Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym bez udziału stron w dniu 26 kwietnia 2022 r.
w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 11
kwietnia 2022 r. przez wykonawcę PSI Polska Sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu w
postępowaniu prowadzonym przez Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji sp. z o.o.
z siedzibą w Olkuszu
1. umorzyć postępowanie odwoławcze,
2. nakazać zwrot z rachunku bankowego Urzędu Zamówień Publicznych na rzecz
wykonawcy PSI Polska Sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu kwoty 15 000 zł 00 gr (słownie:
piętnaście tysięcy złotych zero groszy), uiszczoną tytułem wpisu od odwołania.
Stosownie do art. 579 ust. 1 i art. 580 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 września 2019 r.
Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1129 ze zm.) na niniejsze postanowienie
- w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa
Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie.
Zamawiający - Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji sp. z o.o. z siedzibą w Olkuszu -
prowadzi w trybie przetargu nieograniczonego postępowanie o udzielenie zamówienia pn.
System monitorowania i sterowania (SMiS) dla obiektów wodociągowych Przedsiębiorstwa
Wodociągów i Kanalizacji sp. z o.o. z siedzibą w Olkuszu, nr postępowania: DFZ/11/P/22.
Wartość zamówienia przekracza progi unijne. Ogłoszenie o zamówieniu zostało
opublikowane w dniu 01.04.2022 r. w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej pod nr 2022/S
065-168752.
W dniu 11 kwietnia 2022 r. wykonawca PSI Polska Sp. z o.o. wniósł odwołanie od czynności
Zamawiającego, zarzucając Zamawiającemu:
1) niezgodną z przepisami ustawy pzp czynność Zamawiającego podjętą w Postępowaniu o
udzielenie zamówienia publicznego, polegającą na niezgodnym z przepisami ustawy pzp
sformułowaniu Specyfikacji Warunków Zamówienia (dalej również jako „SWZ”), poprzez
opisanie przedmiotu zamówienia w sposób niejednoznaczny, nieprecyzyjny, a tym samym
uniemożliwiający potencjalnym wykonawcom prawidłowo skalkulować i sporządzić oferty.
2) niezgodną z przepisami ustawy pzp czynność Zamawiającego podjętą w Postępowaniu o
udzielenie zamówienia publicznego, polegającą na niezgodnym z przepisami ustawy pzp
sformułowaniu warunków udziału w postępowaniu tj. warunku w zakresie zdolności
technicznej i zawodowej w Rozdz. VII ust. 1 pkt. 4) ppkt. a i b) poprzez sformułowanie
wymagań w zakresie wymaganego doświadczenia oraz ekspertów skierowanych do
realizacji zamówienia w sposób nadmiarowy, nieadekwatny do zakresu przedmiotu
zamówienia, a także w sposób naruszający zasadę proporcjonalności i zasadę
konkurencyjności postępowania o udzielenie zamówienia publicznego.
W wyniku powyższego Odwołujący zarzucił Zamawiającemu:
1) naruszenie art. 99 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 16 ustawy pzp, co nastąpiło w ten sposób,
że:
a) Zamawiający opisał przedmiot zamówienia przez wskazanie wymagań, dotyczących
dostarczanego systemu monitorowania i sterowania dla obiektów wodociągowych w sposób
nieprecyzyjny i niejasny, a to wskutek poinformowania Wykonawców, iż podane przez
Zamawiającego informacje w opisie przedmiotu zamówienia mają charakter poglądowy, co
miało oznaczać, że jednakże cyt.: „Zamawiający wymagać będzie zachowania
funkcjonalności sterowania oraz wizualizacji modernizowanych obiektów w zakresie nie
mniejszym niż w dotychczasowym systemie SCADA” (str. 6 SWZ Rozdz. IV Opis Przedmiotu
Zamówienia pkt. 3 Opis stanu istniejącego, ostatnie zdanie), jednocześnie nie podając, jakie
funkcjonalności posiada system dotychczasowy. Opisanie przedmiotu zamówienia bez
uwzględnienia wszystkich wymagań i okoliczności mogących mieć wpływ na sporządzenie
oferty, w sposób utrudniający uczciwą konkurencję i nieprzejrzysty, istotnie utrudnia lub
wręcz uniemożliwia Odwołującemu złożenie prawidłowo skalkulowanej oferty, obejmującej
wszystkie wymagania Zamawiającego i uzyskanie zamówienia,
b) poprzez wskazanie w opisie przedmiotu zamówienia wymogu dostarczenia
znanego na rynku oprogramowania klasy SCADA, przez co Zamawiający rozumie
dostępność co najmniej trzech autoryzowanych dystrybutorów oraz trzech integratorów na
terenie Polski, a także wdrożonego w minimum dwóch systemach zaopatrzenia w wodę,
Zamawiający ograniczył konkurencyjność postępowania i bezspornie zawęził grono
wykonawców i wyeliminował z udziału w postępowaniu producentów systemów SCADA,
wdrażających system własnymi siłami, co więcej ograniczył konkurencję i dostęp do
zamówienia wykonawcom spoza terenu Polski. Opisanie przedmiotu zamówienia poprzez
ograniczenie konkurencji istotnie utrudnia lub wręcz uniemożliwia Odwołującemu złożenie
rzetelnej oferty i uzyskanie zamówienia,
c) poprzez wskazanie zapisów niedookreślonych, subiektywnych i niemierzalnych tj.:
- zapisu o treści: „System powinien zapewniać w przyszłości relatywnie prostą i szybką
rozbudowę o kolejne obiekty, a także o kolejne stacje klienckie" - rozdz. IV ust. 5 pkt. 2) lit. d
SWZ,
- zapisu o treści: „dostarczony system SMiS musi być systemem nowoczesnym i wysokiej
jakości" - rodz. IV ust. 5 pkt. 2 lit. g tiret trzecie, zdanie pierwsze.
Opisanie przedmiotu zamówienia poprzez zapisy niejednoznaczne, stanowi ograniczenie
konkurencji i narusza zasadę równości wykonawców, a przez to istotnie utrudnia lub wręcz
uniemożliwia Odwołującemu złożenie rzetelnej oferty i uzyskanie zamówienia,
a) ograniczenie posiadanego przez wykonawców doświadczenia jedynie do wdrożenia
systemu SCADA na infrastrukturze wodociągowej, mimo iż doświadczenie wykonawcy
zdobyte przy wdrażaniu tego systemu na konkretnej infrastrukturze nie ma żadnego związku
z weryfikacją doświadczenia wykonawcy i nie ma żadnego przełożenia na charakter i zakres
zdobytego doświadczenia przez wykonawców realizujących usługi wdrożenia tego systemu
(tj. systemu SCADA) na innej infrastrukturze np.: gazociągowej, energetycznej,
b) ograniczenie posiadanego doświadczenia do wdrożenia systemu SCADA obejmującego
liczbę sygnałów przekraczającą 1500, mimo, iż tak postawiony wymóg nie znajduje
uzasadnienia w opisie przedmiotu zamówienia, przez co jest wymogiem nieproporcjonalnym
do zakresu przedmiotu zamówienia,
c) postawienie wymogu posiadania ekspertów tj.: kierownika robót branży elektrycznej
oraz projektanta robót branży elektrycznej, mimo, iż wymóg dysponowana wskazanymi
osobami jest nadmiarowy i nieproporcjonalny do zakresu przedmiotu zamówienia, bowiem z
opisu przedmiotu zamówienia nie wynika konieczność wykonywania projektów branży
elektrycznej, a także konieczność wykonania robót budowlanych pod nadzorem kierownika
robót branży elektrycznej,
d) postawienie wymogu posiadania przez kierownika projektu równocześnie uprawnień
budowlanych do kierowania robotami budowlanymi w specjalności instalacyjnej w zakresie
sieci, instalacji i urządzeń elektrycznych i elektroenergetycznych lub uprawnień
równoważnych, mimo, iż taki wymóg jest wymogiem nieproporcjonalnym i nadmiarowym w
stosunku do przedmiotu zamówienia, który obejmuje prace typowo informatyczne, a nie
roboty budowlane,
e) postawienie wymogu posiadania przez Eksperta nr 1 tj. kierownika projektu, mającego być
jednocześnie kierownikiem robót branży elektrycznej - „doświadczenie zawodowego w
samodzielnym kierowaniu w ciągu ostatnich 4 lat przed upływem terminu składania oferty co
najmniej dwoma projektami polegającymi na wykonaniu, wdrożeniu systemu monitoringu
obiektów infrastruktury wodociągowo-kanalizacyjnej o wartości minimum 300 000,00 zł w tym
co najmniej jednym projektem polegającym na wykonaniu i wdrożeniu systemu monitoringu
obiektów sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej obejmującego co najmniej 20 obiektów” -
które to doświadczenie przypisane Ekspertowi nr 1 posiadającemu uprawnienia budowlane
do kierowania robotami budowlanymi branży elektrycznej, jest sprzeczne z tymi
uprawnieniami budowlanymi, nadmiarowe, a ponadto bezspornie ograniczające konkurencję,
f) postawienie wymogu posiadania doświadczenia przez wymaganych ekspertów w
wykonaniu i wdrożeniu systemów monitoringu obiektów infrastruktury wodociągowo-
kanalizacyjnej, mimo iż wskazane doświadczenie nie ma żadnego związku z weryfikacją
doświadczenia personelu wykonawcy, nie różni się od doświadczenia zdobytego przy
wykonywaniu i wdrożeniu systemów monitoringu obiektów innej infrastruktury,
g) postawienie wymogu posiadania programisty SCADA, mimo iż:
- w opisie przedmiotu zamówienia nie ujęto zakresu polegającego na programowaniu
SCADA, a przedmiot zamówienia nie obejmuje programowania systemu SCADA pod
konkretne potrzeby Zamawiającego, w związku z tym wymaganie to jest nadmiarowe i
nieadekwatne do zakresu przedmiotu zamówienia,
- opis wymaganego doświadczenia programisty SCADA dotyczy wdrożenia systemu
SCADA, a nie programowania SCADA, w związku z tym wymóg dysponowania ekspertem
typu programista SCADA jest niespójny i nieadekwatny do opisanego i wymaganego
doświadczenia programisty SCADA,
- dodatkowo Zamawiający wymaga, by programista SCADA legitymował się doświadczeniem
we wdrożeniu tego systemu w przedsiębiorstwach zarządzających infrastrukturą
wodociągowo - kanalizacyjną, mimo iż wskazane doświadczenie nie ma żadnego związku z
weryfikacją doświadczenia personelu wykonawcy, nie różni się od doświadczenia zdobytego
przy wykonywaniu i wdrożeniu systemów monitoringu obiektów innej infrastruktury,
- ponadto, od programisty SCADA wymaga się doświadczenia w programowaniu
sterowników, mimo iż taki wymóg jest nadmiarowy ze względu na to, że przedmiot
zamówienia nie obejmuje programowania SCADA, a ponadto, programiści SCADA i
programiści sterowników to w praktyce dwóch odrębnych ekspertów w zespołach
wdrożeniowych wykonawców, co w efekcie stanowi naruszenie zasad proporcjonalności i
konkurencyjności a także równego traktowania wykonawców,
- wymaganie doświadczenia we wdrożeniu systemu SCADA o liczbie zmiennych nie
mniejszej niż 1500, mimo iż taki wymóg nie znajduje uzasadnienia w opisie przedmiotu
zamówienia, a przez to jest nieproporcjonalny do zakresu przedmiotu zamówienia, w wyniku
czego, opis wymagań dot. Ekspertów nr 1-3 stanowi naruszenie zasad proporcjonalności i
konkurencyjności, a także równego traktowania wykonawców.
Odwołujący wniósł o nakazanie Zamawiającemu:
przedmiotu zamówienia poprzez:
a) konkretne oraz jasne wskazanie wszystkich wymaganych funkcjonalności nowego
systemu SCADA oraz konkretne wskazanie funkcjonalności, jakie posiada dotychczasowy
system SCADA, którego funkcjonalności mają zostać zachowane w nowym systemie
SCADA w zakresie nie mniejszym niż dotychczasowy - str. 6 SWZ rozdz. IV Opis
przedmiotu zamówienia ust. 3 Opis stanu istniejącego.
b) usunięcie wymogu dostarczenia oprogramowania „znanego na rynku przez co
Zamawiający rozumie dostępność co najmniej trzech autoryzowanych dystrybutorów oraz
trzech integratorów na terenie Polski”, a także usunięcie wymogu „posiadania dwóch
wdrożeń w systemach zaopatrzenia w wodę” oraz wskazanego powyżej ograniczenia
terytorialnego do terenu Polski - str. 14 SWZ rozdz. IV. ust. 5 pkt.2. lit. I) tiret pierwsze,
c) usunięcie zapisów niedookreślonych, subiektywnych i niemierzalnych tj.:
- zapisu o treści: „System powinien zapewniać w przyszłości relatywnie prostą i szybką
rozbudowę o kolejne obiekty, a także o kolejne stacje klienckie” - rozdz. IV ust. 5 pkt. 2) lit. d
SWZ,
- zapisu o treści: „dostarczony system SMiS musi być systemem nowoczesnym i wysokiej
jakości” - rodz. IV ust. 5 pkt. 2 lit. g tiret trzecie, zdanie pierwsze.
W zakresie wymaganego doświadczenia wykonawcy, poprzez zmianę warunku opisanego w
rozdz. VII ust. 1 pkt. 4) ppkt. a) poprzez:
- usunięcie wymogu posiadania doświadczenia we wdrożeniu systemów monitoringu
infrastruktury wodociągowej oraz
- usunięcie nadmiarowego wymogu dotyczącego liczby sygnałów opracowanego i
wdrożonego systemu SCADA przekraczającej 1500 i nadanie mu brzmienia jak poniżej:
Wykonawca spełni ten warunek, jeśli wykaże, że wykonał w ciągu ostatnich 3 lat przed
upływem terminu składania oferty minimum 1 kompleksowe zamówienie polegające na
wdrożeniu systemu monitoringu obiektów jakiejkolwiek infrastruktury o wartości
minimum 500 000 PLN w ramach którego wykonane zostało dostarczenie i wdrożenie
systemu SCADA, umożliwiającego:
- wizualizację procesów;
- archiwizację danych pomiarowych w bazie danych;
- zdalne sterowanie wybranymi obiektami infrastruktury;
Projekt obejmował co najmniej:
- dostarczenie i konfigurację serwera do obsługi systemu SCADA;
- wykonanie komunikacji pomiędzy przetwornikiem pomiarowym a modułem telemetrycznym
w oparciu o protokół komunikacyjny MODBUS dla minimum 15 punktów pomiarowych;
- wykonanie przekazu danych pomiarowych przy wykorzystaniu techniki GSM dla minimum
15 punktów.
W zakresie wymaganego warunku dotyczącego dysponowania osobami zdolnymi do
wykonywania zamówienia, opisanego w rozdz. VII ust. 1 pkt. 4) ppkt. b) poprzez:
a) usunięcie wszelkich wymogów posiadania przez ekspertów doświadczenia
odnoszącego się do projektowania, wykonania i wdrożenia systemów dla obiektów
infrastruktury wodociągowo-kanalizacyjnej tj. doświadczenia, polegającego na:
- wykonaniu i wdrożeniu systemu monitoringu obiektów infrastruktury wodociągowej i
kanalizacyjnej - dot. wymogów str. 24 SWZ, Ekspert 1 - Kierownik Projektu,
- wdrożeniu w przedsiębiorstwach zarządzających infrastrukturą wodociągowo-kanalizacyjną
- dot. wymogów str. 24 SWZ, Ekspert 2 - Programista SCADA,
- projektowaniu automatyki dla obiektów infrastruktury wodociągowej lub kanalizacyjnej -
dot. wymogów str. 24 SWZ, Ekspert 3 - Projektant w branży elektrycznej i AKPiA,
b) usunięcie wymogu posiadania doświadczenia, polegającego na wdrożeniu
systemu SCADA posiadającego liczbę zmiennych nie mniej niż 1500 w każdym z
wdrożonych systemów - dot. wymogów str. 24 SWZ, Ekspert 2 - Programista SCADA,
c) usunięcie wymogu posiadania eksperta z uprawnieniami do kierowania robotami
budowlanymi w branży elektrycznej tj.: kierownika robót branży elektrycznej, dot. wymogów
str. 24 SWZ, Ekspert 1.
Ewentualnie:
- usunięcie wymogu posiadania przez kierownika projektu uprawnień do kierowania robotami
budowlanymi branży elektrycznej oraz usunięcie doświadczenia w wykonaniu i wdrożeniu
systemu monitoringu obiektów infrastruktury wodociągowo-kanalizacyjnej,
- usunięcie wymogu posiadania przez kierownika robót branży elektrycznej doświadczenia w
zakresie kierowania co najmniej dwoma projektami polegającymi na wykonaniu i wdrożeniu
systemu monitoringu obiektów infrastruktury wodociągowo-kanalizacyjnej o wartości
minimum 300 000,00 zł w tym co najmniej jednym projektem, polegającym na wykonaniu i
wdrożeniu systemu monitoringu obiektów sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej
obejmującego co najmniej 20 obiektów.
d) usunięcie wymogu posiadania przez Eksperta 3 uprawnień do projektowania bez
ograniczeń w specjalności sieci, instalacji i urządzeń elektrycznych i elektroenergetycznych
lub uprawnień równoważnych, oraz wskazanie ilości lat doświadczenia zawodowego
projektanta branży AKPiA str. 24 SWZ, Ekspert 3.
e) usunięcie wymogu posiadania programisty SCADA, ewentualnie:
- rozdzielenie wymogów dotyczących programisty SCADA na dwóch ekspertów tj.
postawienie odrębnego wymagania posiadania ekspertów:
- programisty SCADA wraz z opisaniem wymogów dla programisty SCADA w sposób
adekwatny i proporcjonalny do zakresu przedmiotu zamówienia, a ponadto bez wskazywania
konkretnej infrastruktury w opisie wymagań, oraz poprzez zmniejszenie liczby zmiennych
poniżej 1500 w każdym z wdrożonych systemów.
- oraz postawienie wymogu dodatkowego eksperta tj. programisty sterowników, oraz opisanie
doświadczenia tego eksperta adekwatnie do funkcji pełnionej przez niego funkcji, związanej z
programowaniem sterowników, bez wskazywania konkretnej infrastruktury w opisie
wymagań, oraz poprzez zmniejszenie liczby zmiennych poniżej 1500 w każdym z
wdrożonych systemów.
W przedmiotowym postępowaniu zgłosili przystąpienie do postępowania odwoławczego po
stronie odwołującego:
1) ZEiSAP MikroB S.A. z siedzibą w Ostrzeszowie, ul. Przemysłowa 7, 63-500
Ostrzeszów
2) WASKO S.A. z siedziba w Gliwicach, ul. Berbeckiego 6, 44-100 Gliwice.
Izba stwierdziła, ze ww. wykonawcy zgłosili przystąpienia do postępowania w ustawowym
terminie, wykazując interes w rozstrzygnięciu odwołania na korzyść odwołującego.
W dniu 26 kwietnia 2022 r. zamawiający (pismo o nr. TR/63/2022) uwzględnił zarzuty w
całości zawarte w odwołaniu, dokonując odpowiedniej modyfikacji SWZ.
W konsekwencji Izba, na podstawie art. 568 pkt 3 w zw. z art. 522 ust. 1 ustawy z dnia 11
września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2021 r., poz. 1129 ze zm.),
umorzyła postępowanie odwoławcze, orzekając w formie postanowienia na podstawie art.
553 zd. 2 ustawy Prawo zamówień publicznych.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 574 i 575 ustawy
Prawo zamówień publicznych oraz § 9 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Prezesa Rady
Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów
postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od
odwołania (Dz. U. 2020 r. poz. 2437), z którego wynika, że koszty, o których mowa w § 5 pkt
2, znosi się wzajemnie, jeżeli przed otwarciem rozprawy zamawiającego uwzględnił w
całości zarzuty przedstawione w odwołaniu, a w postępowaniu odwoławczym po stronie
zamawiającego nie przystąpił żaden wykonawca albo uczestnik postępowania
odwoławczego, który przystąpił do postępowania po stronie zamawiającego, nie wniósł
sprzeciwu wobec uwzględnienia przez zamawiającego w całości zarzutów przedstawionych
w odwołaniu - w takim przypadku Izba orzeka o dokonaniu zwrotu odwołującemu z rachunku
Urzędu kwoty uiszczonej tytułem wpisu.
9