.

Rozpoznając odwołanie Izba przeprowadziła dowody z:

Wobec nieuwzględnienia zarzutów dotyczących Przystępującego Trakcja, Izba – zgodnie z warunkiem pod jakim postawione były zarzuty dotyczące oferty Przystępującego Strabag – nie rozpoznała zarzutów nr 5 i 6.

Izba ustaliła, co następuje:

Zgodnie z informacją z 14 października 2022 r. Zamawiający przeznaczył na realizację zamówienia podstawowego kwotę 786 215,25 zł, a na realizację prawa opcji kwotę

43 451,98 zł.

W postępowaniu oferty złożyli:

524 663,25 zł,

280 178,01 zł,

„Zamawiający – Centralny Port Komunikacyjny sp. z o.o. wzywa do udzielenia szczegółowych wyjaśnień, w tym złożenia dowodów, dotyczących wyliczenia ceny w złożonej ofercie, w zakresie:

(...)

Zamawiający wzywa do udzielenia szczegółowych wyjaśnień, w tym złożenia dowodów, dotyczących wyliczenia ceny za każdą Nieruchomość dla Zamówienia Podstawowego oraz Zamówienia Opcjonalnego, a mające wpływ na wyliczenie ostatecznej ceny”.

W odpowiedzi Przystępujący Trakcja wyjaśnił m. in.:

„Wykonawca zamierza wykonać zamówienie samodzielnie, tj. bez udziału podwykonawców. Okoliczność ta ma istotne znaczenie nie tylko w kontekście udzielanych wyjaśnień (bezzasadne jest bowiem w takim przypadku przywoływanie ofert podwykonawczych jako dowodów potwierdzających należytą kalkulację) (…).

Realizując inwestycje zarówno publiczne, jak i prywatne Wykonawca (tzn. obaj konsorcjanci) stosuje wewnętrze procedury i standardy na wszelkich etapach inwestycyjnych, począwszy od udziału w procedurze przetargowej, aż po zakończenie i rozliczenie inwestycji. Skuteczne zarządzanie tak rozumianym procesem pozwala na wygenerowanie szeregu oszczędności. Zarządzanie na etapie postępowania przetargowego odbywa się m.in. poprzez:

Zarządzanie na etapie realizacji robót obejmuje m. in. następujące zakresy:

(…).

Wykonawca zrealizuje zamówienie zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, z wymaganiami wynikającymi z umowy, opisu przedmiotu zamówienia, w oparciu o wiedzę techniczną i zgodnie ze sztuką inżynierską. Ponadto Wykonawca odpowiednio zabezpieczy prowadzenie robót, zapewniając bezpieczeństwo i higienę pracy, a także będzie stosował wymagane wygrodzenia i oznakowane stref terenu wokół rozbieranych obiektów.

Za okoliczność szczególnie istotną w kontekście omawianego zagadnienia uznać należy fakt, że realizacja pełnego zakresu zamówienia nastąpi siłami własnymi Wykonawcy (…). Wykonawca dysponuje odpowiednimi jednostkami sprzętowymi i transportowymi, z których część skierowana zostanie do realizacji zamówienia:

Sprzęt, który wykorzystany zostanie w toku realizacji niniejszego zamówienia jest już zamortyzowany (okres amortyzacji zakończył się) i nie podlega leasingowi. Podkreślić należy, że w przypadku maszyn do robót budowlanych roczna stawka amortyzacyjna wynosi 20% wartości początkowej maszyn i sprzętu. Brak konieczności ponoszenia tego wydatku stanowi zatem realną korzyść (oszczędność) po stronie Wykonawcy. Na dowód powyższego Wykonawca załącza faktury wykupu (potwierdzającego zakończenie leasingu) (zał. 1).

Wobec tego koszt sprzętu ujęty w ofercie składa się wyłącznie z kosztu pracy maszyny lub sprzętu budowlanego przemnożonych przez liczbę godzin wykorzystania maszyn i sprzętu dla realizacji zakresu zamówienia i obejmuje następujące elementy składowe:

Wykonawca dysponuje własną kadrą: kierownikiem budowy, kierownikiem robót branży sanitarnej, kierownikiem robót elektrycznych, specjalistą ds. BHP, specjalistą ds. rozliczeń,

geologiem, personelem fizycznym do realizacji robót budowlanych, a także personelem administracyjno-biurowym.

Kolejną okolicznością przemawiającą za możliwością obniżenia kosztów związanych realizacją niniejszego zamówienia jest planowany przez Wykonawcę harmonogram realizacji prac. Zgodnie z pkt 2.4.2 Wykonanie Zamówienia Wykonawczego nastąpi w terminie 30 dni od dnia przekazania terenu robót (liczone dla każdej Nieruchomości odrębnie).

Jak wynika z odpowiedzi na pytanie nr 13, jakiej udzielił Zamawiający 28 września 2022 r., Nieruchomości 1, 2 i 3 będą mogły zostać przekazane Wykonawcy niezwłocznie po podpisaniu umowy (zakończyły się bowiem procedury administracyjne). Nieruchomość 4 zostanie przekazana 23 grudnia 2022 r., z kolei przekazanie Nieruchomości 5 planowane jest na 25 października 2022 r. (przy czym data ta, ze względu na trwającą procedurę przetargową jest niemożliwa do utrzymania).

Biorąc pod uwagę powyższe, korzystając z możliwości sprzętowych oraz zasobów ludzkich, Wykonawca zamierza skrócić okres realizacji z 30 do 20 dni. Skrócenie terminu realizacji zamówienia pozwala wygenerować niebagatelne oszczędności (już proste założenie, zgodnie z którym skrócenie czasu pracy o 10 dni powoduje obniżenie kosztów o 33% wskazuje na oszczędność w ramach kosztów bezpośrednich na poziomie 93 973,05 zł netto)(…).

Kolejną okolicznością przemawiającą za możliwością skalkulowania ceny ofertowej na zaoferowanym przez Wykonawcę poziomie jest to, że obie spółki (TRAKCJA S.A. oraz P.H.U.B. P. P.), niezależnie od siebie, realizują inwestycje w bezpośrednim pobliżu miejsca, w którym realizowana zostanie niniejsza Umowa Wykonawcza. Trakcja S.A. realizuje obecnie umowę na: Wykonanie robót budowlanych w obszarze LCS Łowicz – odcinek Sochaczew – Żychlin I odcinek Placencja – Łowicz Główny w ramach projektu pn. „Prace na linii kolejowej E20 na odcinku Warszawa-Poznań – pozostałe roboty, odcinek Sochaczew – Swarzędz” realizowanego w ramach unijnego instrumentu finansowego Connecting Europe Facility (CEF) o wartości przekraczającej 500 mln zł. Wykonawca posiada biuro budowy i plac magazynowy zlokalizowane w Łowiczu, który jest oddalony do 40 km od 5 nieruchomości będących przedmiotem umowy.

Na dowód powyższego Wykonawca załącza: wyciąg z umowy (zał. 2), wydruk z programu Geoportal obrazujący miejsce realizacji inwestycji (zał. 3), fakturę końcową z za kontenery (zał. 4), schemat organizacyjny kontraktu (zał. 5), schemat oraz zdjęcia zaplecza (zał. 6). Z kolei P.H.U.B. P. P. realizuje obecnie umowę w ramach zadania ,,Projekt i budowa autostrady A2 Warszawa-Kukuryki na odcinku węzeł „Ryczołek” (koniec obwodnicy miasta Mińsk Mazowiecki) - Siedlce", Odcinek III od węzła „Ryczołek” (bez węzła) do węzła „Groszki” (z węzłem) o długości około 12,06 km” o wartości przekraczającej 70 mln zł.

W ramach tego kontraktu wykonuje prace wyburzeniowe, roboty ziemne i konstrukcje dróg. Aktualnie posiada tam około 100 jednostek sprzętowych np. koparki, auta samowyładowcze, walce, spycharki itp. Maszyny będą mobilizowane z tej budowy, co stanowi niewielką odległość transportową. Na dowód powyższego Wykonawca załącza: wyciąg z umowy (zał. 7), mapę orientacyjną (zał. 8) oraz zdjęcia maszyn na zapleczu budowy A2 (zał. 9).

W związku z istniejącymi zapleczami dla obecnie realizowanych kontraktów, położonymi w dogodnej odległości od 5 nieruchomości będących przedmiotem umowy, Wykonawca nie musiał kalkulować zaplecza dedykowanego dla przedmiotowej umowy. Istniejące zaplecza gwarantują:

(…)

124 740,00 zł

(np. organizacja placu pod zaplecze, przywóz kontenerów, ogrodzenie, zapewnienie mediów i łącza IT, likwidacja zaplecza wraz z uporządkowaniem terenu): 53.252,63 zł

Nie dotyczy (…).

Wykonawca potwierdza, że ceny zostały skalkulowane w zgodzie z aktualnymi przepisami dotyczącymi minimalnego wynagrodzenia za pracę / minimalnej stawki godzinowej.

Uwzględniono m.in.:

- rozporządzenie Rady Ministrów z 13 września 2022 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2023 r.

Nie dotyczy.

Wykonawca potwierdza, że swoją działalność prowadzi zgodnie z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego (…).

Wykonawca uwzględnił w ofercie obowiązek stosowania się do obowiązujących przepisów i norm dotyczących ochrony środowiska na terenie budowy i terenach przyległych, zarówno w zakresie prowadzenia robót rozbiórkowych, jak i w zakresie gospodarki odpadami (…).

Wykonawca skalkulował ofertę mając na uwadze wymogi Zamawiającego oraz wymagania wynikające z obowiązujących przepisów w zakresie prowadzenia gospodarki odpadami, w tym: selektywne zbieranie, magazynowanie odpadów, odpowiedni transport odpadów, przekazanie odpadów jednostkom posiadającym zezwolenia na zbieranie odpadów, przetwarzanie odpadów czy unieszkodliwianie odpadów.

Zgodnie z postanowieniami OPZ na działce nr. ew. 113/5, obręb 0018 Nowy Oryszew (gmina Wiskitki) – nieruchomość nr 5, występują elementy obiektów zawierające azbest, a także składowisko płyt falistych azbestowo-cementowych. W ofercie uwzględniono postępowanie z odpadami zawierającymi azbest z zachowaniem szczególnych warunków bezpieczeństwa, wynikające z Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 2 kwietnia 2004 r. w sprawie sposobów i warunków bezpiecznego użytkowania i usuwania wyrobów zawierających azbest (Dz. U. Nr 71, poz. 649).

Nie dotyczy (…).

Wykonawca załącza szczegółowy kosztorys, uwzględniający pełen zakres prac, w tym koszty robocizny, materiałów i sprzętu (zał. 10)(…)”.

Biorąc pod uwagę przytoczone wyżej wezwanie do wyjaśnień ceny oferty skierowane do Przystępującego Trakcja oraz złożone w odpowiedzi wyjaśnienia Izba uznała, że zarzuty odwołania były niezasadne.

Wyjaśnienia były w pełni adekwatne do wezwania – zarówno pod względem zakresu udzielonej odpowiedzi jak i stopnia jej ogólności. Pytania Zamawiającego nie były

szczegółowe – Zamawiający oczekiwał od Przystępującego Trakcja podstawowych informacji o sposobie, w jaki została skalkulowana cena oferty. Wbrew twierdzeniu Odwołującego nie było podstaw do oczekiwań, że Trakcja wyjaśni sposób kalkulacji kosztów obsługi geodezyjnej realizacji przedmiotu zamówienia czy kosztów usuwania azbestu. Zamawiający w ogóle nie pytał o te elementy. Przystępujący oczywiście mógł te elementy wyjaśnić, ale nie musiał, bo obowiązek taki nie wynikał z treści wezwania. Ustalenie to było kluczowe dla oddalenia odwołania.

Przystępujący Trakcja również w wystarczający sposób udowodnił prawdziwość twierdzeń zawartych w wyjaśnieniach, a co za tym idzie podołał obowiązkowi udowodnienia, że zaoferowana przez niego cena nie jest rażąco niska.

Odwołujący mimo rozbudowanej argumentacji nie wskazał jaki z obowiązkowych (na gruncie treści wezwania do wyjaśnień) pominął Przystępujący Trakcja w udzielonej odpowiedzi.

Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.

Przewodniczący: ………............…………………..……………

13